• </* Theme Name: Twenty Ten Theme URI: http://wordpress.org/ Description: The 2010 theme for WordPress is stylish, customizable, simple, and readable -- make it yours with a custom menu, header image, and background. Twenty Ten supports six widgetized areas (two in the sidebar, four in the footer) and featured images (thumbnails for gallery posts and custom header images for posts and pages). It includes stylesheets for print and the admin Visual Editor, special styles for posts in the "Asides" and "Gallery" categories, and has an optional one-column page template that removes the sidebar. Author: the WordPress team Version: 1.3 License: GNU General Public License License URI: license.txt Tags: black, blue, white, two-columns, fixed-width, custom-header, custom-background, threaded-comments, sticky-post, translation-ready, microformats, rtl-language-support, editor-style, custom-menu */ /* =Reset default browser CSS. Based on work by Eric Meyer: http://meyerweb.com/eric/tools/css/reset/index.html -------------------------------------------------------------- */ html, body, div, span, applet, object, iframe, h1, h2, h3, h4, h5, h6, p, blockquote, pre, a, abbr, acronym, address, big, cite, code, del, dfn, em, font, img, ins, kbd, q, s, samp, small, strike, strong, sub, sup, tt, var, b, u, i, center, dl, dt, dd, ol, ul, li, fieldset, form, label, legend, table, caption, tbody, tfoot, thead, tr, th, td { background: transparent; border: 0; margin: 0; padding: 0; vertical-align: baseline; } body { line-height: 1; } h1, h2, h3, h4, h5, h6 { clear: both; font-weight: normal; } ol, ul { list-style: none; } blockquote { quotes: none; } blockquote:before, blockquote:after { content: ''; content: none; } del { text-decoration: line-through; } /* tables still need 'cellspacing="0"' in the markup */ table { border-collapse: collapse; border-spacing: 0; } a img { border: none; } /* =Layout -------------------------------------------------------------- */ /* LAYOUT: Two columns DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: left; margin: 0 -240px 0 0; width: 100%; } #content { margin: 0 280px 0 20px; } #primary, #secondary { float: right; overflow: hidden; width: 220px; } #secondary { clear: right; } #footer { clear: both; width: 100%; } /* LAYOUT: One column, no sidebar DESCRIPTION: One centered column with no sidebar */ .one-column #content { margin: 0 auto; width: 640px; } /* LAYOUT: Full width, no sidebar DESCRIPTION: Full width content with no sidebar; used for attachment pages */ .single-attachment #content { margin: 0 auto; width: 900px; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url { font-family: MB Khursheed, Georgia, "Bitstream Charter", serif; } h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, .wp-caption-text { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } pre { font-family: MB Khursheed, "Courier 10 Pitch", Courier, monospace; } code { font-family: MB Khursheed, Monaco, Consolas, "Andale Mono", "DejaVu Sans Mono", monospace; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #access .menu-header, div.menu, #colophon, #branding, #main, #wrapper { margin: 0 auto; width: 940px; } #wrapper { background: #fff; margin-top: 20px; padding: 0 20px; } /* Structure the footer area */ #footer-widget-area { overflow: hidden; } #footer-widget-area .widget-area { float: left; margin-right: 20px; width: 220px; } #footer-widget-area #fourth { margin-right: 0; } #site-info { float: left; font-size: 14px; font-weight: bold; width: 700px; } #site-generator { float: right; width: 220px; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Main global 'theme' and typographic styles */ body { background: #f1f1f1; } body, input, textarea { color: #666; font-size: 12px; line-height: 18px; } hr { background-color: #e7e7e7; border: 0; clear: both; height: 1px; margin-bottom: 18px; } /* Text elements */ p { margin-bottom: 18px; text-align:justify; } ul { list-style: square; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol { list-style: decimal; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol ol { list-style: upper-alpha; } ol ol ol { list-style: lower-roman; } ol ol ol ol { list-style: lower-alpha; } ul ul, ol ol, ul ol, ol ul { margin-bottom: 0; } dl { margin: 0 0 24px 0; } dt { font-weight: bold; } dd { margin-bottom: 18px; } strong { font-weight: bold; } cite, em, i { font-style: italic; } big { font-size: 131.25%; } ins { background: #ffc; text-decoration: none; } blockquote { font-style: italic; padding: 0 3em; } blockquote cite, blockquote em, blockquote i { font-style: normal; } pre { background: #f7f7f7; color: #222; line-height: 18px; margin-bottom: 18px; overflow: auto; padding: 1.5em; } abbr, acronym { border-bottom: 1px dotted #666; cursor: help; } sup, sub { height: 0; line-height: 1; position: relative; vertical-align: baseline; } sup { bottom: 1ex; } sub { top: .5ex; } input[type="text"], textarea { background: #f9f9f9; border: 1px solid #ccc; box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -moz-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -webkit-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); padding: 2px; } a:link { color: #0066cc; } a:visited { color: #743399; } a:active, a:hover { color: #ff4b33; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { position: absolute; left: -9000px; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #header { padding: 30px 0 0 0; } #site-title { float: left; font-size: 30px; line-height: 36px; margin: 0 0 18px 0; width: 700px; } #site-title a { color: #000; font-weight: bold; text-decoration: none; } #site-description { clear: right; float: right; font-style: italic; margin: 15px 0 18px 0; width: 220px; } /* This is the custom header image */ #branding img { border-top: 4px solid #000; border-bottom: 1px solid #000; display: block; float: left; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { background: #000; display: block; float: left; margin: 0 auto; width: 940px; } #access .menu-header, div.menu { font-size: 13px; margin-left: 12px; width: 928px; } #access .menu-header ul, div.menu ul { list-style: none; margin: 0; } #access .menu-header li, div.menu li { float: left; position: relative; } #access a { color: #aaa; display: block; line-height: 38px; padding: 0 10px; text-decoration: none; } #access ul ul { box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -moz-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -webkit-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); display: none; position: absolute; top: 38px; left: 0; float: left; width: 180px; z-index: 99999; } #access ul ul li { min-width: 180px; } #access ul ul ul { left: 100%; top: 0; } #access ul ul a { background: #333; line-height: 1em; padding: 10px; width: 160px; height: auto; } #access li:hover > a, #access ul ul :hover > a { background: #333; color: #fff; } #access ul li:hover > ul { display: block; } #access ul li.current_page_item > a, #access ul li.current-menu-ancestor > a, #access ul li.current-menu-item > a, #access ul li.current-menu-parent > a { color: #fff; } * html #access ul li.current_page_item a, * html #access ul li.current-menu-ancestor a, * html #access ul li.current-menu-item a, * html #access ul li.current-menu-parent a, * html #access ul li a:hover { color: #fff; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #main { clear: both; overflow: hidden; padding: 40px 0 0 0; } #content { margin-bottom: 36px; } #content, #content input, #content textarea { color: #333; font-size: 16px; line-height: 24px; } #content p, #content ul, #content ol, #content dd, #content pre, #content hr { margin-bottom: 24px; } #content ul ul, #content ol ol, #content ul ol, #content ol ul { margin-bottom: 0; } #content pre, #content kbd, #content tt, #content var { font-size: 15px; line-height: 21px; } #content code { font-size: 13px; } #content dt, #content th { color: #000; } #content h1, #content h2, #content h3, #content h4, #content h5, #content h6 { color: #000; line-height: 1.5em; margin: 0 0 20px 0; } #content table { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 -1px 24px 0; text-align: left; width: 100%; } #content tr th, #content thead th { color: #888; font-size: 12px; font-weight: bold; line-height: 18px; padding: 9px 24px; } #content tr td { border-top: 1px solid #e7e7e7; padding: 6px 24px; } #content tr.odd td { background: #f2f7fc; } .hentry { margin: 0 0 48px 0; } .home .sticky { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; margin-left: -20px; margin-right: -20px; padding: 18px 20px; } .single .hentry { margin: 0 0 36px 0; } .page-title { color: #000; font-size: 14px; font-weight: bold; margin: 0 0 36px 0; } .page-title span { color: #333; font-size: 16px; font-style: italic; font-weight: normal; } .page-title a:link, .page-title a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .page-title a:active, .page-title a:hover { color: #ff4b33; } #content .entry-title { color: #000; font-size: 21px; font-weight: bold; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0; } .entry-title a:link, .entry-title a:visited { color: #000; text-decoration: none; } .entry-title a:active, .entry-title a:hover { color: #ff4b33; } .entry-meta { color: #888; font-size: 12px; } .entry-meta abbr, .entry-utility abbr { border: none; } .entry-meta abbr:hover, .entry-utility abbr:hover { border-bottom: 1px dotted #666; } .entry-content, .entry-summary { clear: both; padding: 12px 0 0 0; } #content .entry-summary p:last-child { margin-bottom: 12px; } .entry-content fieldset { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 0 24px 0; padding: 24px; } .entry-content fieldset legend { background: #fff; color: #000; font-weight: bold; padding: 0 24px; } .entry-content input { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-right: 24px; } .entry-content label { color: #888; font-size: 12px; } .entry-content select { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content sup, .entry-content sub { font-size: 10px; } .entry-content blockquote.left { float: left; margin-left: 0; margin-right: 24px; text-align: right; width: 33%; } .entry-content blockquote.right { float: right; margin-left: 24px; margin-right: 0; text-align: left; width: 33%; } .page-link { clear: both; color: #000; font-weight: bold; margin: 0 0 22px 0; word-spacing: 0.5em; } .page-link a:link, .page-link a:visited { background: #f1f1f1; color: #333; font-weight: normal; padding: 0.5em 0.75em; text-decoration: none; } .home .sticky .page-link a { background: #d9e8f7; } .page-link a:active, .page-link a:hover { color: #ff4b33; } body.page .edit-link { clear: both; display: block; } #entry-author-info { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; clear: both; font-size: 14px; line-height: 20px; margin: 24px 0; overflow: hidden; padding: 18px 20px; } #entry-author-info #author-avatar { background: #fff; border: 1px solid #e7e7e7; float: left; height: 60px; margin: 0 -104px 0 0; padding: 11px; } #entry-author-info #author-description { float: left; margin: 0 0 0 104px; } #entry-author-info h2 { color: #000; font-size: 100%; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } .entry-utility { clear: both; color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } .entry-meta a, .entry-utility a { color: #888; } .entry-meta a:hover, .entry-utility a:hover { color: #ff4b33; } #content .video-player { padding: 0; } /* =Asides -------------------------------------------------------------- */ .home #content .format-aside p, .home #content .category-asides p { font-size: 14px; line-height: 20px; margin-bottom: 10px; margin-top: 0; } .home .hentry.format-aside, .home .hentry.category-asides { padding: 0; } .home #content .format-aside .entry-content, .home #content .category-asides .entry-content { padding-top: 0; } /* =Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .format-gallery .size-thumbnail img, .category-gallery .size-thumbnail img { border: 10px solid #f1f1f1; margin-bottom: 0; } .format-gallery .gallery-thumb, .category-gallery .gallery-thumb { float: left; margin-right: 20px; margin-top: -4px; } .home #content .format-gallery .entry-utility, .home #content .category-gallery .entry-utility { padding-top: 4px; } /* =Attachment pages -------------------------------------------------------------- */ .attachment .entry-content .entry-caption { font-size: 140%; margin-top: 24px; } .attachment .entry-content .nav-previous a:before { content: '\21900a0'; } .attachment .entry-content .nav-next a:after { content: '0a0\2192'; } /* =Images -------------------------------------------------------------- */ /* Resize images to fit the main content area. - Applies only to images uploaded via WordPress by targeting size-* classes. - Other images will be left alone. Use "size-auto" class to apply to other images. */ img.size-auto, img.size-full, img.size-large, img.size-medium, .attachment img { max-width: 100%; /* When images are too wide for containing element, force them to fit. */ height: auto; /* Override height to match resized width for correct aspect ratio. */ } .alignleft, img.alignleft { display: inline; float: left; margin-right: 24px; margin-top: 4px; } .alignright, img.alignright { display: inline; float: right; margin-left: 24px; margin-top: 4px; } .aligncenter, img.aligncenter { clear: both; display: block; margin-left: auto; margin-right: auto; } img.alignleft, img.alignright, img.aligncenter { margin-bottom: 12px; } .wp-caption { background: #f1f1f1; line-height: 18px; margin-bottom: 20px; max-width: 632px !important; /* prevent too-wide images from breaking layout */ padding: 4px; text-align: center; } .wp-caption img { margin: 5px 5px 0; } .wp-caption p.wp-caption-text { color: #888; font-size: 12px; margin: 5px; } .wp-smiley { margin: 0; } .gallery { margin: 0 auto 18px; } .gallery .gallery-item { float: left; margin-top: 0; text-align: center; width: 33%; } .gallery-columns-2 .gallery-item { width: 50%; } .gallery-columns-4 .gallery-item { width: 25%; } .gallery img { border: 2px solid #cfcfcf; } .gallery-columns-2 .attachment-medium { max-width: 92%; height: auto; } .gallery-columns-4 .attachment-thumbnail { max-width: 84%; height: auto; } .gallery .gallery-caption { color: #888; font-size: 12px; margin: 0 0 12px; } .gallery dl { margin: 0; } .gallery img { border: 10px solid #f1f1f1; } .gallery br+br { display: none; } #content .attachment img {/* single attachment images should be centered */ display: block; margin: 0 auto; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .navigation { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; overflow: hidden; } .navigation a:link, .navigation a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .navigation a:active, .navigation a:hover { color: #ff4b33; } .nav-previous { float: left; width: 50%; } .nav-next { float: right; text-align: right; width: 50%; } #nav-above { margin: 0 0 18px 0; } #nav-above { display: none; } .paged #nav-above, .single #nav-above { display: block; } #nav-below { margin: -18px 0 0 0; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ #comments { clear: both; } #comments .navigation { padding: 0 0 18px 0; } h3#comments-title, h3#reply-title { color: #000; font-size: 20px; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } h3#comments-title { padding: 24px 0; } .commentlist { list-style: none; margin: 0; } .commentlist li.comment { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; line-height: 24px; margin: 0 0 24px 0; padding: 0 0 0 56px; position: relative; } .commentlist li:last-child { border-bottom: none; margin-bottom: 0; } #comments .comment-body ul, #comments .comment-body ol { margin-bottom: 18px; } #comments .comment-body p:last-child { margin-bottom: 6px; } #comments .comment-body blockquote p:last-child { margin-bottom: 24px; } .commentlist ol { list-style: decimal; } .commentlist .avatar { position: absolute; top: 4px; left: 0; } .comment-author { } .comment-author cite { color: #000; font-style: normal; font-weight: bold; } .comment-author .says { font-style: italic; } .comment-meta { font-size: 12px; margin: 0 0 18px 0; } .comment-meta a:link, .comment-meta a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .comment-meta a:active, .comment-meta a:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .even { } .commentlist .bypostauthor { } .reply { font-size: 12px; padding: 0 0 24px 0; } .reply a, a.comment-edit-link { color: #888; } .reply a:hover, a.comment-edit-link:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .children { list-style: none; margin: 0; } .commentlist .children li { border: none; margin: 0; } .nopassword, .nocomments { display: none; } #comments .pingback { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; margin-bottom: 18px; padding-bottom: 18px; } .commentlist li.comment+li.pingback { margin-top: -6px; } #comments .pingback p { color: #888; display: block; font-size: 12px; line-height: 18px; margin: 0; } #comments .pingback .url { font-size: 13px; font-style: italic; } /* Comments form */ input[type=submit] { color: #333; } #respond { border-top: 1px solid #e7e7e7; margin: 24px 0; overflow: hidden; position: relative; } #respond p { margin: 0; } #respond .comment-notes { margin-bottom: 1em; } .form-allowed-tags { line-height: 1em; } .children #respond { margin: 0 48px 0 0; } h3#reply-title { margin: 18px 0; } #comments-list #respond { margin: 0 0 18px 0; } #comments-list ul #respond { margin: 0; } #cancel-comment-reply-link { font-size: 12px; font-weight: normal; line-height: 18px; } #respond .required { color: #ff4b33; font-weight: bold; } #respond label { color: #888; font-size: 12px; } #respond input { margin: 0 0 9px; width: 98%; } #respond textarea { width: 98%; } #respond .form-allowed-tags { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } #respond .form-allowed-tags code { font-size: 11px; } #respond .form-submit { margin: 12px 0; } #respond .form-submit input { font-size: 14px; width: auto; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { list-style: none; margin-left: 0; } .widget-area ul ul { list-style: square; margin-left: 1.3em; } .widget-area select { max-width: 100%; } .widget_search #s {/* This keeps the search inputs in line */ width: 60%; } .widget_search label { display: none; } .widget-container { margin: 0 0 18px 0; } .widget-title { color: #222; font-weight: bold; } .widget-area a:link, .widget-area a:visited { text-decoration: none; } .widget-area a:active, .widget-area a:hover { text-decoration: underline; } .widget-area .entry-meta { font-size: 11px; } #wp_tag_cloud div { line-height: 1.6em; } #wp-calendar { width: 100%; } #wp-calendar caption { color: #222; font-size: 14px; font-weight: bold; padding-bottom: 4px; text-align: left; } #wp-calendar thead { font-size: 11px; } #wp-calendar thead th { } #wp-calendar tbody { color: #aaa; } #wp-calendar tbody td { background: #f5f5f5; border: 1px solid #fff; padding: 3px 0 2px; text-align: center; } #wp-calendar tbody .pad { background: none; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: right; } .widget_rss a.rsswidget { color: #000; } .widget_rss a.rsswidget:hover { color: #ff4b33; } .widget_rss .widget-title img { width: 11px; height: 11px; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-left: 0; padding: 0 20px 0 0; } #main .widget-area ul ul { border: none; margin-left: 1.3em; padding: 0; } #primary { } #secondary { } /* Footer widget areas */ #footer-widget-area { } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #footer { margin-bottom: 20px; } #colophon { border-top: 4px solid #000; margin-top: -4px; overflow: hidden; padding: 18px 0; } #site-info { font-weight: bold; } #site-info a { color: #000; text-decoration: none; } #site-generator { font-style: italic; position: relative; } #site-generator a { background: url(images/wordpress.png) center left no-repeat; color: #666; display: inline-block; line-height: 16px; padding-left: 20px; text-decoration: none; } #site-generator a:hover { text-decoration: underline; } img#wpstats { display: block; margin: 0 auto 10px; } /* =Mobile Safari ( iPad, iPhone and iPod Touch ) -------------------------------------------------------------- */ pre { -webkit-text-size-adjust: 140%; } code { -webkit-text-size-adjust: 160%; } #access, .entry-meta, .entry-utility, .navigation, .widget-area { -webkit-text-size-adjust: 120%; } #site-description { -webkit-text-size-adjust: none; } /* =Print Style -------------------------------------------------------------- */ @media print { body { background: none !important; } #wrapper { clear: both !important; display: block !important; float: none !important; position: relative !important; } #header { border-bottom: 2pt solid #000; padding-bottom: 18pt; } #colophon { border-top: 2pt solid #000; } #site-title, #site-description { float: none; line-height: 1.4em; margin: 0; padding: 0; } #site-title { font-size: 13pt; } .entry-content { font-size: 14pt; line-height: 1.6em; } .entry-title { font-size: 21pt; } #access, #branding img, #respond, .comment-edit-link, .edit-link, .navigation, .page-link, .widget-area { display: none !important; } #container, #header, #footer { margin: 0; width: 100%; } #content, .one-column #content { margin: 24pt 0 0; width: 100%; } .wp-caption p { font-size: 11pt; } #site-info, #site-generator { float: none; width: auto; } #colophon { width: auto; } img#wpstats { display: none; } #site-generator a { margin: 0; padding: 0; } #entry-author-info { border: 1px solid #e7e7e7; } #main { display: inline; } .home .sticky { border: none; } } /* Theme Name: Twenty Ten */ /* RTL Basics */ body { direction:rtl; unicode-bidi:embed; } /* LAYOUT: Two-Column (Right) DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: right; margin: 0 0 0 -240px; } #content { margin: 0 20px 36px 280px; } #primary, #secondary { float: left; } #secondary { clear: left; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url, h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, Arial, Tahoma, sans-serif; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #footer-widget-area .widget-area { float: right; margin-left: 20px; margin-right: 0; } #footer-widget-area #fourth { margin-left: 0; } #site-info { float: right; } #site-generator { float: left; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Text elements */ ul, ol { margin: 0 1.5em 18px 0; } blockquote { font-style: normal; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { left: auto; text-indent:-9000px; overflow:hidden; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #site-title { float: right; } #site-description { clear: left; float: left; font-style: normal; } #branding img { float: right; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { float:right; } #access .menu-header, div.menu { margin-right: 12px; margin-left: 0; } #access .menu-header li, div.menu li{ float:right; } #access ul ul { left:auto; right:0; float:right; } #access ul ul ul { left:auto; right:100%; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #content table { text-align: right; margin: 0 0 24px -1px; } .page-title span { font-style:normal; } .entry-title, .entry-meta { clear: right; float: right; margin-left: 68px; margin-right: 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-left: 24px; margin-right:0; } .entry-content blockquote.left { float: right; margin-right: 0; margin-left: 24px; text-align: left; } .entry-content blockquote.right { float: left; margin-right: 24px; margin-left: 0; text-align: right; } #entry-author-info #author-avatar { float: right; margin: 0 0 0 -104px; } #entry-author-info #author-description { float: right; margin: 0 104px 0 0; } /* Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .category-gallery .gallery-thumb { float: right; margin-left:20px; margin-right:0; } /* Images -------------------------------------------------------------- */ #content .gallery .gallery-caption { margin-right: 0; } #content .gallery .gallery-item { float: right; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .nav-previous { float: right; } .nav-next { float: left; text-align:left; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ .commentlist li.comment { padding: 0 56px 0 0; } .commentlist .avatar { right: 0; left: auto; } .comment-author .says, #comments .pingback .url { font-style: normal; } /* Comments form */ .children #respond { margin: 0 0 0 48px; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { margin-right: 0; } .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } #wp-calendar caption { text-align: right; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: left; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-right: 0; padding: 0 0 0 20px; } #main .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #site-generator { font-style:normal; } #site-generator a { background-position: right center; padding-right: 20px; padding-left: 0; } .wordpress-hit-counter {direction:ltr;}
  • هڪ ڏينهن اسلاميه ڪاليج سکر جي اسٽاف روم ۾ ويٺي ويٺي سائين امير گل ڪٽوهر چيو ته اخبارن ۾ ڪالم ته ڏاڍا سٺا ٿا اچن پر ڪجھ عرصي کانپوءِ انهن جو نالو نشان نٿو ملي. پڇيومانس ته انٽرنيٽ تي به نٿا ملن . چيائين اتي به وڌ ۾ وڌ هفتي کان پراڻا نٿا ملن. بس اها ڳاله هئي هي بلاگ ٺاهڻ جي. _____ دعاگو : احمد علي مڱريو Website: ahmed.mangrio.com Email: ahmed@mangrio.com
  • صفحا

  • آرڪائوز

  • تازا ليک

  • تازا رايا

    Mohammad Khan Sial on وساريان نه وسرن (5) ڊي سي هاءِ…
    heman kumar on ڪاوش هائيڊ پارڪ
    jamila abbassi on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    سنڌي ٻولي قومي ٻولي… on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    Rehman Memon on تازي بجيٽ ۽ پسماندگي جي ڏانوڻن…
    Munwar ali on هر ڳالهه جي هڪڙي موسم آهي! ليک…
    ALLAHDINO BABBAR on ڏاکڻي پنجاب ۾ دهشتگردن خلاف ام…
    Dr Sameena Afghan on This blog is no more upda…
    Dr Sameena Afghan on تبديلي ئي آپشن هجڻ گهرجي! ليکڪ…
    Qasim Ali shah on سنڌ مان هندو آبادي جي لڏ پلاڻ…
    Sunita on ايف-آءِ-آر ڪٿي داخل ڪرائجي؟ لي…
    Abrar Ali Katpar on سال 1954 کان وٺي… ليکڪ :…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    muntazer soomro on سنڌ ۾ ايڏي پير پرستي ڇو…
  • بلاگ ڏٺو ويو

    • 13,176 دفعا

سائنس ڇا ٿي چوي! ٻولي به هڪ ارتقائي عمل آهي! ليکڪ : شيراز چانڊيو

(آخري حصو)

هاڻي جھڙي طرح جانورن ۾ ٻولي آهي ته پوءِ ڇا اُنهن ۾ مختلف ٻولي يا لهجن جو عمل آهي؟ ان جو جواب به ڪجھه اهڙي طرح ئي ٿيندو ته يقينن ها! يقينن ساڳي نسلن جا جانور مختلف علائقن ۾ رهن ٿا ته اُن کي جيڪڏهن هڪ هنڌ گڏ ڪبو ته اُهي يا ته پاڻ ۾ وڙهي پوندا يا اُهي هڪ ٻئي کي ڪنهن به قسم جو رابطو(Communication) نه ڪري سگھندا. سائنسدانن مطابق ساڳي نسلن جي جانورن ۾ مختلف ٻولي جو عمل ملندو آهي. سائنسدانن هڪ تجربو ڪيو، هنن ڪانگو(Congo) ملڪ جي علائقي جا ڪجھه چمپينيز(Chimpanzee) (باندر جو نسل) کنيا ۽ ٻيا ڪينيا(Kenya) ملڪ جي علائقي جا ڪجهه چمپينيز کنيا. هنن ڇا ڪيو ته سڀني چمپينيز کي بک ۾ رکيو ۽ انهن چمپينيز ۾ ٽرانسميٽر هنيا. پوءِ هنن هڪڙو هڪڙو ڪري چمپينيز کي ڪمري ۾ آڻي هنن جي اڳيان ڪيلو رکيو، جڏهن هنن ڪيلو پئي ڏٺو ته انهن آواز ڪڍيو ته سائنسدانن اُن جي آواز کي ٽرانسميٽر جي مدد سان اُنهن جي آواز جي لهرن(Frequency) کي رڪارڊ شيٽ ۾ پرنٽ ڪيو ۽ اهڙي طرح هنن پهرين ڪانگو جي علائقن جي چمپينيز سان اهي عمل ڪيا جنهن ۾ انهن سڀني جي لهرن جو پرنٽ ساڳيو آيو، مطلب ته اهي ڪيلي کي ڏسي اُن جو اُچار پنهنجي ٻولي ۾ استعمال ڪري رهيا هئا ۽ ڪيلي کي ڏسي پنهنجي ٻولي ۾ ڪيلي جو نالو کڻي رهيا هئا. اهڙي ريت جڏهن ڪينيا جي چمپينيز کي اڳين چمپينيز وانگر هڪڙو هڪڙو ڪري اِهو ساڳيو عمل ڪيو ويو ته هنن سڀني جي آواز جون لهرون ساڳيون هيون ۽ اُهي به ڪيلي کي ڏسي پنهنجي ٻولي ۾ ڪيلي جي اُچار کي استعمال ڪري رهيا هئا. هن تجربي ۾ دلچسپ ڳالهه اها ملي ته انهن هڪڙي علائقي واري چمپينيز جي رڪارڊ شيٽ ۾ ته لهرون(Frequency) ته ساڳيون ملن پيون پر جڏهن هنن ٻنهي علائقن جو رڪارڊ شيٽ ڀيٽ ڪيو ته ٻنهي جون لهرون رڪارڊ شيٽ ۾ مختلف هيون. ته اِن تجربي ۾ ظاهر ٿيو ته جانورن ۾ علائقي جي مختلف هجڻ سان هنن ۾ مختلف ٻولين جو عمل ملي ٿو، ته اِن سان اِهو ظاهر ٿئي ٿو ته نه صرف جانورن ۾ ٻولي جو عمل آهي پر جانورن ۾ مختلف ٻولين جا عمل موجود آهن ۽ بظاهر ٻنهي چمپينيز جي آواز ساڳيا لڳندا پر ٽرانسميٽر جي مدد سان هنن جو لهجو مختلف ملي ٿو، بلڪل اهڙي طرح جھڙي طرح آفريڪن ٻولي اسان کي محض آواز وانگر محسوس ٿيندو آهي. انهن مان هڪ ٻيو مثال ائين ملندو جو جيڪڏهن لاڙڪاڻي جي علائقي جو ڪُتو کڻجي ۽ بدين جي علائقي جو ڪتو کڻجي ته انهن کي آمهون سامهون بيهارجي ته، هڪ ته اِهي پاڻ ۾ وڙهي پوندا يا ته اِهي هڪ ٻئي جي سامهون وائيڙا ٿي بيهي رهندا ۽ هڪ ٻئي سان صحيح طرح رابطو نه ڪري سگھندا، ڇو جو انهي ٻنهي صورتحال ۾ اُهي هڪ ٻئي جون ٻوليون ڪو نه سمجھندا آهن جنهن سبب اُهي هڪ ٻئي لاءِ بلڪل اجنبي وارو ورتاءُ ڪندا آهن. ته اهڙي طرح ٻنهي جانورن ۾ به مختلف رابطي جا قسم ملندا. جيئن ماڪوڙيون هڪ ٻئي سان انهن ۾ موجود انٽينا(Antenna) جي مدد سان رابطو ڪنديون آهن. جيئن هڪ ٻئي جون انٽينا ملائينديون آهن ته دراصل انهن ۾ ڪوڊنگ وانگر ڪوڊ جي ترتيب هوندي آهي. جيئن1110001100، معني ته جيئن اُهي انٽينا ملائيندا آهن ته جنهن سان اُهي هڪ ٻئي کي پيغام وٺندا آهن ۽ ڏيندا آهن ۽ اِهو عمل سڀني ماڪوڙين ۾ هوندو آهي ۽ جيڪڏهن مٿي ڏنل ڪوڊنگ سڀني ماڪوڙين جي ساڳي آهي ته اِها حتمي ڳالهه آهي ته پنهنجي پاڻ ۾ آهيون! ۽ ڪوبه دشمن ڪونهي! ۽ هڪڙي ڳالهه ياد رکڻ گھرجي ته هر ماڪوڙي جي سلطنت ۾ الڳ ماڪوڙي جي سلطنت جي ڪوڊنگ مختلف هوندي آهي، جيئن هڪ ٻي ماڪوڙي آهي ۽ اُن جي ڪوڊنگ1110001001، هجي جڏهن هو مٿي ڏنل ڪوڊنگ واري ماڪوڙي سان انٽينا ملائيندو جنهن سان اِها ڳالهه ظاهر ٿئي ٿي ته اهي ڪوڊنگ هڪ ٻئي کان مختلف آهن ۽ ماڪوڙين جي انٽينا جڏهن ملنديون ته اِهي ڪوڊنگ جٽاءُ نه ڪري سگھنديون آهن ته فوري طور اِهو ئي پيغام ٺهي پوندو ته ”خبردار دشمن داخل ٿي چڪو آهي“، ۽ اهڙي طرح اِهو پيغام انهن سڀني ماڪوڙين ۾ پهچي ويندو آهي ۽ اِهي سڀ  ان ماڪوڙيءَ کي ختم ڪرڻ لاءِ جتن شروع ڪري ڇڏيندا آهن ته اهڙي ريت مختلف جانورن ۾ مختلف طريقن جا رابطي جا قسم آهن جنهن سان اُهي نه صرف هڪ ٻئي کي پيغامن جي ڏي وٺ ڪندا آهن پر دشمن ۽ دوست جي سڃاڻپ به ڪندا آهن. ته اهڙي ريت اها ڳالهه ظاهر ڪري ٿي ته ٻولي نه صرف انسان ۾ پر جانورن ۾ به آهي ۽ انهن ۾ به مختلف ٻوليون ٿينديون آهن.

جيئن ته لکڻ جو عمل انسان ۾ آهي ته اِها ڳالهه درست آهي پر سائنس ان ۾ هڪ ٻيو به موءقف رکي ٿي. جيئن ته انٿروپولاجسٽ(Anthropologist) جي مطابق انسان جي لکڻي جو بنياد دراصل ڊرائينگ(Drawing) آهي جنهن ۾ انسان سڀ کان پهرين چترڪاري ڪئي معنى ته مختلف تصويرون ٺاهيون اُن جو محض سبب نشانيون ڇڏڻ  هو جيڪو اڄ به هزارين سالن کان شروعاتي انسان جا اُهي نشان غارن ۾ ملن ٿا. بهرحال انسان انهن اڻ بڻ تصويرن کان اڳتي ارتقاءُ ڪري اڄ زبان معني ته لکڻ جو بهترين ۽ شاهڪار طريقو ڪري ورتو آهي، ڪري رهيو آهي ۽ ڪندو. معني ته لکڻ دراصل هڪ اُهو رابطي جو طريقو آهي جنهن سان نشان ٺاهي نه صرف هڪ ٻئي سان پر ايندڙ وقت جي انسانن سان به رابطي ۾ رهي سگھجي ٿو. پوءِ ڀلي اُن انسان کي گذرندي هزارين سال لڳي وڃن. ته اهڙي طرح نشان ڇڏڻ جو عمل صرف انسان ۾ آهي؟ ته اِن جو جواب به نه ۾ ئي ٿيندو. ڇو جو نشان ڇڏڻ جو عمل جانورن ۾ به ٿيندو آهي. جيئن چيتو، ڪتو وغيره ۾ ڏٺو ويو آهي ته اُهي پنهنجا لِنڊ(Faeces) پنهنجن انهن علائقن ۾ لاهيندا آهن جتي اُهي اُتي حدبندي ڪندا آهن معنى ته جيڪڏهن ڪو به ٻيو چيتو يا ڪتو اُن علائقي ۾ ويندو ۽ اُهو جڏهن اُهي لِنڊ جا حصا ڏسندو ته اُهو يڪدم خبردار ٿي ويندو ته اِهو علائقو دشمن جو آهي ۽ هتي هاڻ اُن کي خطرو آهي! ته اهڙي طرح مختلف جانورن ۾ مختلف نشان ٺاهڻ جا عمل ملندا آهن جنهن سان اُهي اُنهن نشانن سان حدبندي ڪندا آهن. جيئن شينهن چنبن سان وڻن ۾ ننهن سان نشان ٺاهيندا آهن ۽ حدبندي ڪندا آهن ۽ اهڙي طرح بگھڙ، چراخ وغيره ننڍڙا کڏڙا کوٽيندا آهن جنهن سان اُهي به حدبندي ڪندا آهن. ته اهڙي ريت مختلف جانورن ۾ مختلف قسم جا طريقا هوندا آهن جنهن سان اُهي نشان ٺاهيندا آهن.

هاڻي اِها ڳالهه ته واضح نظر اچي ٿي ته ٻولي انسان جي تخليق هرگز نه آهي ۽ لکڻ جو عمل به بنيادي طور تي انسان جي چترڪاري جي ارتقا جي عمل ذريعي ٿيو آهي ۽ چترڪاري به بنيادي طور تي نشان ڇڏڻ ۽ رابطي جو اُهو ذريعو هو جنهن سان اُهو اُن يا ايندڙ وقت جي انسانن لاءِ ڪجھه پيغام ڇڏڻ هو جنهن جي ذريعي اڄ جو انسان اڳوڻي انسان جي حالتن ۽ اُن وقت ٿيندڙ مسئلن ۽ واقعن جي نشاندهي ڪري ٿو، يقينن اُهو اِن ذريعي ڪري ٿو جو اڳوڻن انسانن اُهي اڻ بڻ تصويرون ڇڏيون جنهن سبب ائين چئون ته اڳوڻو انسان گونگو هو، اشارن سان ڳالهائيندو هو، ٻولي اڳ ۾ ڪو نه هئي ۽ ٻولي انسان ٺاهي آهي ته ان کان وڏي خود انسان جي ارتقاءُ جي ڪا ٻي توهين ٿي سگھي ٿي؟ ڇو جو اشارن جي به ڪا ٻولي ٿيندي آهي ڇا؟ هرگز نه! ڇو جو ٻولي لفظن جو اهو مجموعو آهي جنهن جي ذريعي جيوت مختلف شين کي لفظن ۾ نالا ڏيئي اُچار ذريعي هڪ ٻئي کي پيغامن جي ڏي وٺ ڪندا آهن، ۽ اها ظاهري ڳالهه آهي ته اُن ۾ آواز لفظن جي تشريح ڪرڻ ۾ مڪمل ڪردار ادا ڪندو آهي جنهن جو اُهو ئي سبب آهي جو جيوت ۾ آواز آهي ۽ جنهن به جيوت ۾ آواز آهي ته ان کي يقيني سمجھيو وڃي ته اُن جيوت ۾ ٻولي جو عمل موجود آهي. هاڻي سوال اُهو ٿي سگھي ٿو ته آواز ڌماڪن ۽ شين ۾ به ٿيندو آهي ته ڇا اُهي به ٻولي آهن؟ ته ان جو جواب به ساڳيو نڪرندو ته بلڪل نه ڇو جو ٻولي لفظن جو ميڙ آهي جنهن جي ذريعي جيوت هڪ ٻئي کي لفظن ذريعي پيغامن جي ڏي وٺ ڪندا آهن ۽ اصل ۾ ٻولي هڪ سمجهھ(Sense) ڏيندي آهي جنهن جي ذريعي ٻولي جيوت لاءِ اظهار جو بهترين ذريعو هوندو آهي. انهي ڪري عام شين جا آواز ٻولي نٿا ٿي سگھن، ائين چوڻ خود ٻوليءَ جي نفي ڪرڻ هوندي ڇو جو عام آوازن ۾ ڪا سمجھه(Sense) نٿي ملي ۽ اُن ۾ نه ئي جيون جو رنگ موجود هوندو آهي جنهن جي ذريعي اِهي پنهنجي آواز کي ڪنهن سان رابطي ۾ رکي سگھن، ۽ ياد رهي ته رابطو ٻن ذهنن جي پيغامن جو نالو آهي ته اهڙي ريت ٻولي به رابطي(Communication) جو ذريعو آهي پر جيڪڏهن کڻي چئجي ته ايمبولينس، پوليس موبائيل يا ڪنهن خطري جا انسانن هارون ٺاهيان آهن ته اهي به خطري جا يا ڪنهن مسئلي جي اطلاع يا ڄاڻ مهيا ڪرڻ ۾ مدد ڪندا آهن ۽ اهي به رابطي(Communication) جو ذريعو آهن؟ ته وري به اِهو ئي جواب آهي ته انسان انهن آوازن مان نشان ٺاهيا آهن جيڪي ڪن حالات کي نشاندهي ڪندا آهن پر سوال اهو ٿو نڪري اِهي پنهنجي نشست ۾ ڇا جيون آهن ۽ ڪو ٻيو آواز ڪڍي سگھن ٿا؟ ته اِهي آواز انسان نشاني طور تي ڪتب ته آڻي ٿو پر عام ٻولي ۾ ڪتب نٿو آڻي پر اِها ڳالهه ضرور آهي ته اِهو آواز غير فطري آهي پر اِها عملن انسان جي فطرت ضرور آهي ڇو جو جڏهن جانورن جي ڪٽنب ۾ ڪو به خطرو محسوس ٿيندو آهي ته اُهي هڪ آواز ڪڍندا آهن جنهن سبب اِهي سڀ خبردار ٿي پوندا آهن ته انسان جو اهو عملن طور فطري چئي سگھجي ٿو.

ته اهڙي ريت ڇا اشارن ۾ لفظن جا اُچار هوندا آهن؟ ته اهڙي ريت ٻولي هڪ ٻيو عمل آهي ۽ اشارا هڪ ٻيو عمل آهي، ۽ اهڙي طرح اشارو ٻولي نه آهي ۽ ٻولي اشارو نه آهي ۽ اهي ٻئي عملي نشست ۾ بلڪل الڳ آهن. ته اهڙي ريت ائين چوڻ ته انسان اشارن سان ڳالهائيندو هو ۽ گونگو هو ته اهي صرف دقيانوسي ڳالهيون آهن ۽ حقيقت جي آڌار ۾ اهي ڳالھه نٿيون لهن. ڇو جو جيڪڏهن سائنسي سوچ جا ماڻهو سائنسي اک رکن ٿا ۽  سائنس ذريعي شين کي تَورِين تَڪِين ٿا ته انهن سائنسي سوچ رکندڙ  ماڻهو کي اهڙين قسمن جي دقيانوسي کان گريز ڪرڻ کپي، ڇو جو اهي خيالات ڪنهن سائنسي نظريه تي نه بلڪه خيال پرستي سوچ تي مُبني آهن. جڏهن ته انسان خود هڪ ارتقاءُ عمل تحت ٿيو آهي ته اِها ڳالھه واضح طور تي سمجھڻ جھڙي آهي ته نه صرف انسان جو جسم ارتقاءُ عمل ۾ آيو آهي پر انسان جي سوچ ۽ شعور به ارتقاءُ عمل تحت آيو آهي ۽ ايندو. ته اهڙي طرح اُهو واضح ٿئي ٿو ته ٻولي جو عمل جانورن ۾ به آهي ۽ انهن ۾ لهجي جو فرق به ضرور ملي ٿو ۽ اُن سان گڏوگڏ نشان ڇڏڻ جو عمل به جانورن ۾ ملي ٿو، ته پوءِ اها ڳالھه ظاهر ٿئي ٿي ته انسان هڪ تمام دير سان ارتقا ذريعي وجود ۾ آيو آهي. پر اُن سان گڏوگڏ ٻولي به اُنهي فريڪونسي ۾ رهي آهي ڇو جو اها ڳالھه ياد رکڻ گھرجي ته جانورن ۾ به ٻولي جو عمل موجود آهي ته اها حتمي ڳالھه بيهي ٿي ته انسان تمام دير سان ارتقاءُ عمل ۾ ٿيو آهي. ته اهڙي ريت ٻولي به انسان کي فطري عمل ۾ ملي آهي. هاڻي سوال اِهو ضرور اُڀرندو ته انسان ۾ جيڪڏهن ٻولي جو عمل موجود هو ته اُها ڪهڙي ٻولي هئي ۽ لفظن جو اُچار ڪهڙو هو ۽ اُهي ڪيئن ڳالهائيندا هئا؟ ته ان جو جواب به ڪجھه اهڙو ئي ٿيندو ته ڇا ڪو ٻڌائي سگھي ٿو ته جانورن جي ڪهڙي ٻولي آهي، جانور ڪهڙا اُچار استعمال ٿو ڪري ۽ جانور ڪيئن ٿا ڳالهائين ۽ ايتري قدر جو موجود جانور جي آواز ۾ لهجن کي سمجھي سگھيو آهي ته اها ڳالهه ياد رکڻ گھرجي ته موجوده انسان جون ٻوليون به تمام گھڻي ارتقائي عملن ذريعي گھڻ ٻولين جي وجود ۾ ٿيون آهن ۽ ٿينديون، ۽ اها ڳالھه مڃڻ جھڙي آهي ته انسان  ٻوليءَ جا انيڪ ۽ خوبصورت انداز ٺاهيا آهن. زبان انسان جي تصوير(Drawing) ٺاهڻ جي جديد شڪل آهي ۽ جنهن ذريعي اڳ انسان پنهنجن پيغامن کي محفوظ ڪندا هئا ۽ هاڻي ٻولي کي به محفوظ ڪري رهيو آهي ۽ اُن جو بنيادي سبب به اهو ئي آهي جو انسان شعوري طرح سان به ڏينهون ڏينهن وڌي رهيو آهي ۽ وڌندو ۽ جنهن ۾ زبان انسانن جي سوچ، فڪر ۽ نظرئي کي قلم بند ڪيو آهي، ڪري پيو ۽ ڪندو- ته اهڙي ريت انسان جي اِها ڳالهھ مڃڻ مُراد آهي ته انسان عام جانورن جي ٻوليءَ کان پنهنجي ٻوليءَ کي تمام بهتر کان بهتر ڪيو ۽ ڪري پيو، ڇو جو عام جانورن پنهنجي ٻولين کي ترتيب نه ڏئي سگھيا آهن پر انسان اُن کي ترتيب ڏيڻ ۾ ڪامياب ويو آهي ۽ ڪري پيو ته اڄوڪي زباني شڪل جيڪو لکڻ آهي جنهن کي ايترو جديد ۽ بهتر اڄ تائين ڪنهن نه ڪيو آهي ۽ زبان انسان جي شعور جي بقا ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي، پر هڪڙي ڳالھه ياد رکڻ گھرجي ته انسان اِهي هڪ وڏي عرصي ۽ ذريعن(Process) کانپوءِ حاصل ڪيون آهن. ڪابه شئي آفاق مان ڪونه آئي آهي پر هڪ تعويل پروسس کانپوءِ حاصل ڪيون آهن ايتري قدر جو انسان جو پنهنجو وجود به هڪ وڏي پروسس کانپوءِ ٿيو آهي جنهن ۾ ارتقائي عمل جو ڪردار مڃڻ جوڳو آهي ۽ هڪڙي اها ڳالهھ به ياد رکڻ گھرجي ته ڪا به شي منصوبي تحت ڪونه ٿي آهي بلڪه حالتن تحت شيون وجود ۾ آيون آهن ۽ جنهن سبب ارتقائي عمل ٿيا ۽ ارتقاءُ ڪنهن منصوبي جو نالو هرگز نه آهي پر حالتن تحت ٿيندي آهي. هڪ بهتر ٻولي، زبان، شعور، سوچ، فڪر، نظريه، عمل، ڪردار، مزاج ۽ انداز جيڪي هڪ بهتر شڪل ۾ اسان کي ملن ٿا ته اِهي به هڪ اڻ سڌريل شڪل مان ارتقا ٿي هڪ سڌريل شڪل ۾ آيون آهن ۽ اينديون. ته اهڙي طرح انسان جو پاڙيسري نسل ڀولڙي جا نسل به اشارن ۾ نٿا ڳالهائين ۽ اهڙو ڪوبه ڀولڙي جو نسل نه آهي جيڪو اشارن سان ڳالهائي ته اڳوڻو انسان اشارن جي ٻولي ڪيئن ٿو ڳالهائي سگھي. اهڙي طرح انسان جا عمل انسان کي فطري طور ته مليا آهن ۽ اهڙي ئي طرح ٻولي به انسان کي فطري طور تي ملي آهي.

اها ڳالھه به مڃڻ جھڙي آهي ته انسان به ٻين جانورن جيان فطري عمل تحت ٿيو ۽ فطري عمل انسان سان وابسته رهيا آهن ۽ اڄ به ڪنهن حد تائين اُن عمل ۾ آهن، پر اِها ڳالھه به ذهين نشين ڪرڻ گھرجي ته هن دنيا جو ڪو به اهڙو جيوت ٿيو آهي جنهن جا ڪيئي عمل هاڻي غير فطري رهيا هجن يا آهن؟ ۽ فطرت اڳيان ايتري وڏي للڪار ٿي هجي؟ ته اهڙي ريت اِها حقيقت آهي ته انسان جا فطري انداز ڪجهھ ٻيا آهن ۽ غيرفطري انداز ڪجھه ٻيا آهن ۽ اِها يقيني ڳالھه آهي ته انسان جا موجودھ عمل هاڻي غير فطري آهن پر اِهي عمل پنهنجي نشست ۾ فطري عمل جي برعڪس ئي آهن ۽ انسان جو غيرفطري انداز سائنس آهي جيڪا انسان جي فطري عملن کان سڌريل ۽ بهتر شڪل آهي. اِها ڳالهھ ڪجھه ٻي آهي ته سامراج، سرمائيدار ۽ مفادپرست طبقي پنهنجن ناجائز مفادن خاطر ان کي استعمال ڪرڻ جي ڪوشش ضرور ڪئي آهي ۽ ڪري پيو پر اُن جو لغام ٿوري ڀاڱي سوشل سائنس پڪڙي بيٺي آهي جيڪا اِن جي ڇُڙواڳي جي اڳيان رڪاوٽ رهي آهي. ۽ اِها به هڪ حقيقت آهي جنهن کان ڪوبه انڪار نٿو ڪري سگھي ته تبديلي لازم ملزوم آهي ۽ ٿيندي رهي آهي ۽ ٿيندي رهندي ڇو جو حالات ڪڏهن به ساڳيا نه رهيا آهن ۽ نه رهندا ۽ ان کان به انڪار نٿو ڪري سگھجي ته نه صرف انسان پر هر جيوت اڄ به ارتقائي عمل ۾ آهي ۽ رهندي!

Sheerazali_chandio@yahoo.com

جواب ڇڏيو

لاگ ان ٿيڻ لاءِ هيٺ پنهنجي تفصيل ڀريو يا ڪنهن آئڪان تي ڪلڪ ڪريو:

WordPress.com Logo

توهان پنهنجو WordPress.com اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Twitter picture

توهان پنهنجو Twitter اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Facebook photo

توهان پنهنجو Facebook اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Google+ photo

توهان پنهنجو Google+ اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

%s سان رابطو پيو ڪري

%d bloggers like this: