• </* Theme Name: Twenty Ten Theme URI: http://wordpress.org/ Description: The 2010 theme for WordPress is stylish, customizable, simple, and readable -- make it yours with a custom menu, header image, and background. Twenty Ten supports six widgetized areas (two in the sidebar, four in the footer) and featured images (thumbnails for gallery posts and custom header images for posts and pages). It includes stylesheets for print and the admin Visual Editor, special styles for posts in the "Asides" and "Gallery" categories, and has an optional one-column page template that removes the sidebar. Author: the WordPress team Version: 1.3 License: GNU General Public License License URI: license.txt Tags: black, blue, white, two-columns, fixed-width, custom-header, custom-background, threaded-comments, sticky-post, translation-ready, microformats, rtl-language-support, editor-style, custom-menu */ /* =Reset default browser CSS. Based on work by Eric Meyer: http://meyerweb.com/eric/tools/css/reset/index.html -------------------------------------------------------------- */ html, body, div, span, applet, object, iframe, h1, h2, h3, h4, h5, h6, p, blockquote, pre, a, abbr, acronym, address, big, cite, code, del, dfn, em, font, img, ins, kbd, q, s, samp, small, strike, strong, sub, sup, tt, var, b, u, i, center, dl, dt, dd, ol, ul, li, fieldset, form, label, legend, table, caption, tbody, tfoot, thead, tr, th, td { background: transparent; border: 0; margin: 0; padding: 0; vertical-align: baseline; } body { line-height: 1; } h1, h2, h3, h4, h5, h6 { clear: both; font-weight: normal; } ol, ul { list-style: none; } blockquote { quotes: none; } blockquote:before, blockquote:after { content: ''; content: none; } del { text-decoration: line-through; } /* tables still need 'cellspacing="0"' in the markup */ table { border-collapse: collapse; border-spacing: 0; } a img { border: none; } /* =Layout -------------------------------------------------------------- */ /* LAYOUT: Two columns DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: left; margin: 0 -240px 0 0; width: 100%; } #content { margin: 0 280px 0 20px; } #primary, #secondary { float: right; overflow: hidden; width: 220px; } #secondary { clear: right; } #footer { clear: both; width: 100%; } /* LAYOUT: One column, no sidebar DESCRIPTION: One centered column with no sidebar */ .one-column #content { margin: 0 auto; width: 640px; } /* LAYOUT: Full width, no sidebar DESCRIPTION: Full width content with no sidebar; used for attachment pages */ .single-attachment #content { margin: 0 auto; width: 900px; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url { font-family: MB Khursheed, Georgia, "Bitstream Charter", serif; } h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, .wp-caption-text { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } pre { font-family: MB Khursheed, "Courier 10 Pitch", Courier, monospace; } code { font-family: MB Khursheed, Monaco, Consolas, "Andale Mono", "DejaVu Sans Mono", monospace; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #access .menu-header, div.menu, #colophon, #branding, #main, #wrapper { margin: 0 auto; width: 940px; } #wrapper { background: #fff; margin-top: 20px; padding: 0 20px; } /* Structure the footer area */ #footer-widget-area { overflow: hidden; } #footer-widget-area .widget-area { float: left; margin-right: 20px; width: 220px; } #footer-widget-area #fourth { margin-right: 0; } #site-info { float: left; font-size: 14px; font-weight: bold; width: 700px; } #site-generator { float: right; width: 220px; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Main global 'theme' and typographic styles */ body { background: #f1f1f1; } body, input, textarea { color: #666; font-size: 12px; line-height: 18px; } hr { background-color: #e7e7e7; border: 0; clear: both; height: 1px; margin-bottom: 18px; } /* Text elements */ p { margin-bottom: 18px; text-align:justify; } ul { list-style: square; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol { list-style: decimal; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol ol { list-style: upper-alpha; } ol ol ol { list-style: lower-roman; } ol ol ol ol { list-style: lower-alpha; } ul ul, ol ol, ul ol, ol ul { margin-bottom: 0; } dl { margin: 0 0 24px 0; } dt { font-weight: bold; } dd { margin-bottom: 18px; } strong { font-weight: bold; } cite, em, i { font-style: italic; } big { font-size: 131.25%; } ins { background: #ffc; text-decoration: none; } blockquote { font-style: italic; padding: 0 3em; } blockquote cite, blockquote em, blockquote i { font-style: normal; } pre { background: #f7f7f7; color: #222; line-height: 18px; margin-bottom: 18px; overflow: auto; padding: 1.5em; } abbr, acronym { border-bottom: 1px dotted #666; cursor: help; } sup, sub { height: 0; line-height: 1; position: relative; vertical-align: baseline; } sup { bottom: 1ex; } sub { top: .5ex; } input[type="text"], textarea { background: #f9f9f9; border: 1px solid #ccc; box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -moz-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -webkit-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); padding: 2px; } a:link { color: #0066cc; } a:visited { color: #743399; } a:active, a:hover { color: #ff4b33; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { position: absolute; left: -9000px; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #header { padding: 30px 0 0 0; } #site-title { float: left; font-size: 30px; line-height: 36px; margin: 0 0 18px 0; width: 700px; } #site-title a { color: #000; font-weight: bold; text-decoration: none; } #site-description { clear: right; float: right; font-style: italic; margin: 15px 0 18px 0; width: 220px; } /* This is the custom header image */ #branding img { border-top: 4px solid #000; border-bottom: 1px solid #000; display: block; float: left; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { background: #000; display: block; float: left; margin: 0 auto; width: 940px; } #access .menu-header, div.menu { font-size: 13px; margin-left: 12px; width: 928px; } #access .menu-header ul, div.menu ul { list-style: none; margin: 0; } #access .menu-header li, div.menu li { float: left; position: relative; } #access a { color: #aaa; display: block; line-height: 38px; padding: 0 10px; text-decoration: none; } #access ul ul { box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -moz-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -webkit-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); display: none; position: absolute; top: 38px; left: 0; float: left; width: 180px; z-index: 99999; } #access ul ul li { min-width: 180px; } #access ul ul ul { left: 100%; top: 0; } #access ul ul a { background: #333; line-height: 1em; padding: 10px; width: 160px; height: auto; } #access li:hover > a, #access ul ul :hover > a { background: #333; color: #fff; } #access ul li:hover > ul { display: block; } #access ul li.current_page_item > a, #access ul li.current-menu-ancestor > a, #access ul li.current-menu-item > a, #access ul li.current-menu-parent > a { color: #fff; } * html #access ul li.current_page_item a, * html #access ul li.current-menu-ancestor a, * html #access ul li.current-menu-item a, * html #access ul li.current-menu-parent a, * html #access ul li a:hover { color: #fff; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #main { clear: both; overflow: hidden; padding: 40px 0 0 0; } #content { margin-bottom: 36px; } #content, #content input, #content textarea { color: #333; font-size: 16px; line-height: 24px; } #content p, #content ul, #content ol, #content dd, #content pre, #content hr { margin-bottom: 24px; } #content ul ul, #content ol ol, #content ul ol, #content ol ul { margin-bottom: 0; } #content pre, #content kbd, #content tt, #content var { font-size: 15px; line-height: 21px; } #content code { font-size: 13px; } #content dt, #content th { color: #000; } #content h1, #content h2, #content h3, #content h4, #content h5, #content h6 { color: #000; line-height: 1.5em; margin: 0 0 20px 0; } #content table { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 -1px 24px 0; text-align: left; width: 100%; } #content tr th, #content thead th { color: #888; font-size: 12px; font-weight: bold; line-height: 18px; padding: 9px 24px; } #content tr td { border-top: 1px solid #e7e7e7; padding: 6px 24px; } #content tr.odd td { background: #f2f7fc; } .hentry { margin: 0 0 48px 0; } .home .sticky { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; margin-left: -20px; margin-right: -20px; padding: 18px 20px; } .single .hentry { margin: 0 0 36px 0; } .page-title { color: #000; font-size: 14px; font-weight: bold; margin: 0 0 36px 0; } .page-title span { color: #333; font-size: 16px; font-style: italic; font-weight: normal; } .page-title a:link, .page-title a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .page-title a:active, .page-title a:hover { color: #ff4b33; } #content .entry-title { color: #000; font-size: 21px; font-weight: bold; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0; } .entry-title a:link, .entry-title a:visited { color: #000; text-decoration: none; } .entry-title a:active, .entry-title a:hover { color: #ff4b33; } .entry-meta { color: #888; font-size: 12px; } .entry-meta abbr, .entry-utility abbr { border: none; } .entry-meta abbr:hover, .entry-utility abbr:hover { border-bottom: 1px dotted #666; } .entry-content, .entry-summary { clear: both; padding: 12px 0 0 0; } #content .entry-summary p:last-child { margin-bottom: 12px; } .entry-content fieldset { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 0 24px 0; padding: 24px; } .entry-content fieldset legend { background: #fff; color: #000; font-weight: bold; padding: 0 24px; } .entry-content input { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-right: 24px; } .entry-content label { color: #888; font-size: 12px; } .entry-content select { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content sup, .entry-content sub { font-size: 10px; } .entry-content blockquote.left { float: left; margin-left: 0; margin-right: 24px; text-align: right; width: 33%; } .entry-content blockquote.right { float: right; margin-left: 24px; margin-right: 0; text-align: left; width: 33%; } .page-link { clear: both; color: #000; font-weight: bold; margin: 0 0 22px 0; word-spacing: 0.5em; } .page-link a:link, .page-link a:visited { background: #f1f1f1; color: #333; font-weight: normal; padding: 0.5em 0.75em; text-decoration: none; } .home .sticky .page-link a { background: #d9e8f7; } .page-link a:active, .page-link a:hover { color: #ff4b33; } body.page .edit-link { clear: both; display: block; } #entry-author-info { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; clear: both; font-size: 14px; line-height: 20px; margin: 24px 0; overflow: hidden; padding: 18px 20px; } #entry-author-info #author-avatar { background: #fff; border: 1px solid #e7e7e7; float: left; height: 60px; margin: 0 -104px 0 0; padding: 11px; } #entry-author-info #author-description { float: left; margin: 0 0 0 104px; } #entry-author-info h2 { color: #000; font-size: 100%; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } .entry-utility { clear: both; color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } .entry-meta a, .entry-utility a { color: #888; } .entry-meta a:hover, .entry-utility a:hover { color: #ff4b33; } #content .video-player { padding: 0; } /* =Asides -------------------------------------------------------------- */ .home #content .format-aside p, .home #content .category-asides p { font-size: 14px; line-height: 20px; margin-bottom: 10px; margin-top: 0; } .home .hentry.format-aside, .home .hentry.category-asides { padding: 0; } .home #content .format-aside .entry-content, .home #content .category-asides .entry-content { padding-top: 0; } /* =Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .format-gallery .size-thumbnail img, .category-gallery .size-thumbnail img { border: 10px solid #f1f1f1; margin-bottom: 0; } .format-gallery .gallery-thumb, .category-gallery .gallery-thumb { float: left; margin-right: 20px; margin-top: -4px; } .home #content .format-gallery .entry-utility, .home #content .category-gallery .entry-utility { padding-top: 4px; } /* =Attachment pages -------------------------------------------------------------- */ .attachment .entry-content .entry-caption { font-size: 140%; margin-top: 24px; } .attachment .entry-content .nav-previous a:before { content: '\21900a0'; } .attachment .entry-content .nav-next a:after { content: '0a0\2192'; } /* =Images -------------------------------------------------------------- */ /* Resize images to fit the main content area. - Applies only to images uploaded via WordPress by targeting size-* classes. - Other images will be left alone. Use "size-auto" class to apply to other images. */ img.size-auto, img.size-full, img.size-large, img.size-medium, .attachment img { max-width: 100%; /* When images are too wide for containing element, force them to fit. */ height: auto; /* Override height to match resized width for correct aspect ratio. */ } .alignleft, img.alignleft { display: inline; float: left; margin-right: 24px; margin-top: 4px; } .alignright, img.alignright { display: inline; float: right; margin-left: 24px; margin-top: 4px; } .aligncenter, img.aligncenter { clear: both; display: block; margin-left: auto; margin-right: auto; } img.alignleft, img.alignright, img.aligncenter { margin-bottom: 12px; } .wp-caption { background: #f1f1f1; line-height: 18px; margin-bottom: 20px; max-width: 632px !important; /* prevent too-wide images from breaking layout */ padding: 4px; text-align: center; } .wp-caption img { margin: 5px 5px 0; } .wp-caption p.wp-caption-text { color: #888; font-size: 12px; margin: 5px; } .wp-smiley { margin: 0; } .gallery { margin: 0 auto 18px; } .gallery .gallery-item { float: left; margin-top: 0; text-align: center; width: 33%; } .gallery-columns-2 .gallery-item { width: 50%; } .gallery-columns-4 .gallery-item { width: 25%; } .gallery img { border: 2px solid #cfcfcf; } .gallery-columns-2 .attachment-medium { max-width: 92%; height: auto; } .gallery-columns-4 .attachment-thumbnail { max-width: 84%; height: auto; } .gallery .gallery-caption { color: #888; font-size: 12px; margin: 0 0 12px; } .gallery dl { margin: 0; } .gallery img { border: 10px solid #f1f1f1; } .gallery br+br { display: none; } #content .attachment img {/* single attachment images should be centered */ display: block; margin: 0 auto; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .navigation { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; overflow: hidden; } .navigation a:link, .navigation a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .navigation a:active, .navigation a:hover { color: #ff4b33; } .nav-previous { float: left; width: 50%; } .nav-next { float: right; text-align: right; width: 50%; } #nav-above { margin: 0 0 18px 0; } #nav-above { display: none; } .paged #nav-above, .single #nav-above { display: block; } #nav-below { margin: -18px 0 0 0; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ #comments { clear: both; } #comments .navigation { padding: 0 0 18px 0; } h3#comments-title, h3#reply-title { color: #000; font-size: 20px; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } h3#comments-title { padding: 24px 0; } .commentlist { list-style: none; margin: 0; } .commentlist li.comment { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; line-height: 24px; margin: 0 0 24px 0; padding: 0 0 0 56px; position: relative; } .commentlist li:last-child { border-bottom: none; margin-bottom: 0; } #comments .comment-body ul, #comments .comment-body ol { margin-bottom: 18px; } #comments .comment-body p:last-child { margin-bottom: 6px; } #comments .comment-body blockquote p:last-child { margin-bottom: 24px; } .commentlist ol { list-style: decimal; } .commentlist .avatar { position: absolute; top: 4px; left: 0; } .comment-author { } .comment-author cite { color: #000; font-style: normal; font-weight: bold; } .comment-author .says { font-style: italic; } .comment-meta { font-size: 12px; margin: 0 0 18px 0; } .comment-meta a:link, .comment-meta a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .comment-meta a:active, .comment-meta a:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .even { } .commentlist .bypostauthor { } .reply { font-size: 12px; padding: 0 0 24px 0; } .reply a, a.comment-edit-link { color: #888; } .reply a:hover, a.comment-edit-link:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .children { list-style: none; margin: 0; } .commentlist .children li { border: none; margin: 0; } .nopassword, .nocomments { display: none; } #comments .pingback { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; margin-bottom: 18px; padding-bottom: 18px; } .commentlist li.comment+li.pingback { margin-top: -6px; } #comments .pingback p { color: #888; display: block; font-size: 12px; line-height: 18px; margin: 0; } #comments .pingback .url { font-size: 13px; font-style: italic; } /* Comments form */ input[type=submit] { color: #333; } #respond { border-top: 1px solid #e7e7e7; margin: 24px 0; overflow: hidden; position: relative; } #respond p { margin: 0; } #respond .comment-notes { margin-bottom: 1em; } .form-allowed-tags { line-height: 1em; } .children #respond { margin: 0 48px 0 0; } h3#reply-title { margin: 18px 0; } #comments-list #respond { margin: 0 0 18px 0; } #comments-list ul #respond { margin: 0; } #cancel-comment-reply-link { font-size: 12px; font-weight: normal; line-height: 18px; } #respond .required { color: #ff4b33; font-weight: bold; } #respond label { color: #888; font-size: 12px; } #respond input { margin: 0 0 9px; width: 98%; } #respond textarea { width: 98%; } #respond .form-allowed-tags { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } #respond .form-allowed-tags code { font-size: 11px; } #respond .form-submit { margin: 12px 0; } #respond .form-submit input { font-size: 14px; width: auto; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { list-style: none; margin-left: 0; } .widget-area ul ul { list-style: square; margin-left: 1.3em; } .widget-area select { max-width: 100%; } .widget_search #s {/* This keeps the search inputs in line */ width: 60%; } .widget_search label { display: none; } .widget-container { margin: 0 0 18px 0; } .widget-title { color: #222; font-weight: bold; } .widget-area a:link, .widget-area a:visited { text-decoration: none; } .widget-area a:active, .widget-area a:hover { text-decoration: underline; } .widget-area .entry-meta { font-size: 11px; } #wp_tag_cloud div { line-height: 1.6em; } #wp-calendar { width: 100%; } #wp-calendar caption { color: #222; font-size: 14px; font-weight: bold; padding-bottom: 4px; text-align: left; } #wp-calendar thead { font-size: 11px; } #wp-calendar thead th { } #wp-calendar tbody { color: #aaa; } #wp-calendar tbody td { background: #f5f5f5; border: 1px solid #fff; padding: 3px 0 2px; text-align: center; } #wp-calendar tbody .pad { background: none; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: right; } .widget_rss a.rsswidget { color: #000; } .widget_rss a.rsswidget:hover { color: #ff4b33; } .widget_rss .widget-title img { width: 11px; height: 11px; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-left: 0; padding: 0 20px 0 0; } #main .widget-area ul ul { border: none; margin-left: 1.3em; padding: 0; } #primary { } #secondary { } /* Footer widget areas */ #footer-widget-area { } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #footer { margin-bottom: 20px; } #colophon { border-top: 4px solid #000; margin-top: -4px; overflow: hidden; padding: 18px 0; } #site-info { font-weight: bold; } #site-info a { color: #000; text-decoration: none; } #site-generator { font-style: italic; position: relative; } #site-generator a { background: url(images/wordpress.png) center left no-repeat; color: #666; display: inline-block; line-height: 16px; padding-left: 20px; text-decoration: none; } #site-generator a:hover { text-decoration: underline; } img#wpstats { display: block; margin: 0 auto 10px; } /* =Mobile Safari ( iPad, iPhone and iPod Touch ) -------------------------------------------------------------- */ pre { -webkit-text-size-adjust: 140%; } code { -webkit-text-size-adjust: 160%; } #access, .entry-meta, .entry-utility, .navigation, .widget-area { -webkit-text-size-adjust: 120%; } #site-description { -webkit-text-size-adjust: none; } /* =Print Style -------------------------------------------------------------- */ @media print { body { background: none !important; } #wrapper { clear: both !important; display: block !important; float: none !important; position: relative !important; } #header { border-bottom: 2pt solid #000; padding-bottom: 18pt; } #colophon { border-top: 2pt solid #000; } #site-title, #site-description { float: none; line-height: 1.4em; margin: 0; padding: 0; } #site-title { font-size: 13pt; } .entry-content { font-size: 14pt; line-height: 1.6em; } .entry-title { font-size: 21pt; } #access, #branding img, #respond, .comment-edit-link, .edit-link, .navigation, .page-link, .widget-area { display: none !important; } #container, #header, #footer { margin: 0; width: 100%; } #content, .one-column #content { margin: 24pt 0 0; width: 100%; } .wp-caption p { font-size: 11pt; } #site-info, #site-generator { float: none; width: auto; } #colophon { width: auto; } img#wpstats { display: none; } #site-generator a { margin: 0; padding: 0; } #entry-author-info { border: 1px solid #e7e7e7; } #main { display: inline; } .home .sticky { border: none; } } /* Theme Name: Twenty Ten */ /* RTL Basics */ body { direction:rtl; unicode-bidi:embed; } /* LAYOUT: Two-Column (Right) DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: right; margin: 0 0 0 -240px; } #content { margin: 0 20px 36px 280px; } #primary, #secondary { float: left; } #secondary { clear: left; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url, h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, Arial, Tahoma, sans-serif; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #footer-widget-area .widget-area { float: right; margin-left: 20px; margin-right: 0; } #footer-widget-area #fourth { margin-left: 0; } #site-info { float: right; } #site-generator { float: left; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Text elements */ ul, ol { margin: 0 1.5em 18px 0; } blockquote { font-style: normal; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { left: auto; text-indent:-9000px; overflow:hidden; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #site-title { float: right; } #site-description { clear: left; float: left; font-style: normal; } #branding img { float: right; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { float:right; } #access .menu-header, div.menu { margin-right: 12px; margin-left: 0; } #access .menu-header li, div.menu li{ float:right; } #access ul ul { left:auto; right:0; float:right; } #access ul ul ul { left:auto; right:100%; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #content table { text-align: right; margin: 0 0 24px -1px; } .page-title span { font-style:normal; } .entry-title, .entry-meta { clear: right; float: right; margin-left: 68px; margin-right: 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-left: 24px; margin-right:0; } .entry-content blockquote.left { float: right; margin-right: 0; margin-left: 24px; text-align: left; } .entry-content blockquote.right { float: left; margin-right: 24px; margin-left: 0; text-align: right; } #entry-author-info #author-avatar { float: right; margin: 0 0 0 -104px; } #entry-author-info #author-description { float: right; margin: 0 104px 0 0; } /* Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .category-gallery .gallery-thumb { float: right; margin-left:20px; margin-right:0; } /* Images -------------------------------------------------------------- */ #content .gallery .gallery-caption { margin-right: 0; } #content .gallery .gallery-item { float: right; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .nav-previous { float: right; } .nav-next { float: left; text-align:left; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ .commentlist li.comment { padding: 0 56px 0 0; } .commentlist .avatar { right: 0; left: auto; } .comment-author .says, #comments .pingback .url { font-style: normal; } /* Comments form */ .children #respond { margin: 0 0 0 48px; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { margin-right: 0; } .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } #wp-calendar caption { text-align: right; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: left; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-right: 0; padding: 0 0 0 20px; } #main .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #site-generator { font-style:normal; } #site-generator a { background-position: right center; padding-right: 20px; padding-left: 0; } .wordpress-hit-counter {direction:ltr;}
  • هڪ ڏينهن اسلاميه ڪاليج سکر جي اسٽاف روم ۾ ويٺي ويٺي سائين امير گل ڪٽوهر چيو ته اخبارن ۾ ڪالم ته ڏاڍا سٺا ٿا اچن پر ڪجھ عرصي کانپوءِ انهن جو نالو نشان نٿو ملي. پڇيومانس ته انٽرنيٽ تي به نٿا ملن . چيائين اتي به وڌ ۾ وڌ هفتي کان پراڻا نٿا ملن. بس اها ڳاله هئي هي بلاگ ٺاهڻ جي. _____ دعاگو : احمد علي مڱريو Website: ahmed.mangrio.com Email: ahmed@mangrio.com
  • صفحا

  • آرڪائوز

  • تازا ليک

  • تازا رايا

    Mohammad Khan Sial on وساريان نه وسرن (5) ڊي سي هاءِ…
    heman kumar on ڪاوش هائيڊ پارڪ
    jamila abbassi on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    سنڌي ٻولي قومي ٻولي… on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    Rehman Memon on تازي بجيٽ ۽ پسماندگي جي ڏانوڻن…
    Munwar ali on هر ڳالهه جي هڪڙي موسم آهي! ليک…
    ALLAHDINO BABBAR on ڏاکڻي پنجاب ۾ دهشتگردن خلاف ام…
    Dr Sameena Afghan on This blog is no more upda…
    Dr Sameena Afghan on تبديلي ئي آپشن هجڻ گهرجي! ليکڪ…
    Qasim Ali shah on سنڌ مان هندو آبادي جي لڏ پلاڻ…
    Sunita on ايف-آءِ-آر ڪٿي داخل ڪرائجي؟ لي…
    Abrar Ali Katpar on سال 1954 کان وٺي… ليکڪ :…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    muntazer soomro on سنڌ ۾ ايڏي پير پرستي ڇو…
  • بلاگ ڏٺو ويو

    • 13,210 دفعا

ٻي نه ٻوليون پاڻ ڪا ٻولي، سنڌي ٻولي قومي ٻولي ليکڪ : گل مورو

گل مورو

گل مورو

دنيا جهان جا محقق ان ڳالهه تي متفق آهي ته ٻولين جي تاريخ قومن، تهذيبن ۽ انسان جي جنم سان جڙيل آهي. ٻوليءَ جي تاريخ خود انسان جي تاريخ آهي. ڇو ته جڏهن انسان جنم ورتو ۽ ڪائنات جي تخليق ٿي، ان ڏينهن کان ئي ٻولي وجود ۾ آئي، اها هڪ فطري حقيقت آهي ته ٻولي انسان جي ازلي ماءُ آهي، جنهن پنهنجي تهذيب تمدن کي سمجهڻ ۽ ڪائنات جي گولي تي قومن جي روپ ۾ جيئڻ جو دڳ ڏنو. ايئن ئي سنڌ جي تاريخ، تهذيب ٻولي به هڪ قديمي ورثو رکي ٿو. جڏهن ته ننڍي کنڊ ۾ ٻولي دور کي ٽن دورن ۾ ياد ڪيو وڃي ٿو، جنهن ۾ 500 ق م کان 1500  ق م تائين سنسڪرت ۽ ان جي همعصر ٻولين جو دور 510 کان 600 ق م پراڪرتي ۽ همعصر ٻولين جو دور جڏهن ته ٽيون دور 600 کان موجود عيسوي سن تائين چيو وڃي ٿو. قديم هندي ۽ دنيا جي ٻين قديمي ٻولين جيان سنڌي ٻولي به پنهنجي الڳ تهذيب ۽ سڃاڻپ رکي ٿي. سنڌ&1676;يءَ ٻوليءَ بابت ٻولي ماهر رچرڊ برٽن لکيو هو ته ”سنڌي هڪ خاص جدا زبان آهي“.

جڏهن ته ويهين صديءَ جي ٻئي ڏهاڪي ۾ سرجان مارشل جي اين منجدار، ايم ٽي وهيلر سنڌ جي قديمي ورثي موهن جي دڙي جي کوٽائي ڪرائي ته ان تحقيق ڪيترائي سوال ڇڏيا، جنهن تي ڊاڪٽر ٽرمپ گريرسن راءِ ڏني ته سنڌي قديم زبان آهي جيڪا سنسڪرت کان به اڳي جي آهي ۽ سنڌ جا محقق جنهن ۾ علامه دائود پوٽو، محمد ابراهيم جويو کان سراج ۽ انور پيرزادي تائين اهو چيو ته سنڌي ٻولي قديمي ٻولي آهي، اها ڀٽائي جي ٻولي آهي. ڏيهه توڙي پرڏيهه جا ڏاها ان ڳالهه تي متفق آهن ته سنڌي زبان دنيا جي سڌريل ۽ اوسر ڪيل زبانن مان هڪ قديمي زبان آهي جنهن جي گهٽ ۾ گهٽ ڏهن هزارن ورهين جي ڊگهي تاريخ آهي. سنڌي زبان هن ئي ماتر ڀوميءَ مان جنم ورتو، جنهن جا آثار ۽ علامتون اڄ به موهن جي دڙي جي مُهرن تي موجود آهن. اصل ۾ ٻولي انسان جي سوچن، خيالن، نظرين، امنگن، جذبن ۽ احساسن جي تاريخ ۽ تهذيبي ڪارڪردگيءَ جو آئينو هوندي آهي.

نوجوان محقق الطاف جوکيو ٻوليءَ بابت لکي ٿو ته 1853 ۾ سنڌي ٻولي جي رسم الخط جيڪا جوڙي وئي. ان جو سهور ابوالحس ٺٽوي ڏانهن وڃي ٿو پر موجوده دور ۾ عربي سنڌي آيوٽيا جنهن کي ايلس جي نالي سان ياد ڪيو وڃي ٿو. اها هارون لوهار جي ترتيب ڏنل آهي، جن جي وسرڳن جي ڳاڻيٽي جو تعداد ڏهه آهي.

جولاءِ 1853 ۾ ايلس واري ڪاميٽيءَ 1854 ۾ مئن هائوس جي هارون لوهار طرفان چارٽ ذريعي عام ڪئي وئي. ان ئي ٻوليءَ ۾ 1866 ۾ ڊاڪٽر ٽرمپ لبيا جرمنيءَ مان ڀٽائي جو رسالو ڇپائي ڪم ۾ آندي، اهو سنڌي قوم مٿان ڊاڪٽر ٽرمپ جو احسان آهي. جو هن ڀونءِ کي ڀٽائي ڳولي ڏنو.

جڏهن 1700ع ۾ ابوالحسن ٺٽوي رسم الخط سنڌي ۾ جوڙي هئي، اڃان سنڌي ٻولي ڌارين جي گهٽ ٻوسٽ مان ساهه مس کنيو هو ته جنگ مياني ۽ جنگ دوابي جي نتيجي ۾ سنڌ انگريزن جي قبضي هيٺ اچي وئي، پر انگريز سرڪار جو اهو ٿورو چئجي يا سندن مفاد جو، انگريز بمبئي سرڪار هڪ نوٽيفڪيشن نمبر 1852 تاريخ 6 سيپٽمبر 1851 تحت سنڌي ٻولي کي سرڪاري قومي ٻولي جو درجو ڏنو. ان وقت 1852 ۾ سنڌ جو انگريز ڪمشنر بڻيو. ان جي اڳواڻيءَ ۾ اٺن ڄڻن جي ڪاميٽي جوڙي وئي ته جيئن رسم الخط جوڙي سگهجي. انهن ۾ راءِ بهادر نارائڻ جگن ناٿ، ديوان نندي رام، ديوان پرڀوداس، ديوان آدهو رام، مرزا صادق علي بيگ، ميان محمد صاحب، قاضي غلام علي ٺٽوي، ميان غلام حسين ٺٽوي هئا. هن جوڙيل ڪاميٽيءَ مخدوم ابوالحسن ٺٽوي ۽ ضياءُالدين جي سنڌي کي سامهون رکي سنڌي رسم الخط جوڙي. ايلس جي هن ڪاميٽيءَ سنڌي زبان جي ڄڻ ته راهه هموار ڪري ڇڏي. ان بعد جان جيڪب 1888 ۾ ڇپائي لاءِ تجويزون پيش ڪيون، جيڪي به عام آمد ٿيون، جڏهن ته پريٽ رائن اسٽرڪ سنڌي زبان جو گرامر جوڙيو ۽ ان کانپوءِ مرزا قليچ بيگ اصلاحون ڪيون.

جيڪڏهن سنڌي لغت سازي تي نظر وجهبي ته ٽالپور دور 1842 کان ملي ٿي. سنڌ جي اديب تاج جويو جي مرتب ڪيل فهرست موجب 1843 کان 1988ع تائين 90 سنڌي لغتون شايع ٿي چڪيون آهن پر ڌارين جو سنڌ ڏانهن جيڪو سلسلو تيزيءَ سان جاري آهي. انهيءَ سنڌي ٻوليءَ کي خطري ۾ وجهي ڇڏيو آهي. اهڙي ئي خطري جو گهاءُ سنڌ کان وڇڙي ويل شاعر پرسرام ضيا کان پنهنجي ممتا ۽ پوهو ماءُ کان ٻولي کي ورتي ته پوهو ماءُ پٽون ۽ پاراتا ڏيندي رهي!

اها پوهو ماءُ ٻاروتن جي ٻوليءَ لاءِ ٻاڪاريندي رهي، ڇو ته ٻوليون قومن ۽ تهذيبن جي سڃاڻپ هونديون آهن. ڪيتريون ئي ٻوليون پنهنجون وجود وڃائي ويٺيون ۽ ڪيترن ٻولين جو وجود هن وقت به خطري هيٺ آهي. آخر انهن قديم ٻولين جو ڇا ٿيندو جن سان ماٽيلي ماءُ وارو سلوڪ ڪيو پيو وڃي. اهو ماٽيلي ماءُ وارو سلوڪ سنڌي ٻوليءَ سان 47 کان روا رکيو ويو. ايتريقدر جو جڏهن ڪراچيءَ ۾ 1948 ۾ ريڊيو اسٽيشن کولي وئي ته ان جي شروعات به اردو ۽ انگريزيءَ سان ڪئي وئي. گهڻي جدوجهد کان پوءِ 1951ع ۾ شام جو اڌ منو ڪلاڪ سنڌي ڳائڻن کي ڏنو ويو. جڏهن 1956 ۾ سنڌ اسيمبليءَ جي فلور تي سائين جي ايم سيد ٻوليءَ جي مسئلي تي تقرير ڪندي گهر ڪئي ته دنيا ۾ سنڌ ۽ ان جي ڌرتي ڌڻين جي هڪ تمام قديم ۽ تاريخي تهذيب آهي. اسان جي ٻولي به ان تهذيب سان موجود آهي. هن اسيمبليءَ ۾ سنڌي ٻوليءَ کي قومي ٻوليءَ جو درجو ڏنو وڃي. ان جي باوجود مادري ٻولين کي مڃڻ کان ئي انڪار ڪيو ويو. اصل ۾ بنگال جو ورهاڱو به ٻوليءَ کي تسليم نه ڪرڻ جو ورهاڱو هو. ملڪي اسٽيبلشمينٽ ون يونٽ لاڳو ڪري مسلم قوميت جو راڳ ڳائڻس شروع ڪيو. سنڌ جي صوبائي سرڪار 72ع ۾ ٻولي ائڪٽ به پاس ڪيو پر ان تي اڄ ڏينهن تائين عمل نه ڪرايو ويو. 1969ع ۾ سنڌ جي شاگردن، اديبن، عالمن، شاعرن، استادن سڄاڻ ڌرين جي 56 اهم سڄڻن صحيحون ڪري ملڪي راڄڌاني کان گهر ڪئي ته ٻوليءَ واري مامري تي ”آل پاڪستان ٻولي ڪميشن جوڙي وڃي. ڇو ته ٻولي اهو وسيلو آهي جنهن کي جانور/پکي ٻوليندا آهن ۽ انسان ڳالهائيندا آهن. ٻولڻ ۽ ڳالهائڻ ۾ بنيادي فرق ”شعور“ جو آهي. هاڻي ٻوليءَ کانسواءِ ڪنهن به انساني سماج جو تصور ڪرڻ به ممڪن ڪونهي پوءِ به نابري!

جڏهن ته سائين محمد ابراهيم جويو ۽ عبدالحڪيم ارشد به اهي ئي ٻوليون ٻوليندا رهيا ته ”ماڻهن جي هر تهذيب جي ابتدا به ذهن جي انهيءَ معجزي سان ٿئي ٿي، جنهن کي ٻولي چئجي ٿو“. ٻوليون قومن جي روح جا، انهن جي آدرشن جا، انهن جي هئڻ جي احساسن جا سڀ کان سڌا ۽ چٽا اظهار آهن. اهي اظهار اهي احساس ۽ اهي جذبات کڻي جڏهن ڀٽائي جي ڪراڙ ڍنڍ جي ڪپ تي ستل اياز ٻوليءَ جي جياپي لاءِ هي سٽون چيون ته:

پنهنجي ٻوليءَ ۾ ميان، جڏهن چوندين ماءُ،

توکي اهڙو ساءُ، توکي ڏيندي ٻي ٻولي ڪٿي. (اياز)

اياز جو اهو آواز ٻڌي نارائڻ شيام چوڻ لڳو ته:

الا ايئن مَ هوءِ جو ڪتابن ۾ پڙهجي،

هئي سنڌ ۽ سنڌ وارن جي ٻولي. (نارائڻ شيام)

انهيءَ لمحي کي سامهون رکندي سنڌ جي ساڃاهه وندن جيان هند جي سنڌي ساڃاهه وندن اتان جي ساڃاهه وند وزير رام داس اياز سان آواز ۾ آواز ملايو ته ”سنڌي ٻولي قومي ٻولي“ هن ٻولي تحريڪ جي نتيجي ۾ 1951ع ۾ ڀارت جي وزيراعظم نهرو سنڌي ٻوليءَ کي ٻين ٻولين جي برابر تسليم ڪيو. نيٺ 10 اپريل 1967ع تي وزيراعظم اندرا گانڌي سنڌي ٻوليءَ کي ڀارتي آئين جي اٺين شيڊول ۾ قومي ٻوليءَ جو درجو ڏنو، جنهن جي نتيجي ۾ ممبئي يونيورسٽي، اجمير يونيورسٽي ۽ دهلي يونيورسٽين ۾ 15 جون 74ع کان سنڌي شعبا قائم ڪيا ويا. جتي هن وقت به ايم اي، پي ايڇ ڊي، ڊپلوما ۽ سنڌيءَ جا ٻيا ڪورس سنڌيءَ ۾ پڙهايا وڃن ٿا. جڏهن ته پاڻ واري پنجاب يونيورسٽي ۾ هڪ استاد به سنڌي ڪونهي نه وري ڪو سنڌي شعبو آهي. ڪيڏي نه حيرت آهي جو پاڪستان ۾ هنن ڏکين حالتن هوندي به قومي وحدتن جي قديمي تهذيبن ۽ بدلين کي اڃان تائين ڪا به سرڪار قومي تشخص ڏيڻ ۽ قبولڻ لاءِ تيار ناهي، پر ڀارت ۾ اڄ به 22 ٻولين کي قومي ٻولي تسليم ڪيو ويو آهي، جنهن ۾ آسامي، بنگالي، بورو، هندي، گجراتي، ڪنڙ، ڪشميري، ڪونڪتي، مليالم، مينپوري، مراٺي، نيپالي، اُڙيسه، ميتي/تيلگو، ڊوگري، سنڌي، سنسڪرت، پنجابي، تامل، ميثالي ۽ اردو شامل آهن، پر پنهنجي اصلوڪي وطن سنڌ ۾ سنڌي ٻولي اڄ به قومي ٻوليءَ جو درجو ماڻڻ کان محروم آهي. اڄ عالمي ٻولين جي ڏهاڙي تي ملڪي حڪمرانن کي به سوچڻ گهرجي ته هن ايڪيهين صديءَ جي تبديليءَ واري دور ۾ قديمي قومن، جي تهذيب ۽ ٻوليءَ کي تسليم نه ڪرڻ اها دانشمندي چئجي يا ناداني!؟

سنڌ جي ساڃاهه وندن کي سوچڻ، سمجهڻ ۽ جدوجهد ڪرڻ جو اڄ وقت پڪاري پيو اچو ته وچن ڪيون ته ٻوليءَ جي جدوجهد ۾ پنهنجا من صاف ڪري سنڌ جي قديمي ٻوليءَ کي بچائڻ لاءِ جدوجهد ڪنداسين ۽ اياز جون هي سٽون جهر جهنگ ورجايون پنهنجي ٻوليءَ ۾ ميان جڏهن چوندين ماءُ، توکي اهڙو ساءُ ڏيندي ٻي ٻولي ڪٿي! سو ٻي نه ٻوليون پاڻ ڪا ٻولي، سنڌي ٻولي قومي ٻولي.

جواب ڇڏيو

لاگ ان ٿيڻ لاءِ هيٺ پنهنجي تفصيل ڀريو يا ڪنهن آئڪان تي ڪلڪ ڪريو:

WordPress.com Logo

توهان پنهنجو WordPress.com اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Twitter picture

توهان پنهنجو Twitter اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Facebook photo

توهان پنهنجو Facebook اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Google+ photo

توهان پنهنجو Google+ اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

%s سان رابطو پيو ڪري

%d bloggers like this: