• </* Theme Name: Twenty Ten Theme URI: http://wordpress.org/ Description: The 2010 theme for WordPress is stylish, customizable, simple, and readable -- make it yours with a custom menu, header image, and background. Twenty Ten supports six widgetized areas (two in the sidebar, four in the footer) and featured images (thumbnails for gallery posts and custom header images for posts and pages). It includes stylesheets for print and the admin Visual Editor, special styles for posts in the "Asides" and "Gallery" categories, and has an optional one-column page template that removes the sidebar. Author: the WordPress team Version: 1.3 License: GNU General Public License License URI: license.txt Tags: black, blue, white, two-columns, fixed-width, custom-header, custom-background, threaded-comments, sticky-post, translation-ready, microformats, rtl-language-support, editor-style, custom-menu */ /* =Reset default browser CSS. Based on work by Eric Meyer: http://meyerweb.com/eric/tools/css/reset/index.html -------------------------------------------------------------- */ html, body, div, span, applet, object, iframe, h1, h2, h3, h4, h5, h6, p, blockquote, pre, a, abbr, acronym, address, big, cite, code, del, dfn, em, font, img, ins, kbd, q, s, samp, small, strike, strong, sub, sup, tt, var, b, u, i, center, dl, dt, dd, ol, ul, li, fieldset, form, label, legend, table, caption, tbody, tfoot, thead, tr, th, td { background: transparent; border: 0; margin: 0; padding: 0; vertical-align: baseline; } body { line-height: 1; } h1, h2, h3, h4, h5, h6 { clear: both; font-weight: normal; } ol, ul { list-style: none; } blockquote { quotes: none; } blockquote:before, blockquote:after { content: ''; content: none; } del { text-decoration: line-through; } /* tables still need 'cellspacing="0"' in the markup */ table { border-collapse: collapse; border-spacing: 0; } a img { border: none; } /* =Layout -------------------------------------------------------------- */ /* LAYOUT: Two columns DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: left; margin: 0 -240px 0 0; width: 100%; } #content { margin: 0 280px 0 20px; } #primary, #secondary { float: right; overflow: hidden; width: 220px; } #secondary { clear: right; } #footer { clear: both; width: 100%; } /* LAYOUT: One column, no sidebar DESCRIPTION: One centered column with no sidebar */ .one-column #content { margin: 0 auto; width: 640px; } /* LAYOUT: Full width, no sidebar DESCRIPTION: Full width content with no sidebar; used for attachment pages */ .single-attachment #content { margin: 0 auto; width: 900px; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url { font-family: MB Khursheed, Georgia, "Bitstream Charter", serif; } h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, .wp-caption-text { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } pre { font-family: MB Khursheed, "Courier 10 Pitch", Courier, monospace; } code { font-family: MB Khursheed, Monaco, Consolas, "Andale Mono", "DejaVu Sans Mono", monospace; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #access .menu-header, div.menu, #colophon, #branding, #main, #wrapper { margin: 0 auto; width: 940px; } #wrapper { background: #fff; margin-top: 20px; padding: 0 20px; } /* Structure the footer area */ #footer-widget-area { overflow: hidden; } #footer-widget-area .widget-area { float: left; margin-right: 20px; width: 220px; } #footer-widget-area #fourth { margin-right: 0; } #site-info { float: left; font-size: 14px; font-weight: bold; width: 700px; } #site-generator { float: right; width: 220px; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Main global 'theme' and typographic styles */ body { background: #f1f1f1; } body, input, textarea { color: #666; font-size: 12px; line-height: 18px; } hr { background-color: #e7e7e7; border: 0; clear: both; height: 1px; margin-bottom: 18px; } /* Text elements */ p { margin-bottom: 18px; text-align:justify; } ul { list-style: square; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol { list-style: decimal; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol ol { list-style: upper-alpha; } ol ol ol { list-style: lower-roman; } ol ol ol ol { list-style: lower-alpha; } ul ul, ol ol, ul ol, ol ul { margin-bottom: 0; } dl { margin: 0 0 24px 0; } dt { font-weight: bold; } dd { margin-bottom: 18px; } strong { font-weight: bold; } cite, em, i { font-style: italic; } big { font-size: 131.25%; } ins { background: #ffc; text-decoration: none; } blockquote { font-style: italic; padding: 0 3em; } blockquote cite, blockquote em, blockquote i { font-style: normal; } pre { background: #f7f7f7; color: #222; line-height: 18px; margin-bottom: 18px; overflow: auto; padding: 1.5em; } abbr, acronym { border-bottom: 1px dotted #666; cursor: help; } sup, sub { height: 0; line-height: 1; position: relative; vertical-align: baseline; } sup { bottom: 1ex; } sub { top: .5ex; } input[type="text"], textarea { background: #f9f9f9; border: 1px solid #ccc; box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -moz-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -webkit-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); padding: 2px; } a:link { color: #0066cc; } a:visited { color: #743399; } a:active, a:hover { color: #ff4b33; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { position: absolute; left: -9000px; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #header { padding: 30px 0 0 0; } #site-title { float: left; font-size: 30px; line-height: 36px; margin: 0 0 18px 0; width: 700px; } #site-title a { color: #000; font-weight: bold; text-decoration: none; } #site-description { clear: right; float: right; font-style: italic; margin: 15px 0 18px 0; width: 220px; } /* This is the custom header image */ #branding img { border-top: 4px solid #000; border-bottom: 1px solid #000; display: block; float: left; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { background: #000; display: block; float: left; margin: 0 auto; width: 940px; } #access .menu-header, div.menu { font-size: 13px; margin-left: 12px; width: 928px; } #access .menu-header ul, div.menu ul { list-style: none; margin: 0; } #access .menu-header li, div.menu li { float: left; position: relative; } #access a { color: #aaa; display: block; line-height: 38px; padding: 0 10px; text-decoration: none; } #access ul ul { box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -moz-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -webkit-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); display: none; position: absolute; top: 38px; left: 0; float: left; width: 180px; z-index: 99999; } #access ul ul li { min-width: 180px; } #access ul ul ul { left: 100%; top: 0; } #access ul ul a { background: #333; line-height: 1em; padding: 10px; width: 160px; height: auto; } #access li:hover > a, #access ul ul :hover > a { background: #333; color: #fff; } #access ul li:hover > ul { display: block; } #access ul li.current_page_item > a, #access ul li.current-menu-ancestor > a, #access ul li.current-menu-item > a, #access ul li.current-menu-parent > a { color: #fff; } * html #access ul li.current_page_item a, * html #access ul li.current-menu-ancestor a, * html #access ul li.current-menu-item a, * html #access ul li.current-menu-parent a, * html #access ul li a:hover { color: #fff; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #main { clear: both; overflow: hidden; padding: 40px 0 0 0; } #content { margin-bottom: 36px; } #content, #content input, #content textarea { color: #333; font-size: 16px; line-height: 24px; } #content p, #content ul, #content ol, #content dd, #content pre, #content hr { margin-bottom: 24px; } #content ul ul, #content ol ol, #content ul ol, #content ol ul { margin-bottom: 0; } #content pre, #content kbd, #content tt, #content var { font-size: 15px; line-height: 21px; } #content code { font-size: 13px; } #content dt, #content th { color: #000; } #content h1, #content h2, #content h3, #content h4, #content h5, #content h6 { color: #000; line-height: 1.5em; margin: 0 0 20px 0; } #content table { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 -1px 24px 0; text-align: left; width: 100%; } #content tr th, #content thead th { color: #888; font-size: 12px; font-weight: bold; line-height: 18px; padding: 9px 24px; } #content tr td { border-top: 1px solid #e7e7e7; padding: 6px 24px; } #content tr.odd td { background: #f2f7fc; } .hentry { margin: 0 0 48px 0; } .home .sticky { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; margin-left: -20px; margin-right: -20px; padding: 18px 20px; } .single .hentry { margin: 0 0 36px 0; } .page-title { color: #000; font-size: 14px; font-weight: bold; margin: 0 0 36px 0; } .page-title span { color: #333; font-size: 16px; font-style: italic; font-weight: normal; } .page-title a:link, .page-title a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .page-title a:active, .page-title a:hover { color: #ff4b33; } #content .entry-title { color: #000; font-size: 21px; font-weight: bold; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0; } .entry-title a:link, .entry-title a:visited { color: #000; text-decoration: none; } .entry-title a:active, .entry-title a:hover { color: #ff4b33; } .entry-meta { color: #888; font-size: 12px; } .entry-meta abbr, .entry-utility abbr { border: none; } .entry-meta abbr:hover, .entry-utility abbr:hover { border-bottom: 1px dotted #666; } .entry-content, .entry-summary { clear: both; padding: 12px 0 0 0; } #content .entry-summary p:last-child { margin-bottom: 12px; } .entry-content fieldset { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 0 24px 0; padding: 24px; } .entry-content fieldset legend { background: #fff; color: #000; font-weight: bold; padding: 0 24px; } .entry-content input { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-right: 24px; } .entry-content label { color: #888; font-size: 12px; } .entry-content select { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content sup, .entry-content sub { font-size: 10px; } .entry-content blockquote.left { float: left; margin-left: 0; margin-right: 24px; text-align: right; width: 33%; } .entry-content blockquote.right { float: right; margin-left: 24px; margin-right: 0; text-align: left; width: 33%; } .page-link { clear: both; color: #000; font-weight: bold; margin: 0 0 22px 0; word-spacing: 0.5em; } .page-link a:link, .page-link a:visited { background: #f1f1f1; color: #333; font-weight: normal; padding: 0.5em 0.75em; text-decoration: none; } .home .sticky .page-link a { background: #d9e8f7; } .page-link a:active, .page-link a:hover { color: #ff4b33; } body.page .edit-link { clear: both; display: block; } #entry-author-info { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; clear: both; font-size: 14px; line-height: 20px; margin: 24px 0; overflow: hidden; padding: 18px 20px; } #entry-author-info #author-avatar { background: #fff; border: 1px solid #e7e7e7; float: left; height: 60px; margin: 0 -104px 0 0; padding: 11px; } #entry-author-info #author-description { float: left; margin: 0 0 0 104px; } #entry-author-info h2 { color: #000; font-size: 100%; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } .entry-utility { clear: both; color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } .entry-meta a, .entry-utility a { color: #888; } .entry-meta a:hover, .entry-utility a:hover { color: #ff4b33; } #content .video-player { padding: 0; } /* =Asides -------------------------------------------------------------- */ .home #content .format-aside p, .home #content .category-asides p { font-size: 14px; line-height: 20px; margin-bottom: 10px; margin-top: 0; } .home .hentry.format-aside, .home .hentry.category-asides { padding: 0; } .home #content .format-aside .entry-content, .home #content .category-asides .entry-content { padding-top: 0; } /* =Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .format-gallery .size-thumbnail img, .category-gallery .size-thumbnail img { border: 10px solid #f1f1f1; margin-bottom: 0; } .format-gallery .gallery-thumb, .category-gallery .gallery-thumb { float: left; margin-right: 20px; margin-top: -4px; } .home #content .format-gallery .entry-utility, .home #content .category-gallery .entry-utility { padding-top: 4px; } /* =Attachment pages -------------------------------------------------------------- */ .attachment .entry-content .entry-caption { font-size: 140%; margin-top: 24px; } .attachment .entry-content .nav-previous a:before { content: '\21900a0'; } .attachment .entry-content .nav-next a:after { content: '0a0\2192'; } /* =Images -------------------------------------------------------------- */ /* Resize images to fit the main content area. - Applies only to images uploaded via WordPress by targeting size-* classes. - Other images will be left alone. Use "size-auto" class to apply to other images. */ img.size-auto, img.size-full, img.size-large, img.size-medium, .attachment img { max-width: 100%; /* When images are too wide for containing element, force them to fit. */ height: auto; /* Override height to match resized width for correct aspect ratio. */ } .alignleft, img.alignleft { display: inline; float: left; margin-right: 24px; margin-top: 4px; } .alignright, img.alignright { display: inline; float: right; margin-left: 24px; margin-top: 4px; } .aligncenter, img.aligncenter { clear: both; display: block; margin-left: auto; margin-right: auto; } img.alignleft, img.alignright, img.aligncenter { margin-bottom: 12px; } .wp-caption { background: #f1f1f1; line-height: 18px; margin-bottom: 20px; max-width: 632px !important; /* prevent too-wide images from breaking layout */ padding: 4px; text-align: center; } .wp-caption img { margin: 5px 5px 0; } .wp-caption p.wp-caption-text { color: #888; font-size: 12px; margin: 5px; } .wp-smiley { margin: 0; } .gallery { margin: 0 auto 18px; } .gallery .gallery-item { float: left; margin-top: 0; text-align: center; width: 33%; } .gallery-columns-2 .gallery-item { width: 50%; } .gallery-columns-4 .gallery-item { width: 25%; } .gallery img { border: 2px solid #cfcfcf; } .gallery-columns-2 .attachment-medium { max-width: 92%; height: auto; } .gallery-columns-4 .attachment-thumbnail { max-width: 84%; height: auto; } .gallery .gallery-caption { color: #888; font-size: 12px; margin: 0 0 12px; } .gallery dl { margin: 0; } .gallery img { border: 10px solid #f1f1f1; } .gallery br+br { display: none; } #content .attachment img {/* single attachment images should be centered */ display: block; margin: 0 auto; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .navigation { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; overflow: hidden; } .navigation a:link, .navigation a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .navigation a:active, .navigation a:hover { color: #ff4b33; } .nav-previous { float: left; width: 50%; } .nav-next { float: right; text-align: right; width: 50%; } #nav-above { margin: 0 0 18px 0; } #nav-above { display: none; } .paged #nav-above, .single #nav-above { display: block; } #nav-below { margin: -18px 0 0 0; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ #comments { clear: both; } #comments .navigation { padding: 0 0 18px 0; } h3#comments-title, h3#reply-title { color: #000; font-size: 20px; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } h3#comments-title { padding: 24px 0; } .commentlist { list-style: none; margin: 0; } .commentlist li.comment { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; line-height: 24px; margin: 0 0 24px 0; padding: 0 0 0 56px; position: relative; } .commentlist li:last-child { border-bottom: none; margin-bottom: 0; } #comments .comment-body ul, #comments .comment-body ol { margin-bottom: 18px; } #comments .comment-body p:last-child { margin-bottom: 6px; } #comments .comment-body blockquote p:last-child { margin-bottom: 24px; } .commentlist ol { list-style: decimal; } .commentlist .avatar { position: absolute; top: 4px; left: 0; } .comment-author { } .comment-author cite { color: #000; font-style: normal; font-weight: bold; } .comment-author .says { font-style: italic; } .comment-meta { font-size: 12px; margin: 0 0 18px 0; } .comment-meta a:link, .comment-meta a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .comment-meta a:active, .comment-meta a:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .even { } .commentlist .bypostauthor { } .reply { font-size: 12px; padding: 0 0 24px 0; } .reply a, a.comment-edit-link { color: #888; } .reply a:hover, a.comment-edit-link:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .children { list-style: none; margin: 0; } .commentlist .children li { border: none; margin: 0; } .nopassword, .nocomments { display: none; } #comments .pingback { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; margin-bottom: 18px; padding-bottom: 18px; } .commentlist li.comment+li.pingback { margin-top: -6px; } #comments .pingback p { color: #888; display: block; font-size: 12px; line-height: 18px; margin: 0; } #comments .pingback .url { font-size: 13px; font-style: italic; } /* Comments form */ input[type=submit] { color: #333; } #respond { border-top: 1px solid #e7e7e7; margin: 24px 0; overflow: hidden; position: relative; } #respond p { margin: 0; } #respond .comment-notes { margin-bottom: 1em; } .form-allowed-tags { line-height: 1em; } .children #respond { margin: 0 48px 0 0; } h3#reply-title { margin: 18px 0; } #comments-list #respond { margin: 0 0 18px 0; } #comments-list ul #respond { margin: 0; } #cancel-comment-reply-link { font-size: 12px; font-weight: normal; line-height: 18px; } #respond .required { color: #ff4b33; font-weight: bold; } #respond label { color: #888; font-size: 12px; } #respond input { margin: 0 0 9px; width: 98%; } #respond textarea { width: 98%; } #respond .form-allowed-tags { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } #respond .form-allowed-tags code { font-size: 11px; } #respond .form-submit { margin: 12px 0; } #respond .form-submit input { font-size: 14px; width: auto; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { list-style: none; margin-left: 0; } .widget-area ul ul { list-style: square; margin-left: 1.3em; } .widget-area select { max-width: 100%; } .widget_search #s {/* This keeps the search inputs in line */ width: 60%; } .widget_search label { display: none; } .widget-container { margin: 0 0 18px 0; } .widget-title { color: #222; font-weight: bold; } .widget-area a:link, .widget-area a:visited { text-decoration: none; } .widget-area a:active, .widget-area a:hover { text-decoration: underline; } .widget-area .entry-meta { font-size: 11px; } #wp_tag_cloud div { line-height: 1.6em; } #wp-calendar { width: 100%; } #wp-calendar caption { color: #222; font-size: 14px; font-weight: bold; padding-bottom: 4px; text-align: left; } #wp-calendar thead { font-size: 11px; } #wp-calendar thead th { } #wp-calendar tbody { color: #aaa; } #wp-calendar tbody td { background: #f5f5f5; border: 1px solid #fff; padding: 3px 0 2px; text-align: center; } #wp-calendar tbody .pad { background: none; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: right; } .widget_rss a.rsswidget { color: #000; } .widget_rss a.rsswidget:hover { color: #ff4b33; } .widget_rss .widget-title img { width: 11px; height: 11px; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-left: 0; padding: 0 20px 0 0; } #main .widget-area ul ul { border: none; margin-left: 1.3em; padding: 0; } #primary { } #secondary { } /* Footer widget areas */ #footer-widget-area { } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #footer { margin-bottom: 20px; } #colophon { border-top: 4px solid #000; margin-top: -4px; overflow: hidden; padding: 18px 0; } #site-info { font-weight: bold; } #site-info a { color: #000; text-decoration: none; } #site-generator { font-style: italic; position: relative; } #site-generator a { background: url(images/wordpress.png) center left no-repeat; color: #666; display: inline-block; line-height: 16px; padding-left: 20px; text-decoration: none; } #site-generator a:hover { text-decoration: underline; } img#wpstats { display: block; margin: 0 auto 10px; } /* =Mobile Safari ( iPad, iPhone and iPod Touch ) -------------------------------------------------------------- */ pre { -webkit-text-size-adjust: 140%; } code { -webkit-text-size-adjust: 160%; } #access, .entry-meta, .entry-utility, .navigation, .widget-area { -webkit-text-size-adjust: 120%; } #site-description { -webkit-text-size-adjust: none; } /* =Print Style -------------------------------------------------------------- */ @media print { body { background: none !important; } #wrapper { clear: both !important; display: block !important; float: none !important; position: relative !important; } #header { border-bottom: 2pt solid #000; padding-bottom: 18pt; } #colophon { border-top: 2pt solid #000; } #site-title, #site-description { float: none; line-height: 1.4em; margin: 0; padding: 0; } #site-title { font-size: 13pt; } .entry-content { font-size: 14pt; line-height: 1.6em; } .entry-title { font-size: 21pt; } #access, #branding img, #respond, .comment-edit-link, .edit-link, .navigation, .page-link, .widget-area { display: none !important; } #container, #header, #footer { margin: 0; width: 100%; } #content, .one-column #content { margin: 24pt 0 0; width: 100%; } .wp-caption p { font-size: 11pt; } #site-info, #site-generator { float: none; width: auto; } #colophon { width: auto; } img#wpstats { display: none; } #site-generator a { margin: 0; padding: 0; } #entry-author-info { border: 1px solid #e7e7e7; } #main { display: inline; } .home .sticky { border: none; } } /* Theme Name: Twenty Ten */ /* RTL Basics */ body { direction:rtl; unicode-bidi:embed; } /* LAYOUT: Two-Column (Right) DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: right; margin: 0 0 0 -240px; } #content { margin: 0 20px 36px 280px; } #primary, #secondary { float: left; } #secondary { clear: left; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url, h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, Arial, Tahoma, sans-serif; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #footer-widget-area .widget-area { float: right; margin-left: 20px; margin-right: 0; } #footer-widget-area #fourth { margin-left: 0; } #site-info { float: right; } #site-generator { float: left; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Text elements */ ul, ol { margin: 0 1.5em 18px 0; } blockquote { font-style: normal; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { left: auto; text-indent:-9000px; overflow:hidden; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #site-title { float: right; } #site-description { clear: left; float: left; font-style: normal; } #branding img { float: right; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { float:right; } #access .menu-header, div.menu { margin-right: 12px; margin-left: 0; } #access .menu-header li, div.menu li{ float:right; } #access ul ul { left:auto; right:0; float:right; } #access ul ul ul { left:auto; right:100%; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #content table { text-align: right; margin: 0 0 24px -1px; } .page-title span { font-style:normal; } .entry-title, .entry-meta { clear: right; float: right; margin-left: 68px; margin-right: 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-left: 24px; margin-right:0; } .entry-content blockquote.left { float: right; margin-right: 0; margin-left: 24px; text-align: left; } .entry-content blockquote.right { float: left; margin-right: 24px; margin-left: 0; text-align: right; } #entry-author-info #author-avatar { float: right; margin: 0 0 0 -104px; } #entry-author-info #author-description { float: right; margin: 0 104px 0 0; } /* Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .category-gallery .gallery-thumb { float: right; margin-left:20px; margin-right:0; } /* Images -------------------------------------------------------------- */ #content .gallery .gallery-caption { margin-right: 0; } #content .gallery .gallery-item { float: right; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .nav-previous { float: right; } .nav-next { float: left; text-align:left; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ .commentlist li.comment { padding: 0 56px 0 0; } .commentlist .avatar { right: 0; left: auto; } .comment-author .says, #comments .pingback .url { font-style: normal; } /* Comments form */ .children #respond { margin: 0 0 0 48px; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { margin-right: 0; } .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } #wp-calendar caption { text-align: right; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: left; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-right: 0; padding: 0 0 0 20px; } #main .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #site-generator { font-style:normal; } #site-generator a { background-position: right center; padding-right: 20px; padding-left: 0; } .wordpress-hit-counter {direction:ltr;}
  • هڪ ڏينهن اسلاميه ڪاليج سکر جي اسٽاف روم ۾ ويٺي ويٺي سائين امير گل ڪٽوهر چيو ته اخبارن ۾ ڪالم ته ڏاڍا سٺا ٿا اچن پر ڪجھ عرصي کانپوءِ انهن جو نالو نشان نٿو ملي. پڇيومانس ته انٽرنيٽ تي به نٿا ملن . چيائين اتي به وڌ ۾ وڌ هفتي کان پراڻا نٿا ملن. بس اها ڳاله هئي هي بلاگ ٺاهڻ جي. _____ دعاگو : احمد علي مڱريو Website: ahmed.mangrio.com Email: ahmed@mangrio.com
  • صفحا

  • آرڪائوز

  • تازا ليک

  • تازا رايا

    Mohammad Khan Sial on وساريان نه وسرن (5) ڊي سي هاءِ…
    heman kumar on ڪاوش هائيڊ پارڪ
    jamila abbassi on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    سنڌي ٻولي قومي ٻولي… on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    Rehman Memon on تازي بجيٽ ۽ پسماندگي جي ڏانوڻن…
    Munwar ali on هر ڳالهه جي هڪڙي موسم آهي! ليک…
    ALLAHDINO BABBAR on ڏاکڻي پنجاب ۾ دهشتگردن خلاف ام…
    Dr Sameena Afghan on This blog is no more upda…
    Dr Sameena Afghan on تبديلي ئي آپشن هجڻ گهرجي! ليکڪ…
    Qasim Ali shah on سنڌ مان هندو آبادي جي لڏ پلاڻ…
    Sunita on ايف-آءِ-آر ڪٿي داخل ڪرائجي؟ لي…
    Abrar Ali Katpar on سال 1954 کان وٺي… ليکڪ :…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    muntazer soomro on سنڌ ۾ ايڏي پير پرستي ڇو…
  • بلاگ ڏٺو ويو

    • 13,213 دفعا

نئين پاڻي ٺاهه لاءِ ڪيل ڳالهيون ۽ 1945ع واري معاهدي جي حقيقت! ليکڪ : محمد ادريس راجپوت

پاڻي جي حوالي سان ڊاڪٽر مير عالم مري پنهنجي هڪ مضمون، جيڪو 6 جولاءِ 2009ع تي ”پاڻي کوٽ ۽1991ع واري ٺاهه جو تنقيدي جائزو“ جي عنوان هيٺ ڪاوش اخبار ۾ ڇپيو، تنهن ۾ لکيو ته هنن 1991ع  واري ٺاهه کي رد ڪيو هو، هينئر گهر ڪئي آهي ته 1945ع واري سنڌ-پنجاب معاهدي تي عمل ڪيو وڃي. سندس موجب جڏهن اهو ٺاهه ٿيو هو ته هنن سائين جي ايم سيد جي سربراهي ۾ ”سنڌ پاليسي ساز ڪاميٽي“ جوڙي هئي، جنهن جو هو به ميمبر هو. انهيءَ ڪاميٽي اتفاق راءِ سان انهيءَ معاهدي کي رد ڪيو هو ۽ رد ڪرڻ لاءِ جيڪي دليل ڏنا هئا، سي هيٺين ريت هئا:

(1) طئي ڪيل ورهاست پاڻي جيترو پاڻي آهي ئي نه، جنهن ڪري سدائين کوٽ رهي ٿي.

(2) جر جو پاڻي ۽ برساتن جو پاڻي به ورهائڻ کپندو هو.

(3) لنڪ ڪئنالن جي هلائڻ جا ڪي به اصول ڏنل ناهن.

(4) سرحد ۽ بلوچستان کي کوٽ کان آجو ڪيو ويو آهي.

(5) سمنڊ ۾ ڇوڙ لاءِ 10 ملين ايڪڙ فوٽ پاڻي ڏيڻ جو نه چيو ويو.

(6) ٻين ملڪن/صوبن کان آيل ماڻهن جو پاڻيءَ جو حصو نه ڏنو ويو.

(7)1991ع واري ٺاهه ۾ سنڌو درياهه تي سنڌ جي مالڪيءَ واري حق جو ذڪر نه ڪيو ويو.

مٿين ڳالهين ڪري سنڌ کي پهتل نقصان هيٺين ريت آهن. سنڌو نديءَ تي سنڌ جي مالڪي واري حق کان انڪار ڪيو ويو. ڊيلٽا کي سڪايو ۽ تباهه ڪيو ويو، سنڌ کي ضرورت کان گهٽ پاڻي ڏنو ويو، کوٽ وقت سنڌ کي سرحد ۽ بلوچستان سان ويڙهايو ويو ۽ پنجاب کي ڏاڍ مڙسيءَ جي زور تي ان جي ضرورت کان وڌيڪ پاڻي ڏنو ويو.

مٿيون ڳالهيون بيان ڪري مري صاحب چوي ٿو ته، سنڌ 1945ع واري سنڌ-پنجاب معاهدي تحت پاڻي ڏيارڻ جو مطالبو ڪرڻ ۾ حق بجانب آهي، معنيٰ ته 1991ع واري پاڻي ٺاهه بدران 1945ع واري سنڌ-پنجاب معاهدي تي عمل ٿيڻ کپي. مري صاحب هڪ قومپرست جماعت سان وابستگي جي ڪري مٿيون ڳالهيون ڪري ويو آهي، پر انهن تي غير جذباتي ۽ ٿڌي دل سان غور ڪرڻ جي ضرورت آهي. اچو ته ان ڏس ۾ ڪجهه خيالن جي ڏي وٺ ڪريون. پهريون ڏسون ته 1991ع واري پاڻي ٺاهه خلاف ڏنل دليلن جي پورائي 1945ع واري سنڌ-پنجاب معاهدي ۾ ڪيئن ٿي ٿئي؟ دريائي وهڪرا ڦرندڙ گهرندڙ رهن ٿا، تنهن ڪري هر سال ساڳيو پاڻي نٿو رهي، تنهن ڪري صوبن ۾ ورهاست جو انگ هڪ نٿو رهي سگهي. جيڪا به ورهاست ڪبي انهيءَ ۾ واڌ ۽ گهٽتائيءَ جي شق وجهڻي پوندي. سنڌ-پنجاب معاهدي ۾ اها ترجيحات جي صورت ۾ وڌي وئي. يعني جيڪڏهن پاڻي گهٽ هوندو ته پهرين اڳ ۾ ٺهيل واهه پاڻي کڻندو، تنهن کانپوءِ ٻيا بعد ۾ ٺهيل واهه پاڻي کڻندا. انهيءَ ۾ پنجاب کي ترجيحات ڏنل آهن. سکر بيراج ڇاڪاڻ ته پنجاب جي ڪجهه واهن کانپوءِ ٺهيو، تنهن ڪري ان جي ترجيح ٻئي نمبر تي آهي. 1991ع واري ٺاهه ۾ ترجيحن بدران سيڪڙي جي حساب سان کوٽ ۽ واڌ کڻڻي پوي ٿي. اها 1945ع واري معاهدي کان بهتر آهي. کوٽ سال جي ڪن مهينن ۾ رهي ٿي، جڏهن ته ڪن مهينن ۾ واڌ به رهي ٿي، تنهن ڪري اهو چوڻ ته سدائين کوٽ رهي ٿي، صحيح ناهي.

جر جو پاڻي ۽ مينهن جو پاڻي 1945ع واري سنڌ پنجاب معاهدي ۾ به نه ورهايو ويو هو، جو اهو اعتباري ناهي ۽ انهيءَ جو ڪاٿو ڪونهي، پر ورهائڻ مهل اها حقيقت نظر ۾ رکي وئي ته ڪن صوبن کي اهي شيون حاصل آهن. اهو به هڪڙو سبب آهي جو 1991ع واري ٺاهه ۾ اسان جي  اٽڪل هڪ ڪروڙ 30  ايڪڙ ايراضي لاءِ 48 ملين ايڪڙ فوٽ پاڻي ڏنو ويو. جڏهن ته پنجاب جي ٻه ڪروڙ کان وڌيڪ ايڪڙ ايراضي لاءِ 55 ملين ايڪڙ فوٽ پاڻي ڏنو ويو، جيڪو انهن جي ايراضي جي حساب سان وڌيڪ ٿئي ٿو.

1945ع واري سنڌ-پنجاب معاهدي ۾ لنڪ ڪئنال ڪو نه هئا. 1991ع واري معاهدي ۾ به انهن جو ذڪر ڪونهي جو اهي ريگيولر واهه ڪونهن، بلڪه عباسي صاحب جي چوڻ مطابق (Enabling devices)آهن، جيڪي واڌو پاڻي واري پاسي جو پاڻي کوٽ واري پاسي کڻي وڃن ٿا. جيڪڏهن اهي انهيءَ اصول تي هلايا وڃن ته ڪو مسئلو ڪونهي، پر ائين نٿو ڪيو وڃي. مان مري صاحب سان انهيءَ نڪتي تي سهمت ۾ آهيان ته  انهن جي هلائڻ جا اصول معاهدي ۾ ڏيڻ کپندا هئا. بلوچستان ۽ سرحد کي کوٽ کان آجو ڪرڻ واري ڳالهه پوءِ جي آهي، جڏهن 1991ع وارو ٺاهه ٿيو هو ته اها ڳالهه ٺاهه ۾ ڪو نه هئي. اها پوءِ ٺاهه تي عمل ڪرڻ دوران ڪئي وئي پر انهيءَ وقت اهو اعتراض نه ڪيو ويو. مان مڃان ٿو ته اهو غلط آهي ۽ نه ٿيڻ کپي.

1945ع واري معاهدي ۾ ڪوٽڙي کان هيٺ گهرجن لاءِ پاڻي ڇڏڻ جو ڪو ذڪر ڪونهي. 1991ع واري ٺاهه ۾ سنڌ جي گهر 10 ملين ايڪڙ فوٽ جو ذڪر آهي، جيڪا ڳالهه نه مڃي وئي ۽ انهيءَ لاءِ  اڀياس ڪرائڻ لاءِ چيو ويو. جيڪي تمام دير سان ڄاڻي واڻي ڪرايا ويا. انهيءَ اڀياس مطابق سڄو سال 5000 ڪيوسڪ ڪوٽڙي کان هيٺ پاڻي ڇڏڻو آهي ۽ پنجن سالن ۾ 25 ملين ايڪڙ فوٽ ڇڏڻو آهي ته جيئن ڊيلٽا ۾ سلٽ وڃي. سمنڊ جو چاڙهه روڪجي ۽ تمر جا ٻيلا برقرار رهي سگهن. هن وقت ضرورت انهيءَ ڳالهه تي عمل ڪرڻ جي آهي، جيڪو نٿو ٿئي ۽ جنهن تي عمل ٿيڻ کپي.

ڪنهن به معاهدي ۾ پاڻي ماڻهن لاءِ نه بلڪه ايراضين لاءِ ڏنل آهي. 1945ع واري سنڌ-پنجاب معاهدي ۾ به ماڻهن لاءِ پاڻي ڪونهي، بلڪه آبپاشي لاءِ پاڻي آهي. ماڻهن لاءِ پيئڻ جي پاڻي جي گهرج آبپاشي واري گهرج جي ڀيٽ ۾ تمام ٿوري ٿئي ٿي، جيڪا آبپاشي واري گهرج مان پوري ڪرڻي پوي ٿي. سنڌ وارن 1991ع واري ٺاهه ٿيڻ کان اڳ ڪراچي لاءِ پاڻي گهريو هو، پر ٺاهه ۾ اهو لکيو ويو ته ڪراچي شهر جون گهرجون سنڌ واري حصي مان پوريون ڪيون  وينديون. ڪن ملڪن ۽ صوبن جا نالا انهن دريائن جي نالي تي رکيا وڃن ٿا، جيڪي انهن مان وهن ٿا. مثلن پنجاب معنيٰ پنج آب. پنجن معاون درياهن جي ڪري اهو نالو رکيو ويو آهي، جيڪي ان کي سيراب ڪن ٿا. ساڳي نموني سنڌ صوبي جو نالو سنڌو درياهه جي نالي تي رکيو ويو آهي ۽ ائين نالي رکڻ سان انهيءَ صوبي کي انهيءَ درياهه جا مالڪاڻا حق نٿا ملن. سنڌو درياهه سنڌ صوبي کان علاوه مٿين صوبن ۾ به آباديون ڪرائي ٿو، جيئن صوبو سرحد ۽ پنجاب ۽ بلوچستان. اهي انهيءَ پاڻي ۾ ڀاڱيوار آهن، پر مالڪ ڪونهن. 1945ع واري پاڻي ٺاهه ۾ سنڌ صوبي کي سنڌو درياهه تي مالڪي وارو حق نه ڏنو ويو آهي.

1945ع وارو سنڌ-پنجاب معاهدو سنڌ ۽ پنجاب صوبن جي ٻن چيف انجنيئرن وچ ۾ ٿيو. انهيءَ وقت جي ٻنهي صوبائي حڪومتن انهيءَ جي توثيق نه ڪئي، جو گڊو ڪوٽڙي بيراجن ٺاهڻ لاءِ پيسن تي راضپو نه ٿي سگهيو. پنجاب وارا ٻه ڪروڙ رپيا پيا ڏين ۽ سنڌ گهري پيو چار ڪروڙ. جڏهن ٻنهي صوبن جو متفقه يا هڪ راءِ فيصلو نه ٿي سگهيو ته اهو معاهدو نٿو سڏجي سگهجي. ائين برابر آهي ته پاڻي وارين شقن تي اتفاق راءِ ٿيل آهي، پر پڪي طرح معاهدو نه ٿيل آهي. انهيءَ صورت ۾ انهيءَ تي عمل ڪرائڻ لاءِ ڪنهن ايجنسي وٽ نٿو وڃي سگهجي.

پاڪستان ٺهڻ کان پوءِ صورتحال مٽجي چڪي آهي. 1948ع ۾ هندستان اسان ڏي ايندڙ ٽن درياهن مان پاڻي روڪي ڇڏيو، جنهن ڪري گهڻي جهيڙي کانپوءِ عالمي بينڪ جي سهڪار سان 1960ع وارو سنڌ طاس معاهدو ٿيو، جنهن ۾ ٽي دريا يعني ستلج،  بياس ۽ راوي هندستان کي ڏنا ويا. انهن تي آباد ٿيندڙ ايراضين لاءِ 1945ع واري سنڌ-پنجاب معاهدي ۾ پاڻي رکيل هو، پر اهو پاڻي هينئر اچي ئي ڪو نه ٿو. انهن کي هينئر متبادلن ذريعي پاڻي ڏنو ٿو وڃي. انهيءَ معاهدي ۾ سکر بيراج جي کوٽ واري وقت ۾ پاڻي کڻڻ جي ترجيح ٻئي نمبر تي آهي. يعني پهرين پنجاب وارا ڪجهه واهه پاڻي کڻن تنهن کانپوءِ سکر بيراج وارا واهه پاڻي کڻندا. انهيءَ معاهدي ۾ ڪوٽڙي کان هيٺ گهرجن لاءِ پاڻي جو ذڪر ڪونهي. جڏهن ته هينئر اهو مامرو تمام گهڻي اهميت وٺي ويو آهي. ماحولياتي سجاڳي ڪري WWF, IUCN ۽ ٻيا غير سرڪاري ادارا ڪوٽڙي کان هيٺ پاڻي ڇڏڻ تي ڏاڍو زور پيا ڀرين. اسان به سمجهون ٿا ته ڊيلٽا کي بچائڻ لاءِ ڪوٽڙي کان هيٺ گهربل پاڻي ڇڏڻ تمام ضروري آهي. منهنجي خيال ۾ 1945ع واري سنڌ پنجاب معاهدي جي ڪا قانوني حيثيت ناهي ۽ ڦريل گهريل حالتن ڪري اهو قابل عمل به ڪونهي. هونئن به جڏهن نئون قائدو ايندو آهي ته پراڻو قائدو رد ٿي ويندو آهي. 1991ع وارو پاڻي ٺاهه سنڌ لاءِ هڪ سٺو ٺاهه ناهي، انهيءَ ۾ ڪيتريون خاميون آهن. مثلن سنڌ کي حق کان گهٽ پاڻي مليو، ڪوٽڙي کان هيٺ گهرجن لاءِ سنڌ جي 10 ملين ايڪڙ فوٽ جي گهر نه مڃي وئي ۽ اڀياس ڪرائڻ جو چيو ويو، لنڪ ڪئنالن جو ذڪر نه ڪيو ويو ته اهي ڪيئن هلايا ويندا، ڊيم ڀرڻ جو طريقاڪار نه ٻڌايو ويو وغيره. پر پوءِ به اهو هڪ اتفاق راءِ سان ٿيل فيصلو آهي ۽ سڀني صوبن جي نمائندن جو صحيح ڪيل دستاويز آهي، جنهن جي ڀڃڪڙي جي صورت ۾ ڏسيل فورم ڏي وڃي سگهجي ٿو. اها جدا ڳالهه آهي ته هينئر ان تي صحيح عمل نٿو ٿئي ۽ انهيءَ فورم جو در به بند آهي، جنهن آڏو دانهين ٿي سگهجي، پر اها صورتحال سدائين نه رهندي. چوندا آهن ته الله وٽ دير آهي انڌير ناهي. وري ڪي ماڻهو چون ٿا ته 1991ع واري پاڻي ٺاهه کي ختم (scrap) ڪري نئون ٺاهه ٿيڻ کپي. ياد رکڻ کپي ته صوبن جي وچ ۾ طاقت جو توازن صحيح نه هجڻ ڪري جيڪو به نئون ٺاهه ٿيندو، اهو سنڌ جي لاءِ موجوده ٺاهه کان وڌيڪ خراب ٿيندو. سياسي، غير سياسي قوتن توڙي بيوروڪريسي جي لحاظ کان سنڌ پنجاب کان گهٽ طاقتور آهي ۽ چوندا آهن ته زبردست زبردست آهي ۽ زيردست زيردست آهي، طاقتور طاقتور آهي ۽ ڪمزور ڪمزور آهي. هڪڙي رٽائر ٿيل وفاقي سيڪريٽري ٽي وي تي چيو آهي ته هن پوين پنجاهه سالن ۾  پنهنجي نوڪري دوران ۽ رٽائر ٿيڻ کانپوءِ ڏٺو آهي ڪو به فيصلو پنجاب صوبي جي مفادن خلاف نه ٿيو آهي.

منهنجي راءِ اها آهي ته هن مهل 1945ع واري سنڌ-پنجاب معاهدي جي ڳالهه ڪرڻ اجائي آهي. نه انهيءَ جي توثيق ٿئي ۽ نه هينئر بدليل حالتن ڪري قابل عمل آهي. نئون معاهدو ڪرڻ به سنڌ جي مفادن خلاف آهي جو اهو هينئر ٿيل ٺاهه جي ڀيٽ ۾ اسان لاءِ Favorable نه هوندو. هينئر سڄو زور انهيءَ تي لڳائڻ کپي ته 1991ع واري پاڻي ٺاهه تي صحيح نموني letter and spirit ۾ عمل ٿئي.

idrisrajput@hotmail.com

جواب ڇڏيو

لاگ ان ٿيڻ لاءِ هيٺ پنهنجي تفصيل ڀريو يا ڪنهن آئڪان تي ڪلڪ ڪريو:

WordPress.com Logo

توهان پنهنجو WordPress.com اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Twitter picture

توهان پنهنجو Twitter اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Facebook photo

توهان پنهنجو Facebook اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Google+ photo

توهان پنهنجو Google+ اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

%s سان رابطو پيو ڪري

%d bloggers like this: