• </* Theme Name: Twenty Ten Theme URI: http://wordpress.org/ Description: The 2010 theme for WordPress is stylish, customizable, simple, and readable -- make it yours with a custom menu, header image, and background. Twenty Ten supports six widgetized areas (two in the sidebar, four in the footer) and featured images (thumbnails for gallery posts and custom header images for posts and pages). It includes stylesheets for print and the admin Visual Editor, special styles for posts in the "Asides" and "Gallery" categories, and has an optional one-column page template that removes the sidebar. Author: the WordPress team Version: 1.3 License: GNU General Public License License URI: license.txt Tags: black, blue, white, two-columns, fixed-width, custom-header, custom-background, threaded-comments, sticky-post, translation-ready, microformats, rtl-language-support, editor-style, custom-menu */ /* =Reset default browser CSS. Based on work by Eric Meyer: http://meyerweb.com/eric/tools/css/reset/index.html -------------------------------------------------------------- */ html, body, div, span, applet, object, iframe, h1, h2, h3, h4, h5, h6, p, blockquote, pre, a, abbr, acronym, address, big, cite, code, del, dfn, em, font, img, ins, kbd, q, s, samp, small, strike, strong, sub, sup, tt, var, b, u, i, center, dl, dt, dd, ol, ul, li, fieldset, form, label, legend, table, caption, tbody, tfoot, thead, tr, th, td { background: transparent; border: 0; margin: 0; padding: 0; vertical-align: baseline; } body { line-height: 1; } h1, h2, h3, h4, h5, h6 { clear: both; font-weight: normal; } ol, ul { list-style: none; } blockquote { quotes: none; } blockquote:before, blockquote:after { content: ''; content: none; } del { text-decoration: line-through; } /* tables still need 'cellspacing="0"' in the markup */ table { border-collapse: collapse; border-spacing: 0; } a img { border: none; } /* =Layout -------------------------------------------------------------- */ /* LAYOUT: Two columns DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: left; margin: 0 -240px 0 0; width: 100%; } #content { margin: 0 280px 0 20px; } #primary, #secondary { float: right; overflow: hidden; width: 220px; } #secondary { clear: right; } #footer { clear: both; width: 100%; } /* LAYOUT: One column, no sidebar DESCRIPTION: One centered column with no sidebar */ .one-column #content { margin: 0 auto; width: 640px; } /* LAYOUT: Full width, no sidebar DESCRIPTION: Full width content with no sidebar; used for attachment pages */ .single-attachment #content { margin: 0 auto; width: 900px; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url { font-family: MB Khursheed, Georgia, "Bitstream Charter", serif; } h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, .wp-caption-text { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } pre { font-family: MB Khursheed, "Courier 10 Pitch", Courier, monospace; } code { font-family: MB Khursheed, Monaco, Consolas, "Andale Mono", "DejaVu Sans Mono", monospace; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #access .menu-header, div.menu, #colophon, #branding, #main, #wrapper { margin: 0 auto; width: 940px; } #wrapper { background: #fff; margin-top: 20px; padding: 0 20px; } /* Structure the footer area */ #footer-widget-area { overflow: hidden; } #footer-widget-area .widget-area { float: left; margin-right: 20px; width: 220px; } #footer-widget-area #fourth { margin-right: 0; } #site-info { float: left; font-size: 14px; font-weight: bold; width: 700px; } #site-generator { float: right; width: 220px; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Main global 'theme' and typographic styles */ body { background: #f1f1f1; } body, input, textarea { color: #666; font-size: 12px; line-height: 18px; } hr { background-color: #e7e7e7; border: 0; clear: both; height: 1px; margin-bottom: 18px; } /* Text elements */ p { margin-bottom: 18px; text-align:justify; } ul { list-style: square; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol { list-style: decimal; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol ol { list-style: upper-alpha; } ol ol ol { list-style: lower-roman; } ol ol ol ol { list-style: lower-alpha; } ul ul, ol ol, ul ol, ol ul { margin-bottom: 0; } dl { margin: 0 0 24px 0; } dt { font-weight: bold; } dd { margin-bottom: 18px; } strong { font-weight: bold; } cite, em, i { font-style: italic; } big { font-size: 131.25%; } ins { background: #ffc; text-decoration: none; } blockquote { font-style: italic; padding: 0 3em; } blockquote cite, blockquote em, blockquote i { font-style: normal; } pre { background: #f7f7f7; color: #222; line-height: 18px; margin-bottom: 18px; overflow: auto; padding: 1.5em; } abbr, acronym { border-bottom: 1px dotted #666; cursor: help; } sup, sub { height: 0; line-height: 1; position: relative; vertical-align: baseline; } sup { bottom: 1ex; } sub { top: .5ex; } input[type="text"], textarea { background: #f9f9f9; border: 1px solid #ccc; box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -moz-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -webkit-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); padding: 2px; } a:link { color: #0066cc; } a:visited { color: #743399; } a:active, a:hover { color: #ff4b33; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { position: absolute; left: -9000px; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #header { padding: 30px 0 0 0; } #site-title { float: left; font-size: 30px; line-height: 36px; margin: 0 0 18px 0; width: 700px; } #site-title a { color: #000; font-weight: bold; text-decoration: none; } #site-description { clear: right; float: right; font-style: italic; margin: 15px 0 18px 0; width: 220px; } /* This is the custom header image */ #branding img { border-top: 4px solid #000; border-bottom: 1px solid #000; display: block; float: left; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { background: #000; display: block; float: left; margin: 0 auto; width: 940px; } #access .menu-header, div.menu { font-size: 13px; margin-left: 12px; width: 928px; } #access .menu-header ul, div.menu ul { list-style: none; margin: 0; } #access .menu-header li, div.menu li { float: left; position: relative; } #access a { color: #aaa; display: block; line-height: 38px; padding: 0 10px; text-decoration: none; } #access ul ul { box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -moz-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -webkit-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); display: none; position: absolute; top: 38px; left: 0; float: left; width: 180px; z-index: 99999; } #access ul ul li { min-width: 180px; } #access ul ul ul { left: 100%; top: 0; } #access ul ul a { background: #333; line-height: 1em; padding: 10px; width: 160px; height: auto; } #access li:hover > a, #access ul ul :hover > a { background: #333; color: #fff; } #access ul li:hover > ul { display: block; } #access ul li.current_page_item > a, #access ul li.current-menu-ancestor > a, #access ul li.current-menu-item > a, #access ul li.current-menu-parent > a { color: #fff; } * html #access ul li.current_page_item a, * html #access ul li.current-menu-ancestor a, * html #access ul li.current-menu-item a, * html #access ul li.current-menu-parent a, * html #access ul li a:hover { color: #fff; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #main { clear: both; overflow: hidden; padding: 40px 0 0 0; } #content { margin-bottom: 36px; } #content, #content input, #content textarea { color: #333; font-size: 16px; line-height: 24px; } #content p, #content ul, #content ol, #content dd, #content pre, #content hr { margin-bottom: 24px; } #content ul ul, #content ol ol, #content ul ol, #content ol ul { margin-bottom: 0; } #content pre, #content kbd, #content tt, #content var { font-size: 15px; line-height: 21px; } #content code { font-size: 13px; } #content dt, #content th { color: #000; } #content h1, #content h2, #content h3, #content h4, #content h5, #content h6 { color: #000; line-height: 1.5em; margin: 0 0 20px 0; } #content table { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 -1px 24px 0; text-align: left; width: 100%; } #content tr th, #content thead th { color: #888; font-size: 12px; font-weight: bold; line-height: 18px; padding: 9px 24px; } #content tr td { border-top: 1px solid #e7e7e7; padding: 6px 24px; } #content tr.odd td { background: #f2f7fc; } .hentry { margin: 0 0 48px 0; } .home .sticky { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; margin-left: -20px; margin-right: -20px; padding: 18px 20px; } .single .hentry { margin: 0 0 36px 0; } .page-title { color: #000; font-size: 14px; font-weight: bold; margin: 0 0 36px 0; } .page-title span { color: #333; font-size: 16px; font-style: italic; font-weight: normal; } .page-title a:link, .page-title a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .page-title a:active, .page-title a:hover { color: #ff4b33; } #content .entry-title { color: #000; font-size: 21px; font-weight: bold; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0; } .entry-title a:link, .entry-title a:visited { color: #000; text-decoration: none; } .entry-title a:active, .entry-title a:hover { color: #ff4b33; } .entry-meta { color: #888; font-size: 12px; } .entry-meta abbr, .entry-utility abbr { border: none; } .entry-meta abbr:hover, .entry-utility abbr:hover { border-bottom: 1px dotted #666; } .entry-content, .entry-summary { clear: both; padding: 12px 0 0 0; } #content .entry-summary p:last-child { margin-bottom: 12px; } .entry-content fieldset { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 0 24px 0; padding: 24px; } .entry-content fieldset legend { background: #fff; color: #000; font-weight: bold; padding: 0 24px; } .entry-content input { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-right: 24px; } .entry-content label { color: #888; font-size: 12px; } .entry-content select { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content sup, .entry-content sub { font-size: 10px; } .entry-content blockquote.left { float: left; margin-left: 0; margin-right: 24px; text-align: right; width: 33%; } .entry-content blockquote.right { float: right; margin-left: 24px; margin-right: 0; text-align: left; width: 33%; } .page-link { clear: both; color: #000; font-weight: bold; margin: 0 0 22px 0; word-spacing: 0.5em; } .page-link a:link, .page-link a:visited { background: #f1f1f1; color: #333; font-weight: normal; padding: 0.5em 0.75em; text-decoration: none; } .home .sticky .page-link a { background: #d9e8f7; } .page-link a:active, .page-link a:hover { color: #ff4b33; } body.page .edit-link { clear: both; display: block; } #entry-author-info { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; clear: both; font-size: 14px; line-height: 20px; margin: 24px 0; overflow: hidden; padding: 18px 20px; } #entry-author-info #author-avatar { background: #fff; border: 1px solid #e7e7e7; float: left; height: 60px; margin: 0 -104px 0 0; padding: 11px; } #entry-author-info #author-description { float: left; margin: 0 0 0 104px; } #entry-author-info h2 { color: #000; font-size: 100%; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } .entry-utility { clear: both; color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } .entry-meta a, .entry-utility a { color: #888; } .entry-meta a:hover, .entry-utility a:hover { color: #ff4b33; } #content .video-player { padding: 0; } /* =Asides -------------------------------------------------------------- */ .home #content .format-aside p, .home #content .category-asides p { font-size: 14px; line-height: 20px; margin-bottom: 10px; margin-top: 0; } .home .hentry.format-aside, .home .hentry.category-asides { padding: 0; } .home #content .format-aside .entry-content, .home #content .category-asides .entry-content { padding-top: 0; } /* =Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .format-gallery .size-thumbnail img, .category-gallery .size-thumbnail img { border: 10px solid #f1f1f1; margin-bottom: 0; } .format-gallery .gallery-thumb, .category-gallery .gallery-thumb { float: left; margin-right: 20px; margin-top: -4px; } .home #content .format-gallery .entry-utility, .home #content .category-gallery .entry-utility { padding-top: 4px; } /* =Attachment pages -------------------------------------------------------------- */ .attachment .entry-content .entry-caption { font-size: 140%; margin-top: 24px; } .attachment .entry-content .nav-previous a:before { content: '\21900a0'; } .attachment .entry-content .nav-next a:after { content: '0a0\2192'; } /* =Images -------------------------------------------------------------- */ /* Resize images to fit the main content area. - Applies only to images uploaded via WordPress by targeting size-* classes. - Other images will be left alone. Use "size-auto" class to apply to other images. */ img.size-auto, img.size-full, img.size-large, img.size-medium, .attachment img { max-width: 100%; /* When images are too wide for containing element, force them to fit. */ height: auto; /* Override height to match resized width for correct aspect ratio. */ } .alignleft, img.alignleft { display: inline; float: left; margin-right: 24px; margin-top: 4px; } .alignright, img.alignright { display: inline; float: right; margin-left: 24px; margin-top: 4px; } .aligncenter, img.aligncenter { clear: both; display: block; margin-left: auto; margin-right: auto; } img.alignleft, img.alignright, img.aligncenter { margin-bottom: 12px; } .wp-caption { background: #f1f1f1; line-height: 18px; margin-bottom: 20px; max-width: 632px !important; /* prevent too-wide images from breaking layout */ padding: 4px; text-align: center; } .wp-caption img { margin: 5px 5px 0; } .wp-caption p.wp-caption-text { color: #888; font-size: 12px; margin: 5px; } .wp-smiley { margin: 0; } .gallery { margin: 0 auto 18px; } .gallery .gallery-item { float: left; margin-top: 0; text-align: center; width: 33%; } .gallery-columns-2 .gallery-item { width: 50%; } .gallery-columns-4 .gallery-item { width: 25%; } .gallery img { border: 2px solid #cfcfcf; } .gallery-columns-2 .attachment-medium { max-width: 92%; height: auto; } .gallery-columns-4 .attachment-thumbnail { max-width: 84%; height: auto; } .gallery .gallery-caption { color: #888; font-size: 12px; margin: 0 0 12px; } .gallery dl { margin: 0; } .gallery img { border: 10px solid #f1f1f1; } .gallery br+br { display: none; } #content .attachment img {/* single attachment images should be centered */ display: block; margin: 0 auto; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .navigation { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; overflow: hidden; } .navigation a:link, .navigation a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .navigation a:active, .navigation a:hover { color: #ff4b33; } .nav-previous { float: left; width: 50%; } .nav-next { float: right; text-align: right; width: 50%; } #nav-above { margin: 0 0 18px 0; } #nav-above { display: none; } .paged #nav-above, .single #nav-above { display: block; } #nav-below { margin: -18px 0 0 0; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ #comments { clear: both; } #comments .navigation { padding: 0 0 18px 0; } h3#comments-title, h3#reply-title { color: #000; font-size: 20px; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } h3#comments-title { padding: 24px 0; } .commentlist { list-style: none; margin: 0; } .commentlist li.comment { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; line-height: 24px; margin: 0 0 24px 0; padding: 0 0 0 56px; position: relative; } .commentlist li:last-child { border-bottom: none; margin-bottom: 0; } #comments .comment-body ul, #comments .comment-body ol { margin-bottom: 18px; } #comments .comment-body p:last-child { margin-bottom: 6px; } #comments .comment-body blockquote p:last-child { margin-bottom: 24px; } .commentlist ol { list-style: decimal; } .commentlist .avatar { position: absolute; top: 4px; left: 0; } .comment-author { } .comment-author cite { color: #000; font-style: normal; font-weight: bold; } .comment-author .says { font-style: italic; } .comment-meta { font-size: 12px; margin: 0 0 18px 0; } .comment-meta a:link, .comment-meta a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .comment-meta a:active, .comment-meta a:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .even { } .commentlist .bypostauthor { } .reply { font-size: 12px; padding: 0 0 24px 0; } .reply a, a.comment-edit-link { color: #888; } .reply a:hover, a.comment-edit-link:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .children { list-style: none; margin: 0; } .commentlist .children li { border: none; margin: 0; } .nopassword, .nocomments { display: none; } #comments .pingback { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; margin-bottom: 18px; padding-bottom: 18px; } .commentlist li.comment+li.pingback { margin-top: -6px; } #comments .pingback p { color: #888; display: block; font-size: 12px; line-height: 18px; margin: 0; } #comments .pingback .url { font-size: 13px; font-style: italic; } /* Comments form */ input[type=submit] { color: #333; } #respond { border-top: 1px solid #e7e7e7; margin: 24px 0; overflow: hidden; position: relative; } #respond p { margin: 0; } #respond .comment-notes { margin-bottom: 1em; } .form-allowed-tags { line-height: 1em; } .children #respond { margin: 0 48px 0 0; } h3#reply-title { margin: 18px 0; } #comments-list #respond { margin: 0 0 18px 0; } #comments-list ul #respond { margin: 0; } #cancel-comment-reply-link { font-size: 12px; font-weight: normal; line-height: 18px; } #respond .required { color: #ff4b33; font-weight: bold; } #respond label { color: #888; font-size: 12px; } #respond input { margin: 0 0 9px; width: 98%; } #respond textarea { width: 98%; } #respond .form-allowed-tags { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } #respond .form-allowed-tags code { font-size: 11px; } #respond .form-submit { margin: 12px 0; } #respond .form-submit input { font-size: 14px; width: auto; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { list-style: none; margin-left: 0; } .widget-area ul ul { list-style: square; margin-left: 1.3em; } .widget-area select { max-width: 100%; } .widget_search #s {/* This keeps the search inputs in line */ width: 60%; } .widget_search label { display: none; } .widget-container { margin: 0 0 18px 0; } .widget-title { color: #222; font-weight: bold; } .widget-area a:link, .widget-area a:visited { text-decoration: none; } .widget-area a:active, .widget-area a:hover { text-decoration: underline; } .widget-area .entry-meta { font-size: 11px; } #wp_tag_cloud div { line-height: 1.6em; } #wp-calendar { width: 100%; } #wp-calendar caption { color: #222; font-size: 14px; font-weight: bold; padding-bottom: 4px; text-align: left; } #wp-calendar thead { font-size: 11px; } #wp-calendar thead th { } #wp-calendar tbody { color: #aaa; } #wp-calendar tbody td { background: #f5f5f5; border: 1px solid #fff; padding: 3px 0 2px; text-align: center; } #wp-calendar tbody .pad { background: none; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: right; } .widget_rss a.rsswidget { color: #000; } .widget_rss a.rsswidget:hover { color: #ff4b33; } .widget_rss .widget-title img { width: 11px; height: 11px; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-left: 0; padding: 0 20px 0 0; } #main .widget-area ul ul { border: none; margin-left: 1.3em; padding: 0; } #primary { } #secondary { } /* Footer widget areas */ #footer-widget-area { } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #footer { margin-bottom: 20px; } #colophon { border-top: 4px solid #000; margin-top: -4px; overflow: hidden; padding: 18px 0; } #site-info { font-weight: bold; } #site-info a { color: #000; text-decoration: none; } #site-generator { font-style: italic; position: relative; } #site-generator a { background: url(images/wordpress.png) center left no-repeat; color: #666; display: inline-block; line-height: 16px; padding-left: 20px; text-decoration: none; } #site-generator a:hover { text-decoration: underline; } img#wpstats { display: block; margin: 0 auto 10px; } /* =Mobile Safari ( iPad, iPhone and iPod Touch ) -------------------------------------------------------------- */ pre { -webkit-text-size-adjust: 140%; } code { -webkit-text-size-adjust: 160%; } #access, .entry-meta, .entry-utility, .navigation, .widget-area { -webkit-text-size-adjust: 120%; } #site-description { -webkit-text-size-adjust: none; } /* =Print Style -------------------------------------------------------------- */ @media print { body { background: none !important; } #wrapper { clear: both !important; display: block !important; float: none !important; position: relative !important; } #header { border-bottom: 2pt solid #000; padding-bottom: 18pt; } #colophon { border-top: 2pt solid #000; } #site-title, #site-description { float: none; line-height: 1.4em; margin: 0; padding: 0; } #site-title { font-size: 13pt; } .entry-content { font-size: 14pt; line-height: 1.6em; } .entry-title { font-size: 21pt; } #access, #branding img, #respond, .comment-edit-link, .edit-link, .navigation, .page-link, .widget-area { display: none !important; } #container, #header, #footer { margin: 0; width: 100%; } #content, .one-column #content { margin: 24pt 0 0; width: 100%; } .wp-caption p { font-size: 11pt; } #site-info, #site-generator { float: none; width: auto; } #colophon { width: auto; } img#wpstats { display: none; } #site-generator a { margin: 0; padding: 0; } #entry-author-info { border: 1px solid #e7e7e7; } #main { display: inline; } .home .sticky { border: none; } } /* Theme Name: Twenty Ten */ /* RTL Basics */ body { direction:rtl; unicode-bidi:embed; } /* LAYOUT: Two-Column (Right) DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: right; margin: 0 0 0 -240px; } #content { margin: 0 20px 36px 280px; } #primary, #secondary { float: left; } #secondary { clear: left; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url, h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, Arial, Tahoma, sans-serif; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #footer-widget-area .widget-area { float: right; margin-left: 20px; margin-right: 0; } #footer-widget-area #fourth { margin-left: 0; } #site-info { float: right; } #site-generator { float: left; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Text elements */ ul, ol { margin: 0 1.5em 18px 0; } blockquote { font-style: normal; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { left: auto; text-indent:-9000px; overflow:hidden; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #site-title { float: right; } #site-description { clear: left; float: left; font-style: normal; } #branding img { float: right; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { float:right; } #access .menu-header, div.menu { margin-right: 12px; margin-left: 0; } #access .menu-header li, div.menu li{ float:right; } #access ul ul { left:auto; right:0; float:right; } #access ul ul ul { left:auto; right:100%; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #content table { text-align: right; margin: 0 0 24px -1px; } .page-title span { font-style:normal; } .entry-title, .entry-meta { clear: right; float: right; margin-left: 68px; margin-right: 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-left: 24px; margin-right:0; } .entry-content blockquote.left { float: right; margin-right: 0; margin-left: 24px; text-align: left; } .entry-content blockquote.right { float: left; margin-right: 24px; margin-left: 0; text-align: right; } #entry-author-info #author-avatar { float: right; margin: 0 0 0 -104px; } #entry-author-info #author-description { float: right; margin: 0 104px 0 0; } /* Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .category-gallery .gallery-thumb { float: right; margin-left:20px; margin-right:0; } /* Images -------------------------------------------------------------- */ #content .gallery .gallery-caption { margin-right: 0; } #content .gallery .gallery-item { float: right; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .nav-previous { float: right; } .nav-next { float: left; text-align:left; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ .commentlist li.comment { padding: 0 56px 0 0; } .commentlist .avatar { right: 0; left: auto; } .comment-author .says, #comments .pingback .url { font-style: normal; } /* Comments form */ .children #respond { margin: 0 0 0 48px; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { margin-right: 0; } .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } #wp-calendar caption { text-align: right; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: left; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-right: 0; padding: 0 0 0 20px; } #main .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #site-generator { font-style:normal; } #site-generator a { background-position: right center; padding-right: 20px; padding-left: 0; } .wordpress-hit-counter {direction:ltr;}
  • هڪ ڏينهن اسلاميه ڪاليج سکر جي اسٽاف روم ۾ ويٺي ويٺي سائين امير گل ڪٽوهر چيو ته اخبارن ۾ ڪالم ته ڏاڍا سٺا ٿا اچن پر ڪجھ عرصي کانپوءِ انهن جو نالو نشان نٿو ملي. پڇيومانس ته انٽرنيٽ تي به نٿا ملن . چيائين اتي به وڌ ۾ وڌ هفتي کان پراڻا نٿا ملن. بس اها ڳاله هئي هي بلاگ ٺاهڻ جي. _____ دعاگو : احمد علي مڱريو Website: ahmed.mangrio.com Email: ahmed@mangrio.com
  • صفحا

  • آرڪائوز

  • تازا ليک

  • تازا رايا

    Mohammad Khan Sial on وساريان نه وسرن (5) ڊي سي هاءِ…
    heman kumar on ڪاوش هائيڊ پارڪ
    jamila abbassi on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    سنڌي ٻولي قومي ٻولي… on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    Rehman Memon on تازي بجيٽ ۽ پسماندگي جي ڏانوڻن…
    Munwar ali on هر ڳالهه جي هڪڙي موسم آهي! ليک…
    ALLAHDINO BABBAR on ڏاکڻي پنجاب ۾ دهشتگردن خلاف ام…
    Dr Sameena Afghan on This blog is no more upda…
    Dr Sameena Afghan on تبديلي ئي آپشن هجڻ گهرجي! ليکڪ…
    Qasim Ali shah on سنڌ مان هندو آبادي جي لڏ پلاڻ…
    Sunita on ايف-آءِ-آر ڪٿي داخل ڪرائجي؟ لي…
    Abrar Ali Katpar on سال 1954 کان وٺي… ليکڪ :…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    muntazer soomro on سنڌ ۾ ايڏي پير پرستي ڇو…
  • بلاگ ڏٺو ويو

    • 13,210 دفعا

لڪ مان هڪ راڙ! اتر جي لوءَ ڪيئي رنگ چِٽي ٿي! ليکڪ : اصغر سجاڳ

اصغر سجاڳ

اصغر سجاڳ

جيڪڏهن گرمين ۾ ٿڌ جو ڪو مزو وٺڻ چاهي ته، ان لاءِ بهترين جڳهه آهي، ڪوهه مري ۽ ان جي ڀرسان ڀوربن، ايوبيه ۽ نٿياگلي پر جي اڃا به مزو نه اچيس ته سوات ۽ چترال ٿڌيون جڳهيون آهن ۽ اڃا به ٿڌ چاهي ته هليو وڃي گلگت ۽ اسڪردو ۽ پر جي آرڪار جسم جي کرجي نه لهيس ۽ صفا برف ٿيڻ چاهي ته واديءَ ڪاغان هليو وڃي. منهنجو هڪ سئوٽ، جيڪو پرائمري استاد آهي نالو اٿس سعيد احمد هڪ ڀيري مليريا بخار اچي پاسو ڏنس ته ڊاڪٽر کڻي هيڪانديون گرم دوائون کارايس، بخار ته کڻي ويس، پر گرمي چويس ته، ڇو ٿي ڇڏياءِ، سو گرمي مان جان ڇڏائڻ ۽ ٿڌ جو مزو وٺڻ لاءِ، گذريل سال ٺل جي هڪ ٽوئر گروپ سان گڏجي مٿي ٿڌن علائقن طرف ويو. ڪوهه مريءَ ۾ بارش ۽ ٿڌين هوائن ٻين کي ته يخ ڪري ڇڏيو ۽ سوئيٽرن مان سيءُ زوري ٽپيو پوي ته ڇو ٿو ڇڏيانءَ، اسان جو سئوٽ بنا سوئيٽرن جي وتي ڪوهه مري ۾ ڪڏندو ۽ ٽپندو، مجال آهي جو سرديءَ جي کيس ڪا سيسراٽ به آئي. ڪنهن پڇيس ته، سعيد ڪر خبر سرديءَ جي، ته چيائين، ادا، اڃا بچي ٿي ۽ آخر ڪاغان پهچي، برف جي ڇپن تي ٿي ويٺو ۽ ناران ۾ سيف الملوڪ ڍنڍ جي برفاني هوائن مان گرم آهه ڪڍي چيائين، ادا وئي، هيل به هو سنڀريل آهي وتي پيو هِن هُن کي چوندو. ادا ڪو آهي هلڻ وارو؟ مون کي به چيائين، ادا هلندين، مون کيس چيو، سعيد گورک هل هلبو، بس!

ٿڌن علائقن جي تفريح، گرم علائقن جي ستايل مظلومن جو حق ٿئي ٿو، پر جي سرديءَ جا ستايل مظلوم هجن ته، اهي ڪاڏي وڃن؟ اسان جي ملڪ ۾ ايڏي سردي ڪانه پوي، ٻه چار سردي جي مهينن جي سٽ به ڪا ايڏي خاص ناهي، جو ماڻهن کان برداشت نه ٿئي ۽ اهي گرمي وارن علائقن جو رخ ڪن. ملڪ جو اتريون علائقو اڃان خوشنصيب آهي.اتي جا ماڻهو ٻه چار سردي جا مهينا ٽپايو، پوءِ گرمين جا يڪا اٺ مهينا، سرديءَ جو ويٺا لٽيو کائين، مارچ کان آڪٽوبر تائين، سياحت سندن گذر جو وڏو ذريعو ٿئي، سردي سندن وڏو سرمايو آهي. ملڪ جي اترئين علائقي جي ڀيٽ ۾، سنڌ جي اتر واري پٽي ۾ پوندڙ قيامت خيز گرمي ۾ ڪا سياحت ناهي اها گرمي ڪنهن سياح لاءِ ڪا ڪشش نٿي رکي. جتي سج سوا نيزي تي اچي، ڏٻرن ماڻهن کي لال ڳاڙهيو اکيون ڏيکائي، جتي ٽاڪ منجهند جو ڌرتي ٽامڻي هڻي وڃي ماڻهو ته ماڻهو جي ماڳ، پکي به پر هڻي نه سگهي ۽ ڪانوَ جي اک پئي نڪري، اتي ڪنهن سياح کي کٽي کڻي ته، ڀل اچي هن ڀونءِ جو ڀيرو ڀڃي، سندن سلامتي سان واپسي ٿئي ته وڏو خوشنصيب چئبو! سياحن جي ڪنهن ڪشش کان خالي دوزخ بڻيل هي موسم گرم آ، هتان جي هيڻن، ڏٻرن ۽ پيٽ بکايل ماڻهن لاءِ يقينن هڪ سرمايو آهي، هڪ اهو سهارو آهي، جيڪو هڪ موسم جي حد تائين سندن پيٽ جي دوزخ جو ٻارڻ بڻجي ٿو. قهر جي هيءُ موسم، ڪيترن فصلن لاءِ موسمي ٽانڪ آهي. چانورن جو وڏو فصل، جيڪو هتان جي ماڻهن جي ريڙهه جي هڏي آهي. اهو هن موسم ۾ پچي راس ٿئي ٿو، ٻيو وڏو ذريعو انبن ۽ کارڪن جا باغ آهن، اهي فصل به گرمي چوسي جوان ٿين ٿا. عام فصلن ۾ گدرا، هنداڻا، زردالو، الوبخارا، ونگا، ونگيون ۽ ٻيا ننڍا وڏا انيڪ فصل، هن موسم جو ئي ڦل آهن، جنهن جي مٺاس مصريءَ جهڙي آهي ۽ ذائقو ماکيءَ جهيڙو انڪري هن ديس جي ڌرتي ڀل ڇو نه نچڪي کڻي، پر هي ڌرتي پنهنجي گرم مزاج ۾ به هن ديس جي ماروئڙن کي ڏاڍي پياري آهي. شيخ اياز چواڻي:

جت لڪ لڳي، ات اڪ تپن،

سو ديس مسافر منهنجو ڙي!

شيخ اياز شڪارپور ۾ ڄائو ۽ نپنو ۽ هن اکين سان اتر جو مشاهدو ڪيو ۽ ساڙيندڙ جهولن کي جهٽي پنهنجي شاعري ۾ پيش ڪيو. لطيف سرڪار به اتر کي پنهنجي شاعري ۾ خاصو بيان ڪيو آهي. هن جو بيان ڪجهه مختلف آهي، سندس دؤر ۾ اتر ايترو گرم نه هو، هتي سرديون زياده پونديون هيون. لطيف سرڪار سير سفر جو شوقين هيو ۽ هن جي مشاهدي ۾ لُڪ ۽ جهولا اچن ها ته ضرور بيان ڪري ها. هن اتر کي واءُ ۽ مينهن، جهڙن، ڪڪرن، هوائن ۽ بارشن جي باد صبا طور پيش ڪيو آهي. اتر جڏهن وسڻ جا ويس ڪندو هيو ته ڏکڻ لاڙ ۽ ٿر طرف خوشيون مچي وينديون هيون. چوي ٿو:

اڄ پڻ اتر پار ڏي، تاڙي ڪئي تنوار،

هارين هر سنباهيا، سرها ٿيا سنگهار،

اڄ پڻ منهنجي يار، وسڻ جا ويس ڪيا.

تڏهن اتر واءُ لڳندي هئي ته ڪينجهر هندورو ٿي ويندي هئي. شاهه سائين ڪيڏي خوبصورت تشبيهه ۾ چيو آهي:

لڳي اتر واءُ، ڪينجهر هندورو ٿئي!

اڄ ساڙيندڙ جهولن جو ديس اتر، تکي لڪ جي لپيٽ ۾ آهي. گرمي پد، 50 ڊگري سينٽي گريڊ کي ڪراس ڪيو آهي، اهو ڪڏهن ڪڏهن 54 ڊگريون پار ڪري رڪارڊ ٽوڙيندو آهي. غضب جي ڪنهن لوساٽيندڙ لڪ ۾ به هتان جي زندگي روان دوان رهي ٿي. هتان جا ڏسڻ ۾ هيڻا پر هماليه کان مضبوط ماڻهو قهر آلود گرمي ۾ به پنهنجي ڪرت سان لڳا رهن ٿا. بي پرواهه ۽ بي خوف! ههڙي گرمي ۾ ٻارن جون رانديون ۽ رولاڪيون ڏسي، منهنجي دل کي به ڪا ياقوتي طاقت ملي ويندي آهي ۽ دل پئي چوندي آهي ته پيو رستا رلندو رهان. گهڻا ماڻهو پڇندا آهن. سائين ڪيئن پيا گهمو؟ چوندو آهيان. ’چريو چاهه آهي پيو رلائي‘ اتر جي لڪ اپريل کان شروع ٿيندي آهي، پر مئي ۽ جون، ان جي جوبن جا مهينا آهن. ڪنهن شاعر لاءِ اها خوابناڪ موسم آهي، جيڪا ان جي جهول کي مشاهدي جي خزاني سان ڀريو ڇڏي. هڪ ڀيري مون کي هڪ ڪانوَ تي رحم آيو، جيڪو وڻ جي ڇانوَ ۾ ويهي به وڏا ساهه کڻي رهيو هو، گرم لڪ ۾ هن جي زبان ٻاهر نڪري آئي هئي. مون کي انهن ٻارن جو منظر ڏاڍو خوبصورت ۽ پرڪشش لڳو، جيڪي ساڙيندڙ جهولن ۾ هٿن ۾ ڪانا کنيو، ڏينڀن جي مانارن کي ڇيڙيو، ککر کي کڙو هڻي ڏينڀن سان ويڙهه ڪري وڏو مزو وٺي رهيا هئا. مئي، جون ۾ اتر جا واهه وهي ايندا آهن ۽ ان موسم ۾ ٻار، ٻڍا ۽ جوان پوڙها سارو ڏينهن وهنجي سهنجي، هڪ نئين سگهه ۽ توانائي وٺي باهه جا الا کڻي، سوا نيزي تي آيل سج سان مقابي جي نئين سر تياري ڪندا آهن. ان مند ۾ بجلي روايتي بيوفائي ڪندي، ماڻهن جو سک ۽ چين کڻي، وڃي سج جي سلامي ٿيندي آهي ۽ ڪڏهن اڌ، ته ڪڏهن منو ۽ سڄو ڏينهن به گم ٿي ويندي آهي ۽ جي ايندي آهي ته، ڏينهن جي يا رات، پکن جي هوا، هوا نه هوندي آهي پر سج جو گولو لڳندي آهي!

جهولن جي مند ۾ اها شام خوشنصيب هوندي آهي، جڏهن اتر کان ميرانجهڙو آسمان، هڪ مٽي جي طوفان جو ڏس ڏيندو آهي. تيز هوا تي خوب مٽي وسندي آهي ۽ ميرانجهڙي آسمان ۾ لڪل هلڪن ڦلڪن ڪڪرن مان گرج چمڪ سان مينهن جون ڪڻيون، گرم ماحول کي وقتي طور هڪ فرحت بخش ٿڌاڻ ڏيئي وينديون آهن. اهو ڏينهن ۽ اها رات، اتر وارن لاءِ وڏي آرام جي هوندي آهي. پر اڳلي ڏينهن نئون سنئون نئي سج اڀري ئي اکيون ڏيکارڻ شروع ڪندو آهي ۽ صبح به نه ڏسندو آهي ۽ ويندو آهي باهه اوڳاڇيندو! لڪ کي هتي لک به چون ۽ جهولو به، اها موسم ڇا ايندي آهي، نازڪ ٻوٽا ان جي غضبناڪي جي سٽ نه سهيو، پتن کي ٿيندي پاڙن تائين سڙيو خشڪ ٿيو وڃن. منهنجو گلن جو سڄو سدابهار شوق، سڄو سال ٽڙيو گهر جي آڳر جي رونق ٿيو وتي، پر مئي، جون ڇا اچن، سارو شوق ئي شڪار ٿيو وڃي. هيل به گلاب، موتيو ۽ بوگم بيل جا ٻوٽا سڙي خشڪ ڪاٺي ٿي ويا آهن. نازڪ ٻوٽن جي ابتڙ ٻٻر، پپر، نم، ٽاري، بڙ، کبڙ ۽ ٻهراڙيءَ جا ٻيا ٻوٽا ايئن آهن جو جيترو لوءَ ۽ تپش ٿيندو انهن جي ڇانو گهاٽي، ان ئي موسم ۾ کبڙ مان پيرون پچندا آهن ۽ انگريزي ٻٻر مان سڱريون، اهو هتان جو نج ۽ اصلوڪو ميوو آهي. جيڪو اسان ننڍي عمر ۾ رولاڪيون ڪندي گهڻو ئي کاڌو جنهن جو ذائقو ۽ مزو اڄ به بي مثل آهي.

جيڪب آباد، لاڙڪاڻو، شڪارپور ۽ سکر ضلعا (هاڻ ضلعا وڌي ويا آهن) اهي اتر جا ضلعا آهن ۽ اتان جي ماڻهن کي اترادي سڏيو ويندو آهي. هن سڄي اترادي پٽي ۾ رڪارڊ ٽوڙ گرمي پوندي آهي ۽ ڪڏهن ڪڏهن اها گرمي وچولن ضلعن، نوابشاهه ۽ نوشهروفيروز ۽ بلوچستان طرف سبي کي به پنهنجي لپيٽ ۾وٺندي آهي.

صديون ٻه اڳ، اڄ واري گرمي جيان اتر جي سردي به مشهور هئي، بلوچستان جي پهاڙن تي پوندڙ برفباري ۽ اتان اٿندڙ سرد هوائون، سنڌ جي اتر کان ٿينديون ڏکڻ جو رخ ڪنديون هيون. انهن ڏينهن ۾ شاهه سائين چيو:

سي نمريا پاند، اتر لڳا آءُ پرين!

اڌ صدي اڳ به اتر ۾ سرديءَ جو خاصو چرچو هو، امڙ ٻڌائيندي آهي ته نج سياري ۾ دلا ڄمي ويندا هئا ۽ پيئڻ جو پاڻي برف ٿي ويندو هيو. اتر ۾ موسمي تبديلي اسان جي سانڀر ۾ ٿي آهي. اتي گرمي پد جو اضافو اسان جي ڪچي جواني کان شروع ٿيو آهي. مون کان منهنجو 12 سالن جو ننڍڙو رميز پڇندو آهي. بابا اسان وٽ ايڏي گرمي ڇو آهي؟ ڌڪو هڻي چيم پُٽ جيڪي ملڪ ۽ علائقا خط استوا جي ويجهو هوندا آهن اهي گهڻو گرم هوندا آهن پچيائين اهو خط استوا ڇا آهي؟ چيم، توهان جي نصاب ۾ ته اهو شامل آهي. توهان کي ناهي پڙهايو ويو!؟ پر اهو ڪير پڙهائي!؟ رات جي بند بجلي ۽ سخت گرميءَ ۾ منهنجي 7 سالن جي ننڍڙي عادل ماني کائيندي چيو، بابا الله سائين اسان جي گرمي انگريزن کي ڏئي، انهن کان اسان لاءِ سردي وٺي! مون چيو، پُٽ ڪاش ايئن ٿئي!

جواب ڇڏيو

لاگ ان ٿيڻ لاءِ هيٺ پنهنجي تفصيل ڀريو يا ڪنهن آئڪان تي ڪلڪ ڪريو:

WordPress.com Logo

توهان پنهنجو WordPress.com اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Twitter picture

توهان پنهنجو Twitter اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Facebook photo

توهان پنهنجو Facebook اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Google+ photo

توهان پنهنجو Google+ اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

%s سان رابطو پيو ڪري

%d bloggers like this: