• </* Theme Name: Twenty Ten Theme URI: http://wordpress.org/ Description: The 2010 theme for WordPress is stylish, customizable, simple, and readable -- make it yours with a custom menu, header image, and background. Twenty Ten supports six widgetized areas (two in the sidebar, four in the footer) and featured images (thumbnails for gallery posts and custom header images for posts and pages). It includes stylesheets for print and the admin Visual Editor, special styles for posts in the "Asides" and "Gallery" categories, and has an optional one-column page template that removes the sidebar. Author: the WordPress team Version: 1.3 License: GNU General Public License License URI: license.txt Tags: black, blue, white, two-columns, fixed-width, custom-header, custom-background, threaded-comments, sticky-post, translation-ready, microformats, rtl-language-support, editor-style, custom-menu */ /* =Reset default browser CSS. Based on work by Eric Meyer: http://meyerweb.com/eric/tools/css/reset/index.html -------------------------------------------------------------- */ html, body, div, span, applet, object, iframe, h1, h2, h3, h4, h5, h6, p, blockquote, pre, a, abbr, acronym, address, big, cite, code, del, dfn, em, font, img, ins, kbd, q, s, samp, small, strike, strong, sub, sup, tt, var, b, u, i, center, dl, dt, dd, ol, ul, li, fieldset, form, label, legend, table, caption, tbody, tfoot, thead, tr, th, td { background: transparent; border: 0; margin: 0; padding: 0; vertical-align: baseline; } body { line-height: 1; } h1, h2, h3, h4, h5, h6 { clear: both; font-weight: normal; } ol, ul { list-style: none; } blockquote { quotes: none; } blockquote:before, blockquote:after { content: ''; content: none; } del { text-decoration: line-through; } /* tables still need 'cellspacing="0"' in the markup */ table { border-collapse: collapse; border-spacing: 0; } a img { border: none; } /* =Layout -------------------------------------------------------------- */ /* LAYOUT: Two columns DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: left; margin: 0 -240px 0 0; width: 100%; } #content { margin: 0 280px 0 20px; } #primary, #secondary { float: right; overflow: hidden; width: 220px; } #secondary { clear: right; } #footer { clear: both; width: 100%; } /* LAYOUT: One column, no sidebar DESCRIPTION: One centered column with no sidebar */ .one-column #content { margin: 0 auto; width: 640px; } /* LAYOUT: Full width, no sidebar DESCRIPTION: Full width content with no sidebar; used for attachment pages */ .single-attachment #content { margin: 0 auto; width: 900px; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url { font-family: MB Khursheed, Georgia, "Bitstream Charter", serif; } h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, .wp-caption-text { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, "Helvetica Neue", Arial, Helvetica, "Nimbus Sans L", sans-serif; } pre { font-family: MB Khursheed, "Courier 10 Pitch", Courier, monospace; } code { font-family: MB Khursheed, Monaco, Consolas, "Andale Mono", "DejaVu Sans Mono", monospace; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #access .menu-header, div.menu, #colophon, #branding, #main, #wrapper { margin: 0 auto; width: 940px; } #wrapper { background: #fff; margin-top: 20px; padding: 0 20px; } /* Structure the footer area */ #footer-widget-area { overflow: hidden; } #footer-widget-area .widget-area { float: left; margin-right: 20px; width: 220px; } #footer-widget-area #fourth { margin-right: 0; } #site-info { float: left; font-size: 14px; font-weight: bold; width: 700px; } #site-generator { float: right; width: 220px; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Main global 'theme' and typographic styles */ body { background: #f1f1f1; } body, input, textarea { color: #666; font-size: 12px; line-height: 18px; } hr { background-color: #e7e7e7; border: 0; clear: both; height: 1px; margin-bottom: 18px; } /* Text elements */ p { margin-bottom: 18px; text-align:justify; } ul { list-style: square; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol { list-style: decimal; margin: 0 0 18px 1.5em; } ol ol { list-style: upper-alpha; } ol ol ol { list-style: lower-roman; } ol ol ol ol { list-style: lower-alpha; } ul ul, ol ol, ul ol, ol ul { margin-bottom: 0; } dl { margin: 0 0 24px 0; } dt { font-weight: bold; } dd { margin-bottom: 18px; } strong { font-weight: bold; } cite, em, i { font-style: italic; } big { font-size: 131.25%; } ins { background: #ffc; text-decoration: none; } blockquote { font-style: italic; padding: 0 3em; } blockquote cite, blockquote em, blockquote i { font-style: normal; } pre { background: #f7f7f7; color: #222; line-height: 18px; margin-bottom: 18px; overflow: auto; padding: 1.5em; } abbr, acronym { border-bottom: 1px dotted #666; cursor: help; } sup, sub { height: 0; line-height: 1; position: relative; vertical-align: baseline; } sup { bottom: 1ex; } sub { top: .5ex; } input[type="text"], textarea { background: #f9f9f9; border: 1px solid #ccc; box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -moz-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); -webkit-box-shadow: inset 1px 1px 1px rgba(0,0,0,0.1); padding: 2px; } a:link { color: #0066cc; } a:visited { color: #743399; } a:active, a:hover { color: #ff4b33; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { position: absolute; left: -9000px; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #header { padding: 30px 0 0 0; } #site-title { float: left; font-size: 30px; line-height: 36px; margin: 0 0 18px 0; width: 700px; } #site-title a { color: #000; font-weight: bold; text-decoration: none; } #site-description { clear: right; float: right; font-style: italic; margin: 15px 0 18px 0; width: 220px; } /* This is the custom header image */ #branding img { border-top: 4px solid #000; border-bottom: 1px solid #000; display: block; float: left; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { background: #000; display: block; float: left; margin: 0 auto; width: 940px; } #access .menu-header, div.menu { font-size: 13px; margin-left: 12px; width: 928px; } #access .menu-header ul, div.menu ul { list-style: none; margin: 0; } #access .menu-header li, div.menu li { float: left; position: relative; } #access a { color: #aaa; display: block; line-height: 38px; padding: 0 10px; text-decoration: none; } #access ul ul { box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -moz-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); -webkit-box-shadow: 0px 3px 3px rgba(0,0,0,0.2); display: none; position: absolute; top: 38px; left: 0; float: left; width: 180px; z-index: 99999; } #access ul ul li { min-width: 180px; } #access ul ul ul { left: 100%; top: 0; } #access ul ul a { background: #333; line-height: 1em; padding: 10px; width: 160px; height: auto; } #access li:hover > a, #access ul ul :hover > a { background: #333; color: #fff; } #access ul li:hover > ul { display: block; } #access ul li.current_page_item > a, #access ul li.current-menu-ancestor > a, #access ul li.current-menu-item > a, #access ul li.current-menu-parent > a { color: #fff; } * html #access ul li.current_page_item a, * html #access ul li.current-menu-ancestor a, * html #access ul li.current-menu-item a, * html #access ul li.current-menu-parent a, * html #access ul li a:hover { color: #fff; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #main { clear: both; overflow: hidden; padding: 40px 0 0 0; } #content { margin-bottom: 36px; } #content, #content input, #content textarea { color: #333; font-size: 16px; line-height: 24px; } #content p, #content ul, #content ol, #content dd, #content pre, #content hr { margin-bottom: 24px; } #content ul ul, #content ol ol, #content ul ol, #content ol ul { margin-bottom: 0; } #content pre, #content kbd, #content tt, #content var { font-size: 15px; line-height: 21px; } #content code { font-size: 13px; } #content dt, #content th { color: #000; } #content h1, #content h2, #content h3, #content h4, #content h5, #content h6 { color: #000; line-height: 1.5em; margin: 0 0 20px 0; } #content table { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 -1px 24px 0; text-align: left; width: 100%; } #content tr th, #content thead th { color: #888; font-size: 12px; font-weight: bold; line-height: 18px; padding: 9px 24px; } #content tr td { border-top: 1px solid #e7e7e7; padding: 6px 24px; } #content tr.odd td { background: #f2f7fc; } .hentry { margin: 0 0 48px 0; } .home .sticky { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; margin-left: -20px; margin-right: -20px; padding: 18px 20px; } .single .hentry { margin: 0 0 36px 0; } .page-title { color: #000; font-size: 14px; font-weight: bold; margin: 0 0 36px 0; } .page-title span { color: #333; font-size: 16px; font-style: italic; font-weight: normal; } .page-title a:link, .page-title a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .page-title a:active, .page-title a:hover { color: #ff4b33; } #content .entry-title { color: #000; font-size: 21px; font-weight: bold; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0; } .entry-title a:link, .entry-title a:visited { color: #000; text-decoration: none; } .entry-title a:active, .entry-title a:hover { color: #ff4b33; } .entry-meta { color: #888; font-size: 12px; } .entry-meta abbr, .entry-utility abbr { border: none; } .entry-meta abbr:hover, .entry-utility abbr:hover { border-bottom: 1px dotted #666; } .entry-content, .entry-summary { clear: both; padding: 12px 0 0 0; } #content .entry-summary p:last-child { margin-bottom: 12px; } .entry-content fieldset { border: 1px solid #e7e7e7; margin: 0 0 24px 0; padding: 24px; } .entry-content fieldset legend { background: #fff; color: #000; font-weight: bold; padding: 0 24px; } .entry-content input { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-right: 24px; } .entry-content label { color: #888; font-size: 12px; } .entry-content select { margin: 0 0 24px 0; } .entry-content sup, .entry-content sub { font-size: 10px; } .entry-content blockquote.left { float: left; margin-left: 0; margin-right: 24px; text-align: right; width: 33%; } .entry-content blockquote.right { float: right; margin-left: 24px; margin-right: 0; text-align: left; width: 33%; } .page-link { clear: both; color: #000; font-weight: bold; margin: 0 0 22px 0; word-spacing: 0.5em; } .page-link a:link, .page-link a:visited { background: #f1f1f1; color: #333; font-weight: normal; padding: 0.5em 0.75em; text-decoration: none; } .home .sticky .page-link a { background: #d9e8f7; } .page-link a:active, .page-link a:hover { color: #ff4b33; } body.page .edit-link { clear: both; display: block; } #entry-author-info { background: #f2f7fc; border-top: 4px solid #000; clear: both; font-size: 14px; line-height: 20px; margin: 24px 0; overflow: hidden; padding: 18px 20px; } #entry-author-info #author-avatar { background: #fff; border: 1px solid #e7e7e7; float: left; height: 60px; margin: 0 -104px 0 0; padding: 11px; } #entry-author-info #author-description { float: left; margin: 0 0 0 104px; } #entry-author-info h2 { color: #000; font-size: 100%; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } .entry-utility { clear: both; color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } .entry-meta a, .entry-utility a { color: #888; } .entry-meta a:hover, .entry-utility a:hover { color: #ff4b33; } #content .video-player { padding: 0; } /* =Asides -------------------------------------------------------------- */ .home #content .format-aside p, .home #content .category-asides p { font-size: 14px; line-height: 20px; margin-bottom: 10px; margin-top: 0; } .home .hentry.format-aside, .home .hentry.category-asides { padding: 0; } .home #content .format-aside .entry-content, .home #content .category-asides .entry-content { padding-top: 0; } /* =Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .format-gallery .size-thumbnail img, .category-gallery .size-thumbnail img { border: 10px solid #f1f1f1; margin-bottom: 0; } .format-gallery .gallery-thumb, .category-gallery .gallery-thumb { float: left; margin-right: 20px; margin-top: -4px; } .home #content .format-gallery .entry-utility, .home #content .category-gallery .entry-utility { padding-top: 4px; } /* =Attachment pages -------------------------------------------------------------- */ .attachment .entry-content .entry-caption { font-size: 140%; margin-top: 24px; } .attachment .entry-content .nav-previous a:before { content: '\21900a0'; } .attachment .entry-content .nav-next a:after { content: '0a0\2192'; } /* =Images -------------------------------------------------------------- */ /* Resize images to fit the main content area. - Applies only to images uploaded via WordPress by targeting size-* classes. - Other images will be left alone. Use "size-auto" class to apply to other images. */ img.size-auto, img.size-full, img.size-large, img.size-medium, .attachment img { max-width: 100%; /* When images are too wide for containing element, force them to fit. */ height: auto; /* Override height to match resized width for correct aspect ratio. */ } .alignleft, img.alignleft { display: inline; float: left; margin-right: 24px; margin-top: 4px; } .alignright, img.alignright { display: inline; float: right; margin-left: 24px; margin-top: 4px; } .aligncenter, img.aligncenter { clear: both; display: block; margin-left: auto; margin-right: auto; } img.alignleft, img.alignright, img.aligncenter { margin-bottom: 12px; } .wp-caption { background: #f1f1f1; line-height: 18px; margin-bottom: 20px; max-width: 632px !important; /* prevent too-wide images from breaking layout */ padding: 4px; text-align: center; } .wp-caption img { margin: 5px 5px 0; } .wp-caption p.wp-caption-text { color: #888; font-size: 12px; margin: 5px; } .wp-smiley { margin: 0; } .gallery { margin: 0 auto 18px; } .gallery .gallery-item { float: left; margin-top: 0; text-align: center; width: 33%; } .gallery-columns-2 .gallery-item { width: 50%; } .gallery-columns-4 .gallery-item { width: 25%; } .gallery img { border: 2px solid #cfcfcf; } .gallery-columns-2 .attachment-medium { max-width: 92%; height: auto; } .gallery-columns-4 .attachment-thumbnail { max-width: 84%; height: auto; } .gallery .gallery-caption { color: #888; font-size: 12px; margin: 0 0 12px; } .gallery dl { margin: 0; } .gallery img { border: 10px solid #f1f1f1; } .gallery br+br { display: none; } #content .attachment img {/* single attachment images should be centered */ display: block; margin: 0 auto; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .navigation { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; overflow: hidden; } .navigation a:link, .navigation a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .navigation a:active, .navigation a:hover { color: #ff4b33; } .nav-previous { float: left; width: 50%; } .nav-next { float: right; text-align: right; width: 50%; } #nav-above { margin: 0 0 18px 0; } #nav-above { display: none; } .paged #nav-above, .single #nav-above { display: block; } #nav-below { margin: -18px 0 0 0; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ #comments { clear: both; } #comments .navigation { padding: 0 0 18px 0; } h3#comments-title, h3#reply-title { color: #000; font-size: 20px; font-weight: bold; margin-bottom: 0; } h3#comments-title { padding: 24px 0; } .commentlist { list-style: none; margin: 0; } .commentlist li.comment { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; line-height: 24px; margin: 0 0 24px 0; padding: 0 0 0 56px; position: relative; } .commentlist li:last-child { border-bottom: none; margin-bottom: 0; } #comments .comment-body ul, #comments .comment-body ol { margin-bottom: 18px; } #comments .comment-body p:last-child { margin-bottom: 6px; } #comments .comment-body blockquote p:last-child { margin-bottom: 24px; } .commentlist ol { list-style: decimal; } .commentlist .avatar { position: absolute; top: 4px; left: 0; } .comment-author { } .comment-author cite { color: #000; font-style: normal; font-weight: bold; } .comment-author .says { font-style: italic; } .comment-meta { font-size: 12px; margin: 0 0 18px 0; } .comment-meta a:link, .comment-meta a:visited { color: #888; text-decoration: none; } .comment-meta a:active, .comment-meta a:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .even { } .commentlist .bypostauthor { } .reply { font-size: 12px; padding: 0 0 24px 0; } .reply a, a.comment-edit-link { color: #888; } .reply a:hover, a.comment-edit-link:hover { color: #ff4b33; } .commentlist .children { list-style: none; margin: 0; } .commentlist .children li { border: none; margin: 0; } .nopassword, .nocomments { display: none; } #comments .pingback { border-bottom: 1px solid #e7e7e7; margin-bottom: 18px; padding-bottom: 18px; } .commentlist li.comment+li.pingback { margin-top: -6px; } #comments .pingback p { color: #888; display: block; font-size: 12px; line-height: 18px; margin: 0; } #comments .pingback .url { font-size: 13px; font-style: italic; } /* Comments form */ input[type=submit] { color: #333; } #respond { border-top: 1px solid #e7e7e7; margin: 24px 0; overflow: hidden; position: relative; } #respond p { margin: 0; } #respond .comment-notes { margin-bottom: 1em; } .form-allowed-tags { line-height: 1em; } .children #respond { margin: 0 48px 0 0; } h3#reply-title { margin: 18px 0; } #comments-list #respond { margin: 0 0 18px 0; } #comments-list ul #respond { margin: 0; } #cancel-comment-reply-link { font-size: 12px; font-weight: normal; line-height: 18px; } #respond .required { color: #ff4b33; font-weight: bold; } #respond label { color: #888; font-size: 12px; } #respond input { margin: 0 0 9px; width: 98%; } #respond textarea { width: 98%; } #respond .form-allowed-tags { color: #888; font-size: 12px; line-height: 18px; } #respond .form-allowed-tags code { font-size: 11px; } #respond .form-submit { margin: 12px 0; } #respond .form-submit input { font-size: 14px; width: auto; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { list-style: none; margin-left: 0; } .widget-area ul ul { list-style: square; margin-left: 1.3em; } .widget-area select { max-width: 100%; } .widget_search #s {/* This keeps the search inputs in line */ width: 60%; } .widget_search label { display: none; } .widget-container { margin: 0 0 18px 0; } .widget-title { color: #222; font-weight: bold; } .widget-area a:link, .widget-area a:visited { text-decoration: none; } .widget-area a:active, .widget-area a:hover { text-decoration: underline; } .widget-area .entry-meta { font-size: 11px; } #wp_tag_cloud div { line-height: 1.6em; } #wp-calendar { width: 100%; } #wp-calendar caption { color: #222; font-size: 14px; font-weight: bold; padding-bottom: 4px; text-align: left; } #wp-calendar thead { font-size: 11px; } #wp-calendar thead th { } #wp-calendar tbody { color: #aaa; } #wp-calendar tbody td { background: #f5f5f5; border: 1px solid #fff; padding: 3px 0 2px; text-align: center; } #wp-calendar tbody .pad { background: none; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: right; } .widget_rss a.rsswidget { color: #000; } .widget_rss a.rsswidget:hover { color: #ff4b33; } .widget_rss .widget-title img { width: 11px; height: 11px; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-left: 0; padding: 0 20px 0 0; } #main .widget-area ul ul { border: none; margin-left: 1.3em; padding: 0; } #primary { } #secondary { } /* Footer widget areas */ #footer-widget-area { } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #footer { margin-bottom: 20px; } #colophon { border-top: 4px solid #000; margin-top: -4px; overflow: hidden; padding: 18px 0; } #site-info { font-weight: bold; } #site-info a { color: #000; text-decoration: none; } #site-generator { font-style: italic; position: relative; } #site-generator a { background: url(images/wordpress.png) center left no-repeat; color: #666; display: inline-block; line-height: 16px; padding-left: 20px; text-decoration: none; } #site-generator a:hover { text-decoration: underline; } img#wpstats { display: block; margin: 0 auto 10px; } /* =Mobile Safari ( iPad, iPhone and iPod Touch ) -------------------------------------------------------------- */ pre { -webkit-text-size-adjust: 140%; } code { -webkit-text-size-adjust: 160%; } #access, .entry-meta, .entry-utility, .navigation, .widget-area { -webkit-text-size-adjust: 120%; } #site-description { -webkit-text-size-adjust: none; } /* =Print Style -------------------------------------------------------------- */ @media print { body { background: none !important; } #wrapper { clear: both !important; display: block !important; float: none !important; position: relative !important; } #header { border-bottom: 2pt solid #000; padding-bottom: 18pt; } #colophon { border-top: 2pt solid #000; } #site-title, #site-description { float: none; line-height: 1.4em; margin: 0; padding: 0; } #site-title { font-size: 13pt; } .entry-content { font-size: 14pt; line-height: 1.6em; } .entry-title { font-size: 21pt; } #access, #branding img, #respond, .comment-edit-link, .edit-link, .navigation, .page-link, .widget-area { display: none !important; } #container, #header, #footer { margin: 0; width: 100%; } #content, .one-column #content { margin: 24pt 0 0; width: 100%; } .wp-caption p { font-size: 11pt; } #site-info, #site-generator { float: none; width: auto; } #colophon { width: auto; } img#wpstats { display: none; } #site-generator a { margin: 0; padding: 0; } #entry-author-info { border: 1px solid #e7e7e7; } #main { display: inline; } .home .sticky { border: none; } } /* Theme Name: Twenty Ten */ /* RTL Basics */ body { direction:rtl; unicode-bidi:embed; } /* LAYOUT: Two-Column (Right) DESCRIPTION: Two-column fixed layout with one sidebar right of content */ #container { float: right; margin: 0 0 0 -240px; } #content { margin: 0 20px 36px 280px; } #primary, #secondary { float: left; } #secondary { clear: left; } /* =Fonts -------------------------------------------------------------- */ body, input, textarea, .page-title span, .pingback a.url, h3#comments-title, h3#reply-title, #access .menu, #access div.menu ul, #cancel-comment-reply-link, .form-allowed-tags, #site-info, #site-title, #wp-calendar, .comment-meta, .comment-body tr th, .comment-body thead th, .entry-content label, .entry-content tr th, .entry-content thead th, .entry-meta, .entry-title, .entry-utility, #respond label, .navigation, .page-title, .pingback p, .reply, .widget-title, input[type=submit] { font-family: MB Khursheed, Arial, Tahoma, sans-serif; } /* =Structure -------------------------------------------------------------- */ /* The main theme structure */ #footer-widget-area .widget-area { float: right; margin-left: 20px; margin-right: 0; } #footer-widget-area #fourth { margin-left: 0; } #site-info { float: right; } #site-generator { float: left; } /* =Global Elements -------------------------------------------------------------- */ /* Text elements */ ul, ol { margin: 0 1.5em 18px 0; } blockquote { font-style: normal; } /* Text meant only for screen readers */ .screen-reader-text { left: auto; text-indent:-9000px; overflow:hidden; } /* =Header -------------------------------------------------------------- */ #site-title { float: right; } #site-description { clear: left; float: left; font-style: normal; } #branding img { float: right; } /* =Menu -------------------------------------------------------------- */ #access { float:right; } #access .menu-header, div.menu { margin-right: 12px; margin-left: 0; } #access .menu-header li, div.menu li{ float:right; } #access ul ul { left:auto; right:0; float:right; } #access ul ul ul { left:auto; right:100%; } /* =Content -------------------------------------------------------------- */ #content table { text-align: right; margin: 0 0 24px -1px; } .page-title span { font-style:normal; } .entry-title, .entry-meta { clear: right; float: right; margin-left: 68px; margin-right: 0; } .entry-content input.file, .entry-content input.button { margin-left: 24px; margin-right:0; } .entry-content blockquote.left { float: right; margin-right: 0; margin-left: 24px; text-align: left; } .entry-content blockquote.right { float: left; margin-right: 24px; margin-left: 0; text-align: right; } #entry-author-info #author-avatar { float: right; margin: 0 0 0 -104px; } #entry-author-info #author-description { float: right; margin: 0 104px 0 0; } /* Gallery listing -------------------------------------------------------------- */ .category-gallery .gallery-thumb { float: right; margin-left:20px; margin-right:0; } /* Images -------------------------------------------------------------- */ #content .gallery .gallery-caption { margin-right: 0; } #content .gallery .gallery-item { float: right; } /* =Navigation -------------------------------------------------------------- */ .nav-previous { float: right; } .nav-next { float: left; text-align:left; } /* =Comments -------------------------------------------------------------- */ .commentlist li.comment { padding: 0 56px 0 0; } .commentlist .avatar { right: 0; left: auto; } .comment-author .says, #comments .pingback .url { font-style: normal; } /* Comments form */ .children #respond { margin: 0 0 0 48px; } /* =Widget Areas -------------------------------------------------------------- */ .widget-area ul { margin-right: 0; } .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } #wp-calendar caption { text-align: right; } #wp-calendar tfoot #next { text-align: left; } /* Main sidebars */ #main .widget-area ul { margin-right: 0; padding: 0 0 0 20px; } #main .widget-area ul ul { margin-right: 1.3em; margin-left: 0; } /* =Footer -------------------------------------------------------------- */ #site-generator { font-style:normal; } #site-generator a { background-position: right center; padding-right: 20px; padding-left: 0; } .wordpress-hit-counter {direction:ltr;}
  • هڪ ڏينهن اسلاميه ڪاليج سکر جي اسٽاف روم ۾ ويٺي ويٺي سائين امير گل ڪٽوهر چيو ته اخبارن ۾ ڪالم ته ڏاڍا سٺا ٿا اچن پر ڪجھ عرصي کانپوءِ انهن جو نالو نشان نٿو ملي. پڇيومانس ته انٽرنيٽ تي به نٿا ملن . چيائين اتي به وڌ ۾ وڌ هفتي کان پراڻا نٿا ملن. بس اها ڳاله هئي هي بلاگ ٺاهڻ جي. _____ دعاگو : احمد علي مڱريو Website: ahmed.mangrio.com Email: ahmed@mangrio.com
  • صفحا

  • آرڪائوز

  • تازا ليک

  • تازا رايا

    Mohammad Khan Sial on وساريان نه وسرن (5) ڊي سي هاءِ…
    heman kumar on ڪاوش هائيڊ پارڪ
    jamila abbassi on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    سنڌي ٻولي قومي ٻولي… on سنڌي ٻولي قومي ٻولي ڇو نه؟ ليک…
    Rehman Memon on تازي بجيٽ ۽ پسماندگي جي ڏانوڻن…
    Munwar ali on هر ڳالهه جي هڪڙي موسم آهي! ليک…
    ALLAHDINO BABBAR on ڏاکڻي پنجاب ۾ دهشتگردن خلاف ام…
    Dr Sameena Afghan on This blog is no more upda…
    Dr Sameena Afghan on تبديلي ئي آپشن هجڻ گهرجي! ليکڪ…
    Qasim Ali shah on سنڌ مان هندو آبادي جي لڏ پلاڻ…
    Sunita on ايف-آءِ-آر ڪٿي داخل ڪرائجي؟ لي…
    Abrar Ali Katpar on سال 1954 کان وٺي… ليکڪ :…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    Bilal jan on چڪر ڇاهي؟ ليکڪ : ڊاڪٽر ايوب…
    muntazer soomro on سنڌ ۾ ايڏي پير پرستي ڇو…
  • بلاگ ڏٺو ويو

    • 13,210 دفعا

ڳالهائيندڙ طبقي“ جون ڪجهه درست ڳالهيون ليکڪ : مير حسن آريسر

مير حسن آريسر

مير حسن آريسر

ڳالهه رڳو اها صحيح ناهي ته،

”سنڌ وڏو واپار، ڪوئي نانءُ ڳنهي ڏسي.“ پر ڳالهه اها به صحيح آهي ته،

”سنڌڙي تنهنجو نانءُ وتو، ڄڻ ڪاريهر تي پير پيو“.

خوف ۽ غير يقيني واري هاڻوڪي صورتحال ۾ ڦڻ ڪڍي ويٺل ڪاريهر جهڙين سياسي، سماجي، معاشي ۽ معاشرتي حالتن جو زهر انهن ماڻهن جي پيرن جي تلاش ۾ آهي، جيڪي سنڌڙيءَ جو نالو وٺڻ کان نٿا مڙن. مسئلو سواتي مسافرن جي آبادڪاريءَ جو هجي يا ڪراچيءَ ۾ ٽارگيٽ ڪلنگ جي نالي ۾ ٿيندڙ قتلام جو، ڳالهه ڪارو ڪاري جي نالي ۾ سنڌ کي نياڻين جو ڪوس گهر بڻائڻ جي هجي يا دريا شاهه جي سڪي وڃڻ جي، سنڌ جو ”ڳالهائيندڙ طبقو“ گهٽ ۾ گهٽ ڪجهه اهڙين ڳالهين تي پير کوڙي بيٺل آهي، جن کي سنڌ جو عام ماڻهو به صحيح ٿو سمجهي.

اها ڳالهه ان حقيقت ڏانهن هڪڙو اڻ لکو اشارو آهي ته پنج هزار سالن جي تهذيب جا چار ڪروڙ وارث تاريخ جي ڪنهن وڏي اتفاق راءِ ڏانهن وڌي رهيا آهن. اها ڳالهه جيڪڏهن وڏي خوشفهمي تي مبني ناهي ته پوءِ سنڌ جي ڳالهائيندڙ طبقي جون ڪيل اهي سڀ ڳالهيون درست آهن، جن جو آخري نتيجو هڪڙو ئي ٿو نڪري ته سنڌ کي پنهنجي قومي وجود جي سلامتيءَ لاءِ هڪ ٿيڻ گهرجي. باوجود انهيءَ صحيح ڳالهه تي ڳنڍ ٻڌي بيٺل سنڌ جو صاحب راءِ طبقو اڃا ان ڳالهه سان لاڳاپيل ٻين ڪيترين ئي ڳالهين تي واضح ناهي، جن ۾ اها ڳالهه به شامل آهي ته سنڌ جي وجود جي سلامتيءَ لاءِ اتفاق ۽ اتحاد سنڌ جي سياسي پارٽين وچ ۾ ٿيڻ گهرجي يا سنڌي عوام ۾ ۽ ان ڳالهه جو ٻيو وڏو سوال ته، اتفاق يا اتحاد واري نقطي جي صحيح هجڻ جي تصديق ڪيئن ٿئي؟

ڳالهه نمبر پهرين ته، گذريل ڊگهي عرصي کان سنڌ جي قومي مفادن جي حاصلات ۽ سلامتي جي نالي ۾ سياست ڪندڙ سڀئي ڌريون پنهنجي نظرياتي ۽ سياسي نقطئه نظر ۾ هڪٻئي کان بنهه مختلف آهن، تنهن ڪري انهن جو اتحاد ڊگهي پنڌ جي ساهي پچائي سگهي، اهو فطري طرح گهٽ ممڪن آهي. سنڌ جو ماضي سياسي اتحادن جي اهڙن مثالن سان ڀريو پيو آهي، البته هن وقت سنڌ جي سياسي پارٽين جي هڪٻئي ڏانهن پنهنجائپ واري روش هڪڙي بهتر ۽ مثبت تبديلي آهي، جنهن کي هر صورت ۾ پاڙون پختيون ڪرڻ گهرجن.

ٻي ڳالهه ته، دنيا جي انقلابن جي تاريخ جو اهو ڪهڙو مثال آهي، جيڪو اها ڳالهه ثابت ڪري ته، فلاڻو انقلاب مختلف سياسي پارٽين جي اتحاد پاران ڪيل فلاڻي جدوجهد جو نتيجو آهي؟ ان جي ابتڙ عالمي انقلابن جي تاريخ اها ڳالهه ثابت ٿي ڪري ته دنيا جا سڀئي انقلاب عوام جي اهڙي اتحاد ۽ اتفاق جو نتيجو هئا، جن کي عوام ڪنهن هڪڙي سياسي پارٽي جي صورت ۾ جدوجهد ڪري حاصل ڪيو. سنڌ کي به شايد اڳ يا پوءِ ائين ئي ڪرڻو پوي، جنهن جا آثار هاڻي آهستي آهستي چٽا ٿي رهيا آهن.

27 ڊسمبر 2007ع کان اڄ ڏينهن تائين سنڌي عوام جا قومي جلوا ان حقيقت جي وڏي نشاندهي ٿا ڪن ته پنهنجي قومي درد کي هڪڙي ۽ هڪ جيتري شدت سان محسوس ڪندڙ عوام گهڻو وقت انتشار جو شڪار رهي نٿو سگهي. سوال رڳو اهو آهي ته ان متحرڪ ٿيل خلق کي ڪهڙي سياسي پارٽي پاڻ ڏانهن متوجهه ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي ٿئي يا ڪو ووڪل ڪلاس ان کي پنهنجي واٽ تي وٺي ٿو هلي؟ ”ڏات ناهي ذات تي، جو وهي سو لهي“ جهڙي سٽ کي پنهنجي پوري معنيٰ ۽ مفهوم سان سمجهندڙ سنڌي قوم سمجهي ٿي ته هاڻوڪين حالتن کي منهن ڏيڻ جي سڄي ذميواري ڪنهن هڪڙي سياسي پارٽي تي عائد ڪرڻ بدران بذات خود کيس اڳڀرائي ان ڪري به ڪرڻي پوندي، جو هاڻوڪا مسئلا ڪنهن هڪڙي پارٽي جي کاتي کي وڌائڻ يا گهٽائڻ کان زور آهن. سنڌ جي طرفدار سياسي واٽ، بنا ڪنهن شڪ جي، سنڌ کي وڏو واپار سمجهڻ بدران ڪاريهر جي ٻرن ڏانهن وڌندڙ اهڙي واٽ رهي آهي، جنهن تي ”پاڻي ناهي پنڌ گهڻو، رائو رڳي رڃ“ واري صورتحال هوندي به ان واٽ جي هر مسافر پوئتي مڙي ڏسڻ کي مهڻو سمجهيو آهي. ”وٽي تي نالو نه هجڻ“ واري مهڻي هيٺ آيل انهن مسافرن جا نالا ون يونٽ مخالف تحريڪ کان ايوبي آمريت، ايم آر ڊي تحريڪ کان ڪالاباغ ڊيم مخالف تحريڪ ۽ ڌارين جي آبادڪاريءَ جي خلاف هلچل کان انصاف جي بحالي واري جدوجهد تائين وقت جي هر ان ورق تي تحرير ٿيل آهن، جنهن جو رنگ ڳاڙهو آهي. باوجود ان جي، سنڌ جو صاحب راءِ طبقو نتيجن جو سڄو بار اهڙين سياسي ڌرين تي رکڻ وقت شايد اها ڳالهه ويسر جي ور چاڙهي ٿو وڃي ته قومي سطح جي مفادن جي حاصلات ۽ تحفظ جي ذميواري هڪ ٻن يا چئن سياسي پارٽين تي عائد ٿيڻ بدران پوري جي پوري قوم تي عائد ٿي ٿئي. جيڪو مسئلو چار ڪروڙ عوام جو هجي، ان جي حل جو سڄو بار چار هزار ماڻهن جي مٿي جي ڀري ڪري باقي خلق لاتعلق بڻجي رڳو مبصر جو ڪردار ادا ڪندي رهي ته پوءِ نتيجا به ان سطح جا ايندا، يعني ڏهن ڀاتين جي هڪڙي گهر ۾ پورهيو ڪندڙ ٻه ڀاتي هجن ۽ خواهش ڪجي ته شام جو ڏهن پورهيتن جي اجوري جيترا پئسا ان گهر ۾ اچن، ان خواهش جي تڪميل ڪيئن ممڪن آهي؟ اهو ساڳيو سوال ٻئي حوالي سان انهن سياسي پارٽين جي اندروني صورتحال سان به لاڳو ٿئي ٿو، جن جا اڪثر ڪارڪن سياسي سرگرمين ۾ حصو پارٽ ٽائيم وٺندا ۽ تقاضا ڪندا ته نتيجا فل ٽائيم جي سرگرمين جيترا اچن. ڳالهه جي معنيٰ ته، ڪنهن به آئوٽ پٽ کي اِن پٽ سان مشروط نه ڪرڻ واري غير منطقي روش هڪڙي ڊگهي عرصي کان سنڌي قوم جي سماجي نفسيات ۾ شامل رهي آهي، جنهن ڪري به اڃا ڪيتريون ئي ڳالهيون صاف ۽ سڌيون ٿي نه سگهيون آهن. اهڙين اڻ سڌين ۽ اڻ چٽين ڳالهين مان اتفاق ۽ اتحاد واري ڳالهه به هڪڙي اهم ۽ بنيادي  ڳالهه آهي، جنهن کي پارٽين جي اتحاد سان مشروط ڪرڻ وقت سنڌ جي ساڃاهه وند طبقي جي وڏي اڪثريت لاشعوري طرح پنهنجي حصي جي قومي ذميواريءَ جو بار ٻئي جي پٺيءَ تي اڇلائڻ چاهيندي آهي. اهو ائين ته، جيڪڏهن سنڌ جون سياسي پارٽيون ڪنهن پرڪشش قومي اتحاد جي نالي کانسواءِ ڪا جدوجهد ڪنديون ته اها انهن مان هر هڪ جي پنهنجي مٿي جو سور هوندي. جيڪڏهن ڪا پارٽي ڪامياب ٿي ته سندن قسمت ۽ جي ناڪام ٿي ته اهو تبصرو هڪيو تڪيو حاضر هوندو ته ”ڇا ڪجي!! ڪنهن سياسي پارٽي جي ناڪامي مان قومي سطح جي نقصان وارو پاسو ان ڪري غائب هوندو جو ان جي بيان ڪرڻ سان غير جانبداري واري عياشي کي خطرو هوندو آهي. سنڌي غزل جي خوبصورت شاعر ولي محمد وفا پلي ان سلسلي ۾ ڏاڍي ٺهڪندڙ ڳالهه ڪئي آهي ته:

جي  اچين ته بهانا گهڻا

جي اچين ته بهانا گهڻا

جي نه اچين ته بهانا گهڻا

جي ورين ته بهانا گهڻا

سڀاڻي پرين ته بهانا گهڻا

پر مئڪسم گورڪي بهاني بازي جي حوالي سان هي ڳالهه چئي آهي ته: ”ڪنهن بهاني جي بنياد تي وابستگي ختم ڪرڻ خود فريبي آهي.“ ”گورڪي“ جي ان گفتي جي آئيني آڏو بيهندڙ هر سنڌي ماڻهو کي سياسي پارٽين جي اتحاد نه هئڻ جو بهانو ڇڏي عوام جي اتحاد ۽ اتفاق لاءِ اڳيان اچڻ ۾ آساني ٿيندي ۽ جڏهن سنڌي عوام بحيثيت قوم، ڪنهن نقطي تي متفق ۽ متحد ٿيندو، تڏهن ان جي شڪل لازمي طرح ڪنهن سياسي جماعت واري هوندي. اها شڪل سنڌ ۾ اڳواٽ موجود ڪنهن سياسي پارٽي جي فريم ۾ فٽ به ٿي سگهي ٿي ۽ جي نٿي ٿي سگهي ته پوءِ اهڙي مرحلي تي ووڪل ڪلاس وارو تصور ڪنهن وڏي ڪارنامي جو باعث به بڻجي سگهي ٿو، پر بنيادي ڳالهه عوام جي اتفاق ۽ اتحاد جي آهي.

ان مرحلي تي ٻي جيڪا اهم ڳالهه آهي، سا اها ته، جنهن نقطي تي اتفاق ۽ اتحاد ڪيو ٿو وڃي، ان جي صحيح هجڻ جي تصديق ڪيئن ٿيندي ۽ اها تصديق ڪير ڪندو؟ ڇاڪاڻ ته اتفاق ۽ اتحاد واري نقطي جي صحيح نه هجڻ جي صورت ۾ رڳو ايڪي ۽ ٻڌي جو مظاهرو به ائين لاڀائتا نتيجا نٿو ڏئي، جيئن 1988ع ۽ 2008ع وارين عام چونڊن دوران ڪيل سنڌي عوام جي ٻڌي ۽ ايڪو قومي سطح جو لاڀ ڏئي نه سگهيو. تنهن ڪري عوامي اتحاد جي وڏي اهميت جو وڏو اعتراف ڪرڻ سان گڏ ان ڳالهه کي ذهن ۾ رکڻ به ضروري هوندو ته اتحاد جو ٻج ڪهڙي ٻنيءَ ۾ پوکيو پيو وڃي. ٻنيءَ جي درست هجڻ جي تصديق ڪيئن به ٿئي ۽ ڪير به ڪري پر تصديق ٿيڻ ضرور گهرجي، ٻي صورت ۾:

پوکيم پوک پريت جي، اڱڻ موريا اَڪ

ڦلي پايو ڦَڪ، کايو، کاميو اٿيان

سنڌ جي ڳالهائيندڙ طبقي سان گڏ عيسو، موسو، خدو ۽ خميسو به اها ڳالهه سمجهن ٿا ته هاڻ ٻنڀان ٻري آهي.

9/11 کانپوءِ واري عالمي منظر نامي ۾ ڏيڻي نه وٺڻي، سنڌ کي جيئن واڳن جي وات ۾ وڌو ويو آهي، اٺ سال اڳ سنڌ ائين سمجهيو نه هو پر  هاڻ جڏهن حالتن تان آهستي آهستي ڍڪ لهي ڇيهه ٿيو آهي، تڏهن سنڌ ائين ڇرڪ ڀري جاڳي پئي آهي، جيئن تاريخ ۾ تمام گهٽ موقعن تي جاڳي آهي. پنهنجي پوري تاريخ ۾ قبيلائي ترار سان ٽڪر ٽڪر ڪري ورهايل سنڌي عوام هڪڙي قوم ٿيڻ ۾ ان ڪري به صديون لڳايون آهن جو کيس تحرير ڪيل تاريخ جي ذريعي ٻڌايو ويو هو ته عربن جو مقابلو برهمڻن سان هو، خلجين جي جنگ سومرن سان هئي، ارغونن جي ويڙهه سمن سان ٿي ۽ انگريزن جو حملو ميرن تي هو. اهو ڪٿي به نظر نٿو اچي ته سڀني همراهن سنڌين سان قرب جا قدم ڀريا هئا. اها ته اڃا ڪالهوڪي ڳالهه آهي جو سنڌي ماڻهن ۾ قومي شعور جي نشونما شروع ٿي هئي، ان قومي تصور ڏاڍو تيزي سان ترقي ڪئي آهي، جنهن جو مثال سنڌ جي ڳالهائيندڙ طبقي جون اهي سڀئي ڳالهيون آهن، جيڪي هو ڳوٺاڻن پوٺن کان وٺي اسيمبلي فلور تائين هر ميٽنگ، ميڙ ۽ ڪچهري ۾ ڪندو رهندو آهي.

اتر سنڌ مان چونڊيل ايم پي اي جون هڪڙي غير سرڪاري اداري جي ميٽنگ دوران سنڌ اسيمبلي جي اسپيڪر جي آفيس ۾ سندس سامهون چيل اهي ڳالهيون وڌندڙ قومي شعور جو اعليٰ اظهار هيون، جن ۾ ڪراچي ۽ سنڌ واري اصطلاح کان ڪراچي ۾ سنڌي شاگردن جي داخلا ۽ ڌارين آبادڪاريءَ کان پاڻي جي تازي پيدا ٿيل اشو تائين اهي سڀ موضوع شامل هئا، جيڪي عام طور تي سڄي سنڌ جي گفتگو جو حصو آهن. قومي شعور جي اها سطح ۽ شڪل بنا ڪنهن شڪ جي پرين جي پار ڏانهن ڪو چٽو اشارو ته آهي، پر مسئلا رڳو شعور جي ترقي سان حل ٿي وڃن، اهو به ضروري ڪونهي. مسئلن جي حل لاءِ وڌيل قومي شعور کي منظم، متحد ۽ پوءِ متحرڪ ڪير ڪندو؟ بنيادي سوال اهو آهي، جنهن جو صحيح جواب ٻيو به ڪو ٿي سگهي ٿو، پر هڪڙو جواب اهو به آهي ته سنڌ جي هر هڪ پٽ ۽ ڌيءَ کي پنهنجي حصي جو ڪردار ادا ڪرڻ لاءِ اڳيان اچڻو پوندو ۽ ڪنهن به قومي مسئلي کي ڪنهن هڪڙي يا ٻن پارٽين جو مسئلو چئي اصل ڳالهه لنوائي وڃڻ واري روش ترڪ ڪرڻي پوندي.

ڪنهن ڏاهي جي بيحد مشهور ٿيل اها ڳالهه اسان مان هر ڪنهن کي پنهنجي ڳنڍ ۾ ٻڌڻي پوندي ته، ”ائين نه چئو ته هي مسئلو اسين حل ڪنداسين پر ائين چئو ته هي مسئلو مون کي حل ڪرڻو آهي.“ مسئلي جي حل لاءِ ماڻهو جڏهن ان سطح تي ملوث ٿيندو، تڏهن اهڙا پنج لک ماڻهو يا پندرهن لک ماڻهو ڪنهن مسئلي کي حل جي واٽ تي وٺي اچي سگهن ٿا. مسئلا ڪهڙا آهن ۽ انهن جو حل ڪهڙو آهي؟ ان سوال تي سنڌ جو ڳالهائيندڙ طبقو هڪڙي حد تائين متفق ٿيو آهي، اها ئي ڳالهه درست ڳالهين ڏانهن پهرين وک آهي.

جواب ڇڏيو

لاگ ان ٿيڻ لاءِ هيٺ پنهنجي تفصيل ڀريو يا ڪنهن آئڪان تي ڪلڪ ڪريو:

WordPress.com Logo

توهان پنهنجو WordPress.com اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Twitter picture

توهان پنهنجو Twitter اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Facebook photo

توهان پنهنجو Facebook اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

Google+ photo

توهان پنهنجو Google+ اڪائونٽ استعمال ڪندي رايو ڏئي رهيا آهيو. لاگ آئوٽ ڪريو / تبديل ڪريو )

%s سان رابطو پيو ڪري

%d bloggers like this: