• </* Theme Name: Twenty Ten Theme URI: http://wordpress.org/ Description: The 2010 theme for WordPress is stylish, customizable, simple, and readable -- make it yours with a custom menu, header image, and background. Twenty Ten supports six widgetized areas (two in the sidebar, four in the footer) and featured images (thumbnails for gallery posts and custom header images for posts and pages). It includes stylesheets for print and the admin Visual Editor, special styles for posts in the "Asides" and "Gallery" categories, and has an optional one-column page template that removes the sidebar. Author: the WordPress team Version: 1.3 License: GNU General Public License License URI: license.txt Tags: black, blue, white, two-columns, fixed-width, custom-header, custom-background, threaded-comments, sticky-post, translation-ready, microformats, rtl-language-support, editor-style, custom-menu */ /* =Reset default browser CSS. Based on work by Eric Meyer: http://meyerweb.com/eric/tools/css/reset/index.html -------------------------------------------------------------- */ html, body, div, span, applet, object, iframe, h1, h2, h3, h4, h5, h6, p, blockquote, pre, a, abbr, acronym, address, big, cite, code, del, dfn, em, font, img, ins, kbd, q, s, samp, small, strike, strong, sub, sup, tt, var, b, u, i, center, dl, dt, dd, ol, ul, li, fieldset, form, label, legend, table, caption, tbody, tfoot, thead, tr, th, td { background: transparent; border: 0; margin: 0; padding: 0; vertical-align: baseline; } body { line-height: 1; } h1, h2, h3, h4, h5, h6 { clear: both; font-weight: normal; } ol, ul { list-style: none; } blockquote { quotes: none; } blockquote:before, blockquote:after { content: ''; content: none; } del { text-decoration: line-through; } /* tables still need 'cellspacing="0"' in the markup */ table { border-collapse: collapse; border-spacing: 0; } a img { border: none; } /* =Layout -------------------------------------------------------------- */ /* LAYOUT: Two columns DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: left; margin: 0 -240px 0 0; width: 100%; } #content { margin: 0 280px 0 20px; } #primary, #secondary { float: right; overflow: hidden; width: 220px; } #secondary { clear: right; } #footer { clear: both; width: 100%; } /* LAYOUT: One column, no sidebar DESCRIPTION: One centered column with no sidebar */ .one-column #content { margin: 0 auto; width: 640px; } /* LAYOUT: Full width, no sidebar DESCRIPTION: Full width content with no sidebar; used for attachment pages */ .single-attachment #content { margin: 0 auto; width: 900px; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url { font-family: MB Khursheed, Georgia, "Bitstream Charter", serif; } h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, .wp-caption-text { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } pre { font-family: MB Khursheed, "Courier 10 Pitch", Courier, monospace; } code { font-family: MB Khursheed, Monaco, Consolas, "Andale Mono", "DejaVu Sans Mono", monospace; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #access .menu-header, div.menu, #colophon, #branding, #main, #wrapper { margin: 0 auto; width: 940px; } #wrapper { background: #fff; margin-top: 20px; padding: 0 20px; } /* Structure the footer area */ #footer-widget-area { overflow: hidden; } #footer-widget-area .widget-area { float: left; margin-right: 20px; width: 220px; } #footer-widget-area #fourth { margin-right: 0; } #site-info { float: left; font-size: 14px; font-weight: bold; width: 700px; } #site-generator { float: right; width: 220px; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Main global 'theme' and typographic styles */ body { background: #f1f1f1; } body, input, textarea { color: #666; font-size: 12px; line-height: 18px; } hr { background-color: #e7e7e7; border: 0; clear: both; height: 1px; margin-bottom: 18px; } /* Text elements */ p { margin-bottom: 18px; text-align:justify; } ul { list-style: square; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol { list-style: decimal; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol ol { list-style: upper-alpha; } ol ol ol { list-style: lower-roman; } ol ol ol ol { list-style: lower-alpha; } ul ul, ol ol, ul ol, ol ul { margin-bottom: 0; } dl { margin: 0 0 24px 0; } dt { font-weight: bold; } dd { margin-bottom: 18px; } strong { font-weight: bold; } cite, em, i { font-style: italic; } big { font-size: 131.25%; } ins { background: #ffc; text-decoration: none; } blockquote { font-style: italic; padding: 0 3em; } blockquote cite, blockquote em, blockquote i { font-style: normal; } pre { background: #f7f7f7; color: #222; line-height: 18px; margin-bottom: 18px; overflow: auto; padding: 1.5em; } abbr, acronym { border-bottom: 1px dotted #666; cursor: help; } sup, sub { height: 0; line-height: 1; position: relative; vertical-align: baseline; } sup { bottom: 1ex; } sub { top: .5ex; } input[type="text"], textarea { background: #f9f9f9; border: 1px solid #ccc; box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -moz-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -webkit-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); padding: 2px; } a:link { color: #0066cc; } a:visited { color: #743399; } a:active, a:hover { color: #ff4b33; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { position: absolute; left: -9000px; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #header { padding: 30px 0 0 0; } #site-title { float: left; font-size: 30px; line-height: 36px; margin: 0 0 18px 0; width: 700px; } #site-title a { color: #000; font-weight: bold; text-decoration: none; } #site-description { clear: right; float: right; font-style: italic; margin: 15px 0 18px 0; width: 220px; } /* This is the custom header image */ #branding img { border-top: 4px solid #000; border-bottom: 1px solid #000; display: block; float: left; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { background: #000; display: block; float: left; margin: 0 auto; width: 940px; } #access .menu-header, div.menu { font-size: 13px; margin-left: 12px; width: 928px; } #access .menu-header ul, div.menu ul { list-style: none; margin: 0; } #access .menu-header li, div.menu li { float: left; position: relative; } #access a { color: #aaa; display: block; line-height: 38px; padding: 0 10px; text-decoration: none; } #access ul ul { box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -moz-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -webkit-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); display: none; position: absolute; top: 38px; left: 0; float: left; width: 180px; z-index: 99999; } #access ul ul li { min-width: 180px; } #access ul ul ul { left: 100%; top: 0; } #access ul ul a { background: #333; line-height: 1em; padding: 10px; width: 160px; height: auto; } #access li:hover > a, #access ul ul :hover > a { background: #333; color: #fff; } #access ul li:hover > ul { display: block; } #access ul li.current_page_item > a, #access ul li.current-menu-ancestor > a, #access ul li.current-menu-item > a, #access ul li.current-menu-parent > a { color: #fff; } * html #access ul li.current_page_item a, * html #access ul li.current-menu-ancestor a, * html #access ul li.current-menu-item a, * html #access ul li.current-menu-parent a, * html #access ul li a:hover { color: #fff; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #main { clear: both; overflow: hidden; padding: 40px 0 0 0; } #content { margin-bottom: 36px; } #content, #content input, #content textarea { color: #333; font-size: 16px; line-height: 24px; } #content p, #content ul, #content ol, #content dd, #content pre, #content hr { margin-bottom: 24px; } #content ul ul, #content ol ol, #content ul ol, #content ol ul { margin-bottom: 0; } #content pre, #content kbd, #content tt, #content var { font-size: 15px; line-height: 21px; } #content code { font-size: 13px; } #content dt, #content th { color: #000; } #content h1, #content h2, #content h3, #content h4, #content h5, #content h6 { color: #000; line-height: 1.5em; margin: 0 0 20px 0; } #content table { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 -1px 24px 0; text-align: left; width: 100%; } #content tr th, #content thead th { color: #888; font-size: 12px; font-weight: bold; line-height: 18px; padding: 9px 24px; } #content tr td { border-top: 1px solid #e7e7e7; padding: 6px 24px; } #content tr.odd td { background: #f2f7fc; } .hentry { margin: 0 0 48px 0; } .home .sticky { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; margin-left: -20px; margin-right: -20px; padding: 18px 20px; } .single .hentry { margin: 0 0 36px 0; } .page-title { color: #000; font-size: 14px; font-weight: bold; margin: 0 0 36px 0; } .page-title span { color: #333; font-size: 16px; font-style: italic; font-weight: normal; } .page-title a:link, .page-title a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .page-title a:active, .page-title a:hover { color: #ff4b33; } #content .entry-title { color: #000; font-size: 21px; font-weight: bold; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0; } .entry-title a:link, .entry-title a:visited { color: #000; text-decoration: none; } .entry-title a:active, .entry-title a:hover { color: #ff4b33; } .entry-meta { color: #888; font-size: 12px; } .entry-meta abbr, .entry-utility abbr { border: none; } .entry-meta abbr:hover, .entry-utility abbr:hover { border-bottom: 1px dotted #666; } .entry-content, .entry-summary { clear: both; padding: 12px 0 0 0; } #content .entry-summary p:last-child { margin-bottom: 12px; } .entry-content fieldset { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 0 24px 0; padding: 24px; } .entry-content fieldset legend { background: #fff; color: #000; font-weight: bold; padding: 0 24px; } .entry-content input { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-right: 24px; } .entry-content label { color: #888; font-size: 12px; } .entry-content select { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content sup, .entry-content sub { font-size: 10px; } .entry-content blockquote.left { float: left; margin-left: 0; margin-right: 24px; text-align: right; width: 33%; } .entry-content blockquote.right { float: right; margin-left: 24px; margin-right: 0; text-align: left; width: 33%; } .page-link { clear: both; color: #000; font-weight: bold; margin: 0 0 22px 0; word-spacing: 0.5em; } .page-link a:link, .page-link a:visited { background: #f1f1f1; color: #333; font-weight: normal; padding: 0.5em 0.75em; text-decoration: none; } .home .sticky .page-link a { background: #d9e8f7; } .page-link a:active, .page-link a:hover { color: #ff4b33; } body.page .edit-link { clear: both; display: block; } #entry-author-info { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; clear: both; font-size: 14px; line-height: 20px; margin: 24px 0; overflow: hidden; padding: 18px 20px; } #entry-author-info #author-avatar { background: #fff; border: 1px solid #e7e7e7; float: left; height: 60px; margin: 0 -104px 0 0; padding: 11px; } #entry-author-info #author-description { float: left; margin: 0 0 0 104px; } #entry-author-info h2 { color: #000; font-size: 100%; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } .entry-utility { clear: both; color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } .entry-meta a, .entry-utility a { color: #888; } .entry-meta a:hover, .entry-utility a:hover { color: #ff4b33; } #content .video-player { padding: 0; } /* =Asides -------------------------------------------------------------- */ .home #content .format-aside p, .home #content .category-asides p { font-size: 14px; line-height: 20px; margin-bottom: 10px; margin-top: 0; } .home .hentry.format-aside, .home .hentry.category-asides { padding: 0; } .home #content .format-aside .entry-content, .home #content .category-asides .entry-content { padding-top: 0; } /* =Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .format-gallery .size-thumbnail img, .category-gallery .size-thumbnail img { border: 10px solid #f1f1f1; margin-bottom: 0; } .format-gallery .gallery-thumb, .category-gallery .gallery-thumb { float: left; margin-right: 20px; margin-top: -4px; } .home #content .format-gallery .entry-utility, .home #content .category-gallery .entry-utility { padding-top: 4px; } /* =Attachment pages -------------------------------------------------------------- */ .attachment .entry-content .entry-caption { font-size: 140%; margin-top: 24px; } .attachment .entry-content .nav-previous a:before { content: '\21900a0'; } .attachment .entry-content .nav-next a:after { content: '0a0\2192'; } /* =Images -------------------------------------------------------------- */ /* Resize images to fit the main content area. - Applies only to images uploaded via WordPress by targeting size-* classes. - Other images will be left alone. Use "size-auto" class to apply to other images. */ img.size-auto, img.size-full, img.size-large, img.size-medium, .attachment img { max-width: 100%; /* When images are too wide for containing element, force them to fit. */ height: auto; /* Override height to match resized width for correct aspect ratio. */ } .alignleft, img.alignleft { display: inline; float: left; margin-right: 24px; margin-top: 4px; } .alignright, img.alignright { display: inline; float: right; margin-left: 24px; margin-top: 4px; } .aligncenter, img.aligncenter { clear: both; display: block; margin-left: auto; margin-right: auto; } img.alignleft, img.alignright, img.aligncenter { margin-bottom: 12px; } .wp-caption { background: #f1f1f1; line-height: 18px; margin-bottom: 20px; max-width: 632px !important; /* prevent too-wide images from breaking layout */ padding: 4px; text-align: center; } .wp-caption img { margin: 5px 5px 0; } .wp-caption p.wp-caption-text { color: #888; font-size: 12px; margin: 5px; } .wp-smiley { margin: 0; } .gallery { margin: 0 auto 18px; } .gallery .gallery-item { float: left; margin-top: 0; text-align: center; width: 33%; } .gallery-columns-2 .gallery-item { width: 50%; } .gallery-columns-4 .gallery-item { width: 25%; } .gallery img { border: 2px solid #cfcfcf; } .gallery-columns-2 .attachment-medium { max-width: 92%; height: auto; } .gallery-columns-4 .attachment-thumbnail { max-width: 84%; height: auto; } .gallery .gallery-caption { color: #888; font-size: 12px; margin: 0 0 12px; } .gallery dl { margin: 0; } .gallery img { border: 10px solid #f1f1f1; } .gallery br+br { display: none; } #content .attachment img {/* single attachment images should be centered */ display: block; margin: 0 auto; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .navigation { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; overflow: hidden; } .navigation a:link, .navigation a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .navigation a:active, .navigation a:hover { color: #ff4b33; } .nav-previous { float: left; width: 50%; } .nav-next { float: right; text-align: right; width: 50%; } #nav-above { margin: 0 0 18px 0; } #nav-above { display: none; } .paged #nav-above, .single #nav-above { display: block; } #nav-below { margin: -18px 0 0 0; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ #comments { clear: both; } #comments .navigation { padding: 0 0 18px 0; } h3#comments-title, h3#reply-title { color: #000; font-size: 20px; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } h3#comments-title { padding: 24px 0; } .commentlist { list-style: none; margin: 0; } .commentlist li.comment { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; line-height: 24px; margin: 0 0 24px 0; padding: 0 0 0 56px; position: relative; } .commentlist li:last-child { border-bottom: none; margin-bottom: 0; } #comments .comment-body ul, #comments .comment-body ol { margin-bottom: 18px; } #comments .comment-body p:last-child { margin-bottom: 6px; } #comments .comment-body blockquote p:last-child { margin-bottom: 24px; } .commentlist ol { list-style: decimal; } .commentlist .avatar { position: absolute; top: 4px; left: 0; } .comment-author { } .comment-author cite { color: #000; font-style: normal; font-weight: bold; } .comment-author .says { font-style: italic; } .comment-meta { font-size: 12px; margin: 0 0 18px 0; } .comment-meta a:link, .comment-meta a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .comment-meta a:active, .comment-meta a:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .even { } .commentlist .bypostauthor { } .reply { font-size: 12px; padding: 0 0 24px 0; } .reply a, a.comment-edit-link { color: #888; } .reply a:hover, a.comment-edit-link:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .children { list-style: none; margin: 0; } .commentlist .children li { border: none; margin: 0; } .nopassword, .nocomments { display: none; } #comments .pingback { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; margin-bottom: 18px; padding-bottom: 18px; } .commentlist li.comment+li.pingback { margin-top: -6px; } #comments .pingback p { color: #888; display: block; font-size: 12px; line-height: 18px; margin: 0; } #comments .pingback .url { font-size: 13px; font-style: italic; } /* Comments form */ input[type=submit] { color: #333; } #respond { border-top: 1px solid #e7e7e7; margin: 24px 0; overflow: hidden; position: relative; } #respond p { margin: 0; } #respond .comment-notes { margin-bottom: 1em; } .form-allowed-tags { line-height: 1em; } .children #respond { margin: 0 48px 0 0; } h3#reply-title { margin: 18px 0; } #comments-list #respond { margin: 0 0 18px 0; } #comments-list ul #respond { margin: 0; } #cancel-comment-reply-link { font-size: 12px; font-weight: normal; line-height: 18px; } #respond .required { color: #ff4b33; font-weight: bold; } #respond label { color: #888; font-size: 12px; } #respond input { margin: 0 0 9px; width: 98%; } #respond textarea { width: 98%; } #respond .form-allowed-tags { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } #respond .form-allowed-tags code { font-size: 11px; } #respond .form-submit { margin: 12px 0; } #respond .form-submit input { font-size: 14px; width: auto; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { list-style: none; margin-left: 0; } .widget-area ul ul { list-style: square; margin-left: 1.3em; } .widget-area select { max-width: 100%; } .widget_search #s {/* This keeps the search inputs in line */ width: 60%; } .widget_search label { display: none; } .widget-container { margin: 0 0 18px 0; } .widget-title { color: #222; font-weight: bold; } .widget-area a:link, .widget-area a:visited { text-decoration: none; } .widget-area a:active, .widget-area a:hover { text-decoration: underline; } .widget-area .entry-meta { font-size: 11px; } #wp_tag_cloud div { line-height: 1.6em; } #wp-calendar { width: 100%; } #wp-calendar caption { color: #222; font-size: 14px; font-weight: bold; padding-bottom: 4px; text-align: left; } #wp-calendar thead { font-size: 11px; } #wp-calendar thead th { } #wp-calendar tbody { color: #aaa; } #wp-calendar tbody td { background: #f5f5f5; border: 1px solid #fff; padding: 3px 0 2px; text-align: center; } #wp-calendar tbody .pad { background: none; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: right; } .widget_rss a.rsswidget { color: #000; } .widget_rss a.rsswidget:hover { color: #ff4b33; } .widget_rss .widget-title img { width: 11px; height: 11px; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-left: 0; padding: 0 20px 0 0; } #main .widget-area ul ul { border: none; margin-left: 1.3em; padding: 0; } #primary { } #secondary { } /* Footer widget areas */ #footer-widget-area { } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #footer { margin-bottom: 20px; } #colophon { border-top: 4px solid #000; margin-top: -4px; overflow: hidden; padding: 18px 0; } #site-info { font-weight: bold; } #site-info a { color: #000; text-decoration: none; } #site-generator { font-style: italic; position: relative; } #site-generator a { background: url(images/wordpress.png) center left no-repeat; color: #666; display: inline-block; line-height: 16px; padding-left: 20px; text-decoration: none; } #site-generator a:hover { text-decoration: underline; } img#wpstats { display: block; margin: 0 auto 10px; } /* =Mobile Safari ( iPad, iPhone and iPod Touch ) -------------------------------------------------------------- */ pre { -webkit-text-size-adjust: 140%; } code { -webkit-text-size-adjust: 160%; } #access, .entry-meta, .entry-utility, .navigation, .widget-area { -webkit-text-size-adjust: 120%; } #site-description { -webkit-text-size-adjust: none; } /* =Print Style -------------------------------------------------------------- */ @media print { body { background: none !important; } #wrapper { clear: both !important; display: block !important; float: none !important; position: relative !important; } #header { border-bottom: 2pt solid #000; padding-bottom: 18pt; } #colophon { border-top: 2pt solid #000; } #site-title, #site-description { float: none; line-height: 1.4em; margin: 0; padding: 0; } #site-title { font-size: 13pt; } .entry-content { font-size: 14pt; line-height: 1.6em; } .entry-title { font-size: 21pt; } #access, #branding img, #respond, .comment-edit-link, .edit-link, .navigation, .page-link, .widget-area { display: none !important; } #container, #header, #footer { margin: 0; width: 100%; } #content, .one-column #content { margin: 24pt 0 0; width: 100%; } .wp-caption p { font-size: 11pt; } #site-info, #site-generator { float: none; width: auto; } #colophon { width: auto; } img#wpstats { display: none; } #site-generator a { margin: 0; padding: 0; } #entry-author-info { border: 1px solid #e7e7e7; } #main { display: inline; } .home .sticky { border: none; } } /* Theme Name: Twenty Ten */ /* RTL Basics */ body { direction:rtl; unicode-bidi:embed; } /* LAYOUT: Two-Column (Right) DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: right; margin: 0 0 0 -240px; } #content { margin: 0 20px 36px 280px; } #primary, #secondary { float: left; } #secondary { clear: left; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url, h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, Arial, Tahoma, sans-serif; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #footer-widget-area .widget-area { float: right; margin-left: 20px; margin-right: 0; } #footer-widget-area #fourth { margin-left: 0; } #site-info { float: right; } #site-generator { float: left; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Text elements */ ul, ol { margin: 0 1.5em 18px 0; } blockquote { font-style: normal; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { left: auto; text-indent:-9000px; overflow:hidden; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #site-title { float: right; } #site-description { clear: left; float: left; font-style: normal; } #branding img { float: right; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { float:right; } #access .menu-header, div.menu { margin-right: 12px; margin-left: 0; } #access .menu-header li, div.menu li{ float:right; } #access ul ul { left:auto; right:0; float:right; } #access ul ul ul { left:auto; right:100%; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #content table { text-align: right; margin: 0 0 24px -1px; } .page-title span { font-style:normal; } .entry-title, .entry-meta { clear: right; float: right; margin-left: 68px; margin-right: 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-left: 24px; margin-right:0; } .entry-content blockquote.left { float: right; margin-right: 0; margin-left: 24px; text-align: left; } .entry-content blockquote.right { float: left; margin-right: 24px; margin-left: 0; text-align: right; } #entry-author-info #author-avatar { float: right; margin: 0 0 0 -104px; } #entry-author-info #author-description { float: right; margin: 0 104px 0 0; } /* Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .category-gallery .gallery-thumb { float: right; margin-left:20px; margin-right:0; } /* Images -------------------------------------------------------------- */ #content .gallery .gallery-caption { margin-right: 0; } #content .gallery .gallery-item { float: right; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .nav-previous { float: right; } .nav-next { float: left; text-align:left; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ .commentlist li.comment { padding: 0 56px 0 0; } .commentlist .avatar { right: 0; left: auto; } .comment-author .says, #comments .pingback .url { font-style: normal; } /* Comments form */ .children #respond { margin: 0 0 0 48px; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { margin-right: 0; } .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } #wp-calendar caption { text-align: right; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: left; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-right: 0; padding: 0 0 0 20px; } #main .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #site-generator { font-style:normal; } #site-generator a { background-position: right center; padding-right: 20px; padding-left: 0; } .wordpress-hit-counter {direction:ltr;}
  • هڪ ڏينهن اسلاميه ڪاليج سکر جي اسٽاف روم ۾ ويٺي ويٺي سائين امير گل ڪٽوهر چيو ته اخبارن ۾ ڪالم ته ڏاڍا سٺا ٿا اچن پر ڪجھ عرصي کانپوءِ انهن جو نالو نشان نٿو ملي. پڇيومانس ته انٽرنيٽ تي به نٿا ملن . چيائين اتي به وڌ ۾ وڌ هفتي کان پراڻا نٿا ملن. بس اها ڳاله هئي هي بلاگ ٺاهڻ جي. _____ دعاگو : احمد علي مڱريو Website: ahmed.mangrio.com Email: ahmed@mangrio.com
  • صفحا

  • آرڪائوز

  • تازا ليک

  • تازا رايا

    Mohammad Khan Sial on وساريان نه وسرن (5) ڊي سي هاءِ…
    heman kumar on ڪاوش هائيڊ پارڪ
    jamila abbassi on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    سنڌي ٻولي قومي ٻولي… on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    Rehman Memon on تازي بجيٽ ۽ پسماندگي جي ڏانوڻن…
    Munwar ali on هر ڳالهه جي هڪڙي موسم آهي! ليک…
    ALLAHDINO BABBAR on ڏاکڻي پنجاب ۾ دهشتگردن خلاف ام…
    Dr Sameena Afghan on This blog is no more upda…
    Dr Sameena Afghan on تبديلي ئي آپشن هجڻ گهرجي! ليکڪ…
    Qasim Ali shah on سنڌ مان هندو آبادي جي لڏ پلاڻ…
    Sunita on ايف-آءِ-آر ڪٿي داخل ڪرائجي؟ لي…
    Abrar Ali Katpar on سال 1954 کان وٺي… ليکڪ :…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    muntazer soomro on سنڌ ۾ ايڏي پير پرستي ڇو…
  • بلاگ ڏٺو ويو

    • 13,189 دفعا

اسان وٽ پنهنجي ماضي جي ڪيتري اهميت آهي؟ ليکڪ : زاهده حنا

ڪجهه ڏينهن اڳ آمريڪا مان آيل هڪ مائٽ ڊاڪٽر سان ملڻ جو اتفاق ٿيو، هو تقريبن 40 سالن کان آمريڪا ۾ آهي. ڊالرن ۾ ڪروڙ پتي آهي ۽ سماجي لحاظ کان به اهم مقام رکي ٿو. پاڪستان ان وقت ايندو آهي جڏهن ڪنهن ڀاڻيجي يا ڀائٽي جي شادي هجي. ان ڏينهن هو اهڙي شادي ۾ شرڪت ڪرڻ لاءِ آيو هو. پاڪستان جي مجموعي صورتحال تي ڏاڍو دل شڪسته هو. هن جو چوڻ هو ته مان جڏهن به ويندو آهيان ته هتان جون حالتون اڳ کان وڌيڪ خراب هونديون آهن ۽ هن ڀيري ته وڌيڪ خراب آهن. خبر ناهي ته ڪجهه هفتن يا مهينن ۾ هتان جي ماڻهن جي ڇا حالت ٿيندي، پهريان ته اسان رڳو ملڪ ۾ موجود مٽن مائٽن لاءِ پريشان هوندا هئاسين پر هاڻي ته سڄي ملڪ لاءِ پريشان آهيون.

هن جو چوڻ هو ته هڪ پاسي اسان دنيا کان امداد ۽ قرض جا طلبگار آهيون، ٻئي پاسي اسان جي حڪمرانن ۽ خوشحال گهرن جا اجايا خرچ ختم نٿا ٿين. خوشحال گهرن جي ڳالهه ته هڪ پاسي پر ڪلارڪ به بنگلي ۾ رهڻ چاهي ٿو ۽ ان لاءِ رشوت کي لازمي سمجهي ٿو. ماڻهو غربت ۽ فاقن کان تنگ ٿي پنهنجا پٽ دهشتگردن کي وڪڻي رهيا آهن يا پٽ پاڻ خاندان جي خوشحالي لاءِ دهشتگردن جي ڀرتي مرڪز جو رخ ڪن ٿا. انهن جو خيال آهي ته هڪ پاسي انهن جي گهر وارن کي لک ٻه لک ملي ويندا ته ٻئي پاسي اهي سڌا جنت ۾ ويندا. جتي 72 حورون انهن جون منتظر هونديون. هن ان خودڪش بمبار جو تفصيلي انٽرويو پڙهيو هو، جنهن چيو هو ته هڪ ڪنوار منهنجي ڪهڙي ڪم جي- آسمان تي 72 ڪنوارون منهنجون منتظر آهن. مون ان کان پڇيو ته ڇا توهان جي دور ۾ تاريخ توهان جي حساب ۾ شامل هئي؟ هو منهنجي ان سوال تي چڪرائجي ويو. هن حيرت سان مونکي ڏٺو ۽ چوڻ لڳو ته مان پڪڙيل خودڪش بمبار جي ڳالهه ڪري رهيو آهيان ۽ تون تاريخ جون ڳالهيون کڻي ويٺي آهين. منهنجو چوڻ هو ته توهان ۽ مان ان خوشنصيب نسل سان تعلق رکون ٿا جنهن کي شروع کان ميٽرڪ تائين تاريخ ۽ جاگرافي پڙهائي ويندي هئي. اسان کي اها خبر پئجي ويندي هئي ته اسان جي ڀرپاسي ڪهڙا ملڪ آهن ۽ هنن جون سرحدون ڪهڙن ملڪن سان ملن ٿيون. اسان کي موئن جو دڙو کان پلاسي جي جنگ، ٽيپو سلطان، برطانوي راڄ ۽ آزادي جي تحريڪ جي باري ۾ ڪجهه نه ڪجهه معلوم ٿي ويندو هو. ان کانپوءِ اسان جا ڪجهه اهڙا ”دانشور“ تعليم کاتي جا سربراهه ٿيا جن نصاب مان تاريخ ۽ جاگرافي ٻنهي کي ڪڍي ڇڏيو، ان کانپوءِ ايندڙ نسل نه بغداد سانحي ۽ نه ٻين سانحن بابت ڪجهه ڄاڻي ٿو نه ان ڳالهه کان واقف آهي ته آزادي جي تحريڪ ۾ اسان کان وڌيڪ ڪهڙن اڪابرن جو حصو هو. اسان جو نئون نسل ته ڍاڪا ٻڏڻ جي سببن کان به واقف ناهي، ان کي بس اهو ٻڌايو وڃي ٿو ته هي سڀ يهود، هنود ۽ نصار جي سازش هئي نه ته اسان جا حڪمران ته کير سان وهنتل هئا  اڄ به انهن جي ”پارسائي“ جو اهو عالم آهي جو سندن دامن نچوڙجي ته فرشتا وضو ڪن.

منهنجي جذبات سان هو به متفق هو ۽ شايد اهي سڀ ماڻهو انهن ڳالهين سان اتفاق ڪندا هوندا جن هن پاڪستان ۾ تمام ڏکي زندگي گذاري وڏيون وڏيون ڪاميابيون حاصل ڪيون آهن. اصل ۾ ڪاميابي جو تعلق ان سان ناهي ته توهان يا توهان جا والدين ڪيترا خوشحال آهن پر ان جو بنيادي تعلق ان شيءِ سان هوندو آهي ته پنهنجي منزل جي چونڊ بلڪ ان حوالي سان توهان جون ترجيحون گهڻيون آهن ۽ توهان جو پنهنجي ڌرتي ۽ ان جي مسئلن سان ڪيترو رشتو آهي. توهان ان جي ماضي سان ڪيتري حد تائين جُڙيَل آهيو. ڪجهه ماڻهو تاريخ جو رشتو ماضي پرستي سان جوڙين ٿا، جڏهن ته تاريخ اسان کي اهي پاسا فراهم ڪري ٿي جن مان اسان پنهنجي وڏن جي غلطين مان سکندا آهيون ۽ پنهنجي مخالفن جي تاريخ مان انهن جي خوبين ۽ انهن جي ڪاميابين جي سببن کان واقف ٿي سگهندا آهيون ان حوالي سان ڪجهه ڏينهن اڳ ڊاڪٽر جعفر احمد جي هڪ لکڻي نظر مان گذري، جنهن ۾ توهان کي به شريڪ ڪرڻ چاهيان ٿي. تاريخ سان تعلق جي حوالي سان هن لکيو آهي ته ”تاريخ سان اسان جو پنهنجو رويو ڪهڙو به هجي اسان لاءِ گهٽ ۾ گهٽ ان ڳالهه جو اندازو ڏکيو نه هئڻ گهرجي ته اڄ دنيا جي ترقي يافته، باشعور ۽ هوشمند معاشرن ۾ تاريخ کي ڪيتري اهميت حاصل آهي. هي معاشرا تاريخ کي ماضي يادِ ماضي جو عذاب ناهن سمجهندا پر ماضي جي حافظي کي مستقبل آفريني لاءِ استعمال ڪرڻ جي ڪوشش ڪندا آهن. اسان روزانو اٿندي ويهندي مغربي تهذيب جي مذمت ۾ مصروف رهندا آهيون. ان تهذيب جي جلد زوال جون اڳڪٿيون ڪندي به ناهيون ٿڪندا. ائين ڪرڻ وقت اسان اهو به ناهيون سوچيندا ته هر تهذيب وانگر مغربي تهذيب کي خوبين ۽ خامين جو مجموعو آهي. هن تهذيب جون پنهنجون ڪاميابيون ۽ پنهنجا ڪجهه تضاد آهن پر اسان کي اڪثر ڪري انهن جا ڪمزور پاسا نمايان طور تي نظر ايندا آهن ۽ اسان مستقبل ۾ انهن جي تباهي ۽ بربادي جي باري ۾ يقين رکندا آهيون ۽ شايد ائين ڪرڻ وقت هڪ قسم جي راحت به محسوس ڪندا آهيون پر جيڪڏهن اسان پنهنجون اکيون بلڪل ئي ٻوٽي ڇڏيون آهن ته اسان کي گهٽ ۾ گهٽ سامهون وارين حقيقتن کي ڏسڻ ۾ به ڏکيائي نه هجڻ گهرجي. تاريخ سان مغربي معاشرن جي رغبت به اهڙي ئي حقيقت آهي ان ڪري ڪير به ڏسي سگهي ٿو ته اهڙن معاشرن ۾ هڪ عام ماڻهو پنهنجي تاريخي ورثي جي حفاظت ۾ ڪيتري دلچسپي رکي ٿو. پراڻين عمارتن کي ان جي اصل شڪل ۾ برقرار رکڻ لاءِ هر سال چڱي خاص رقم گهربل هوندي آهي جيڪا عام طور تي ماڻهن جي چندن مان ئي گڏ ٿيل هوندي آهي. شهرن ۽ رستن جا اصل نالا وقت گذرڻ سان گڏوگڏ يا هر ايندڙ حڪومت سان گڏ تبديل ناهن ڪيا ويندا پر پراڻن نالن جي تسلسل کي ئي پسنديدگي جي نظر سان ڏٺو ويندو آهي. ماضي جي شاعرن، اديبن، مجسما سازن، فنڪارن ۽ سياستدانن جي ڇڏيل شين جي حفاظت ڪئي ويندي آهي. انهن جي لکڻين جا اصل مسودا، انهن جي استعمال ۾ رهندڙ شيون ۽ انهن سان منسوب ٻين شين جي تحفظ لاءِ عجائب  گهر ٺاهيا ويندا آهن ته جيئن موجوده ۽ ايندڙ نسل انهن ماڻهن سان تعلق پيدا ڪري سگهن جن جي ڪاوشن ۽ خدمتن جي نتيجي ۾ انهن جي تهذيب ۽ ثقافت جي نشو وَ نما ٿئي. تهذيب ۽ ثقافت جي رنگارنگي ماضي جي جن تخليقڪارن جي محنتن جو نتيجو آهي انهن معاشرن ۾ انهن تخليقڪارن کي زنده جاويد بڻايو ويو آهي. ماڻهو وڏي ذوق ۽ شوق سان ماضي جي پنهنجي انهن محسنن جي رهائشگاهن ۽ انهن سان لاڳاپيل ٻين عمارتن کي ڏسڻ ويندا آهن. برطانيه ۾ شيڪسپيئر جي پيدائشي جاءِ تي ماڻهن جو هجوم رهي ٿو. برطانيه ۾ پورٽ اسمٿ جي شهر ۾ چارلس ڊڪنز  جو اهو گهر جتي هن اک کولي، سياحن ۽ شاگردن جي دلچسپي جو خاص مرڪز آهي. سالز برگ (آسٽريا) جي هر پاسي موزارٽ جي خوشبوءِ محسوس ٿئي ٿي، جنهن جنهن گهر ۾ هن پنهنجي زندگي جا ڏينهن گذاريا ۽ جتي جتي پنهنجي موسيقي جا سُر ڇيڙيا هي سڀ جايون هاڻي قومي يادگار بڻجي ويون آهن ۽ شوقين وڏي اشتياق سان انهن جاين کي ڏسڻ لاءِ وڃن ٿا. جيڪو مقام موزارٽ جو آسٽريليا ۾ آهي اهو ئي مقام اٽلي ۾ مائيڪل انجليو، جرمني ۾ بيٿو ون ۽ گوئيٽي ۽ فرانس ۾ ٻوليئر کي حاصل آهي. تاريخ جي عوام ۾ مقبوليت ئي پيرس کي آرٽ گيلرين جو شهر بڻائي ڇڏيو آهي. جرمني، هالينڊ، روس، اسپين، يونان، مقصد ته مغربي دنيا جو اهو ڪهڙو ملڪ آهي، جتان جي ثقافتي زندگي اتان جي تاريخ کي جهلڪين سان ڀريل نظر نٿي اچي. ايترو ئي نه پر ماڻهن جي ذاتي زندگين ۾ به اهڙين مشڪلاتن کي وڏو عمل دخل هوندو آهي. جنهن جو سڌو سنئون تعلق ماضي جي تحفظ سان هوندو آهي. ماڻهو پنهنجي اباڻي ملڪيت جون شيون سنڀالي رکندا آهن. پنهنجا شجراع ٺهرائڻ جو اڪثر ماڻهن کي شوق هوندو آهي. هي سڀ روَيا اهو ظاهر ڪن ٿا ته پنهنجي ماضي سان رشتو جوڙي رکڻ ۽ ان کي هر وقت پيش نظر رکڻ هڪ دلچسپ مشغلي ۽ هڪ ڀرپور سرگرمي جي حيثيت رکي ٿو. هي نه وقت جو زيان آهي ۽ نه ئي ماضي پرستي. ماضي سان رشتو جوڙي رکڻ ماضي کي دُهرائڻ خواهش برابر به ناهي. جيڪڏهن ان رشتي جو مطلب ماضي کي دُهرائڻ هجي ها ته مغربي معاشرا اڄ پنهنجي ماضي ۾ ئي رهيا پيا هجن ها ۽ انهن ترقي جون اهي منزلون طئي نه ڪيون هجن ٿا، جن اڄ سڄي دنيا کي حيران ڪري ڇڏيو آهي.

ڊاڪٽر جعفر جي هي تحرير پڙهي مون کي 88-1987ع جا اهي ڏينهن ياد آيا جڏهن آئون لنڊن ۾ هئس ۽ آڪسفورڊ يونيورسٽي ۾ ان ڳالهه تي وڏي وٺ وٺان لڳي پئي هئي ته هڪ نئين منتظم يونيورسٽي جي ڪنهن عمارت تي لڳل سوين سال پراڻي مُورتي کي صاف ڪرائڻ پئي چاهيو ۽ نيٺ ان کي اهو فيصلو واپس وٺڻو پيو. ڇو ته ماڻهن ۽ خاص طور تي شاگردن ۽ دانشورن جو چوڻ هو ته هي اسان جي تاريخ آهي. هڪ اسان آهيون جيڪي چوکنڊي جي قبرستان مان سرون ڪڍي پنهنجي گهرن ۾ کڻي وڃون ٿا. موئن جي دڙي جا آثا برسات کانپوءِ مٽجڻ لڳن ٿا ته اسان کي ڪابه ڳڻتي ناهي هوندي. ٺٽي جي شاهجهان مسجد جي ڀتن سان گڏ اسان جيڪو سلوڪ ڪريون ٿا اهو تاريخي ورثي جي حفاظت سان شرمناڪ مذاق آهي. پنهنجي ماضي سان اهو رويو رکي اسان پنهنجي مستقبل کي ڪيئن سنواري سگهون ٿا. هي هڪ اهڙو سوال آهي جنهن تي اسان کي انفرادي ۽ اجتماعي ٻنهي حوالن سان سوچڻ گهرجي.

zahedahina@hotmail.com

جواب ڇڏيو

لاگ ان ٿيڻ لاءِ هيٺ پنهنجي تفصيل ڀريو يا ڪنهن آئڪان تي ڪلڪ ڪريو:

WordPress.com Logo

توهان پنهنجو WordPress.com اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Twitter picture

توهان پنهنجو Twitter اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Facebook photo

توهان پنهنجو Facebook اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Google+ photo

توهان پنهنجو Google+ اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

%s سان رابطو پيو ڪري

%d bloggers like this: